thumb|Kościół Rzymskokatolicki, ul. Maciejkowa thumb|Dwór Kaczorówka thumb|Szkoła Podstawowa nr 67, im. Władysława Łokietka mały|Klub kultury i Biblioteka
Tonie – obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy IV Prądnik Biały, dawna wieś podkrakowska, znajdująca się ok. 6 km na północny zachód od centrum Krakowa, przy dawnym trakcie przez Będzin na Śląsk (obecnie ul. Wł. Łokietka). Pierwotny, średniowieczny układ ulicowy wsi z niwowym rozłogiem pól jest już mocno zatarty, głównie poprzez intensywną urbanizację ostatnich dziesięcioleci.
Współcześnie Tonie znajdują się w granicach administracyjnych Krakowa, przyłączone w 1941 r. dekretem GG jako XXXVII dzielnica katastralna, obecnie w Dzielnicy IV Prądnik Biały, położone między Bronowicami Wielkimi a gminą Zielonki. Obszar Toń dzieli się na: Budzyń, Kaczorówkę, Kąty, Kopeć i Skotnicę, od których zapożyczono nazwy niektórych ulicSztab Generalnego W.P. i Główny Urząd Geodezji i Kartografii Mapa Topograficzna 1998 ..
Etymologia nazwy Tonie są nazwą dzierżawczą (odosobową) od imienia Tan (Than).
Historia Wieś po raz pierwszy wzmiankowana w 1224, kiedy archidiakon Mikołaj Mikuła podarował ją kapitule krakowskiej. W 1389 Władysław II Jagiełło przeniósł wieś z prawa polskiego na magdeburskie. Za czasów Długosza wieś była dzierżawiona przez kanonika krakowskiego Jakuba z Dębna. Na jej terenie znajdował się dwór kapitulny z folwarkiem, który w XVII wieku – zapewne po rozbudowie – nazywano pałacem. Przy wjeździe do dworu zachowała się ufundowana przez osiemnastowiecznego jego dzierżawcę figura św. Stanisława z Piotrowinem.
Pod koniec XVIII wieku wieś, na której obszarze wydobywano gips, będąca nadal własnością kapituły krakowskiej liczyła około 260 mieszkańców, 50 domów, dwór, karczmę i browar. W połowie XIX wieku było tu już ponad 500 mieszkańców, około 100 domów i jednoklasowa szkoła ludowa. W latach 1902–1912 we dworze mieszkał Lucjan Rydel z żoną Jadwigą Mikołajczykówną i w przynależącej do dworu stodole wystawił autorską wersję swojej sztuki Betlejem polskie.
Infrastruktura kościół pw św. Stanisława Biskupa i Męczennika ze Szczepanowa (parafia – około 1300 osób [dane z 2006 r.]) Szkoła Podstawowa nr 67 im. Władysława Łokietka Klub Kultury „Łokietek” – filia Centrum Kultury „Dworek Białoprądnicki” Filia nr 19 Biblioteki Kraków klub sportowy „Tonianka” Komenda Powiatowa Policji Oddział Prewencji Policji Ochotnicza Straż Pożarna
Zabytki Fort 44 „Tonie” wzniesiony w latach 1874-1880.
Przypisy
Kategoria:Dzielnica IV Prądnik Biały Kategoria:Dzielnice Krakowa do 1954 roku