Porażyn – wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie nowotomyskim, w gminie OpalenicaRozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ()..
Historia Pierwszy zachowany zapis pierwotnej nazwy wsi pochodzi z łacińskiego dokumentu z 1411 kiedy to odnotowano ją pod staropolską nazwą „Poszarzino”, 1434 „Pozarzino”, 1435 „Pozarzyno”, 1445 „Pozerzyno”, 1527 „Porzarzyno”, 1563 „Porazyno”.
Miejscowość historycznie związana jest z Wielkopolską. Istnieje co najmniej od pierwszej połowy XV wieku i ma średniowieczną metrykę. Początkowo była własnością szlachecką leżącą w dobrach opalenickich i należącą do lokalnej, wielkopolskiej szlachty z rodu Bnińskich herbu Łodzia, a później do Opalińskich herbu Łodzia, którzy od nazwy miasta Opalenica przyjęli odmiejscowe nazwisko. Od 1320 miejscowość leżała w Zjednoczonym Królestwie Polskim, a od 1380 w Koronie Królestwa Polskiego. W 1435 odnotowano ją w powiecie kościańskim województwa poznańskiego Korony Królestwa Polskiego. W 1563 należała do parafii Opalenica.
Wieś należała do dóbr opalenickich, które w 1403 Mościc ze Stęszewa kupił od Tycza Bara. Po śmierci Mościca odziedziczył je jego syn Przedpełk zwany Mościcem odnotowany w latach 1424–1437, a następnie przejęli je Gryżyńscy: Andrzej, mąż córki Mościca ze Stęszewa, oraz Wojsław. Później Opalenicę nabył od nich Piotr z Bnina, protoplasta rodziny Opalińskich. W transakcji z 1403 nie odnotowano jednak jeszcze wsi Porażyno.
Pierwszy zachowany zapis o miejscowości pochodzi dopiero z 1411 i odnotowuje Wyszotę z Kórnika, który wprowadzony został w posiadanie dóbr kasztelana poznańskiego Mościca ze Stęszewa, a w tym m.in. Porażyna. W 1435 Przedpełk zwany też Mościcem z Koźmina sprzedał Dobrogostowi z Szamotuł dobra opalenickie, w tym także Porażyn. W 1434 odnotowany został Marcin prawdopodobnie kmieć porażyński, który zastąpił w sądzie Wawrzyńca z Kozłowa.
W 1445 kasztelan gnieźnieński Piotr Bniński z Bnina i Opalenicy dał Andrzejowi i Wojsławowi z Gryżyny wieś Darnowo i 6000 grzywien, a otrzymał od nich dobra opalenickie, m.in. Porażyn. W 1445 woźny sądu ziemskiego zapowiedział dobra opalenickie Piotra Opalenickiego, a w tym m.in. Porażyn.
W 1457 syn kasztelana gnieźnieńskiego Piotra Opalińskiego również Piotr z Bnina i Opalenicy zwany Piotrem II otrzymał w działach z braćmi Opalenicę wraz z przyległymi wsiami, w tym m.in. Porażyn. W 1481 miał miejsce podział majątkowy braci Piotra III Opalińskiego i Mikołaja Opalińskiego synów Piotra II. W jego wyniku Mikołaj otrzymał Opalenicę wraz z przyległymi wsiami, a w tym m.in. Porażyn. W 1481 Mikołaj Opaliński zapisał swojej żonie Małgorzacie posag oraz wiano na Opalenicy oraz na wsiach Michorzewo Suche, Porażyn i Rudniki. W 1483 Małgorzata Włoszakowska wdowa po Piotrze II Opalińskim zeznała, że Piotr III oraz Mikołaj Opalińscy zadośćuczynili jej za oprawę wienną, jaką zmarły mąż zapisał jej na Opalenicy wraz z wsiami, a w tym m.in. z Porażynem. W 1488 Mikołaj Opaliński daje Kasprowi z Kozłowa jeden łan osiadły i karczmę w Porażynie oraz 200 grzywien, a w zamian otrzymał część Kozłowa.
W 1523 wspomniano czynsz wykupiony z Porażyna na rzecz wikariuszy katedry poznańskiej. W 1527 Jan syn Jana Opalińskiego (syna Mikołaja) posiadał dobra opalenickie, a w tym m.in. Porażyn. W 1578 odnotowano podział majątkowy Jana i Piotra Opalińskich w wyniku, których Jan otrzymał Opalenicę i m.in. Porażyn.
Zachowały się także zapisy w historycznych księgach podatkowych dotyczące wsi. W 1530 pobrano podatki od 4 łanów, a w 1563 od 9 łanów i karczmy dorocznej. W 1580 miał miejsce pobór od 12 łanów, 1/4 łana należącego do karczmy dorocznej, a także od dwóch zagrodników, owczarza oraz od 10 owiec. W 1640 dziesięciny ze wsi i folwarku porażyńskiego, płacono plebanowi opalenickiemu.
Wskutek II rozbioru Polski w 1793, miejscowość przeszła pod władanie Prus i jak cała Wielkopolska znalazła się w zaborze pruskim.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.
W osadzie zwanej Porażyn-Ośrodek znajduje się zabytkowy dwór z 1882 r., obecnie ośrodek szkoleniowo-wypoczynkowy.
Urodzeni w miejscowości Urodził się tutaj Erwin Mozolewski (1917–2007), polski lekarz, w latach 1971–1978 rektor Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne