thumb|240px|Kościół św. Józefa thumb|240px|Kościół św. Józefa thumb|240px|Fragment centrum Lutynia (niem. LeuthenRozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości ()) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie średzkim, w gminie Miękinia.

W latach 1945–1954 wieś należała i była siedzibą władz gminy Lutynia, następnie do końca 1972 gromady Lutynia. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa wrocławskiego.

Krótki opis W miejscowości funkcjonuje zespół szkół podstawowych, parafia, urząd pocztowy, przedsiębiorstwa, sklepy. W ostatnich latach, ze względu na bliskość Wrocławia wieś silnie się rozbudowuje oraz jej populacja stale się zwiększa.

Historia Tutaj 5 grudnia 1757 roku miała miejsce bitwa pod Lutynią.

W okresie PRL-u historia miejscowości związana z dawną tradycją pruską oraz bitwą pod Lutynią z 1757 roku nie była szerzej popularyzowana. Dawne miejsca pamięci związane z bitwą stopniowo traciły swoje znaczenie, co wiązało się z polityką władz PRL. Dopiero potwierdzenie przez RFN polskiej granicy zachodniej na Nysie Łużyckiej i Odrze, a ostatecznie transformacja ustrojowa lat 80-tych i 90-tych stworzyły warunki do większego zainteresowania niepolską przeszłością Dolnego Śląska, w tym upamiętnieniem bitwy pod LutyniąStanisław Rosik, "Piana na gumowym torcie...". Wokół obchodów 250. rocznicy bitwy w Lutyni (2007). Problem kształtowania pamięci, [w:] "Bitwa pod Lutynią (1757). Historia i tradycja", red. Rościsław Żerelik, Stanisław Rosik, Grzegorz Borowski, Wrocław 2010, s. 169-171. .

Po 1945 roku Lutynia znalazła się w granicach państwa polskiego. Dotychczasowa ludność niemiecka została stopniowo wysiedlona, a do miejscowości zaczęli napływać nowi osadnicy z różnych regionów Polski, w tym z Kresów WschodnichJadwiga Rybacka, Historia Lutyni, Lutynia 2001, str. 37..

W 1946 roku utworzono gminę Lutynia obejmującą trzynaście gromad: Lutynię, Błonie, Bogdaszowice, Chmielów, Gałów, Jarząbkowice, Karczyce, Łowęcice, Radakowice, Wróblowice, Ramułtowice, Zakrzyce i ŻarJadwiga Rybacka, Historia Lutyni, Lutynia 2001, str. 42-43.. W 1975 roku gromadę przyłączono do gminy Miękinia.

Ważną rolę w integracji mieszkańców odgrywały: szkoła podstawowa, która rozpoczęła działalność zaraz po wojnie (12 września 1945 roku) w budynku dawnej szkoły ewangelickiejJadwiga Rybacka, Historia Lutyni, Lutynia 2001, str. 45. oraz Ochotnicza Straż Pożarna i rzymskokatolicka parafia św. Józefa Oblubieńca NMP. W latach 50-tych mieszkańcy Lutyni stanęli w obronie miejscowego proboszcza podczas próby jego aresztowania przez Urząd BezpieczeństwaJadwiga Rybacka, Historia Lutyni, Lutynia 2001, str. 62..

Zabytki Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są: kościół parafialny św. Józefa Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny, gotycki zbudowany w XIV w., przebudowany w 1610 r. i w XIX w. W czasie bitwy w 1757 r. w bardzo znacznym stopniu zniszczony, a następnie odbudowany. Z gotyckiego wyposażenia przetrwało kamienne sakramentarium z XV w. i figura św. Anny Samotrzeciej z początku XVI w. Pod koniec XVIII w. w zbudowano klasycystyczną ambonę mur obronny wokół cmentarza z bastejami i renesansową bramą wjazdową ozdobioną sgraffito, z 1610 r. zabytkowy budynek dawnego Muzeum Bitwy pod Lutynią, ul. Kościelna 45, z około 1920 r. wiatrak koźlak, z 1845 r.

inne zabytki: kościół ewangelicki, obecnie rzymskokatolicki, pomocniczy pw. Matki Boskiej Częstochowskiej, bezstylowy, z XIX w. pomniki bitwy pod Lutynią.

Szlaki turystyczne Przez Lutynię przechodzą: Żółty: Szlak dookoła Wrocławia im. doktora Bronisława Turonia

Zobacz też Bitwa pod Lutynią gmina Lutynia gromada Lutynia

Przypisy

Bibliografia Bitwa pod Lutynią (1757). Historia i tradycja, red. Rościsław Żerelik, Stanisław Rosik, Grzegorz Borowski, Wrocław 2010. Czesław Cetwiński, 1987. Zabytki architektury w województwie wrocławskim. Wyd. Urzędu Wojewódzkiego we Wrocławiu. Rybacka Jadwiga, Historia Lutyni, Lutynia 2001.

Linki zewnętrzne Zespół Szkół im. Jana Pawła II w Lutyni