Sancygniów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie pińczowskim, w gminie Działoszyce. Ma status sołectwa. Leży przy DW768.
Części wsi +Integralne części wsi Sancygniów SIMC Nazwa Rodzaj 0237618 Kopanina część wsi0237624 Podgaje część wsi0237630 Pozelów część wsi0237647 Wierówki część wsi
Historia Sancygniowa Sancygniów, dawniej Sęczygniew, Sadzignew (1376), Sanczygnyew (1470–1480), Sancygniew (1787), Sancygniów (od 1839). Nazwa wsi pochodzi od staropolskiej nazwy osobowej Sęczygniew.
Wieś stanowiła własność rodu Sancygniowskich herbu Jelita, położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie księskim województwa krakowskiegoWojewództwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 2008. Miejscowość związana z działalnością braci polskich. W pracy „Szlakiem Braci Polskich” Józef Szymański wspomina o istnieniu w Sancygniowie tajemniczej „figury braci polskich” w postaci ośmiobocznego przełamanego słupaJózef Szymański, Szlakiem Braci Polskich.Przewodnik turystyczny po Kielecczyźnie., Kielce 1962, s. 152..
W 1827 Sancygniów należący do powiatu skalbmierskiego, obwodu miechowskiego i województwa krakowskiego liczył 73 mieszkańców i 22 domyPraca zbiorowa, Tabella Miast Wsi Osad Królestwa Polskiego z wyrażeniem ich położenia i ludności alfabetycznie ułożona w Biórze Kommissyi Rządowey Spraw Wewnętrznych i Policyi.Tom II, Warszawa 1827, s. 161.. W 1864 w wyniku uwłaszczenia chłopów przeprowadzonego na mocy ukazu cara Aleksandra II Romanowa mieszkańcy Sancygniowa stali się właścicielami posiadanej ziemi i budynków.
W czasie okupacji niemieckiej, oddział Batalionów Chłopskich dowodzony przez Feliksa Marca 25 lipca 1944 dokonał udanego rozbrojenia posterunku Wehrmachtu, mieszczącego się w budynkach dworskich.
Do 1954 istniała gmina Sancygniów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego Według danych z 2003 miejscowość zamieszkiwało 260 osób.
W 2002 w Sancygniowie powstał niezrzeszony klub piłkarski Pałac Sancygniów.
Z Sancygniowa pochodził ks. kardynał Andrzej Maria Deskur bliski przyjaciel papieża Jana Pawła II. Był on odpowiedzialny za współpracę z mediami w zakresie transmisji mszy i pielgrzymek Jana Pawła II, oraz Benedykta XVI.
Urodzeni w Sancygniowie Edward Stępniewski – polski farmaceuta, działacz społeczny i samorządowiec, prezydent Grodna.
Zabytki Kościół pw. św. Piotra i Pawła, wzniesiony w 1400 w stylu gotyckim przez miejscowego dziedzica Piotra Sancygniowskiego, jednak dopiero w 1413 ustanowiono przy nim parafięhttps://zabytek.pl/pl/obiekty/sancygniow-kosciol-par-pw-sw-piotra-i-pawla. Wydzielono ją z sąsiednich parafii w Słaboszowie i Działoszycach. W 1606 włączono do parafii sancygniowskiej sąsiednią podupadłą parafię w Woli Knyszyńskiej. Pierwotnie kościół wybudowano w XV wieku w stylu gotyckim, a następnie w latach 80.-90. XVI w. znacząco przekształcono świątynię (podwyższono wieżę) z inicjatywy Anny i Jakuba Sancygniowskich. Przebudowano w stylu barokowym w 1783 i neogotyckim w latach 1838–1840 (kruchta), 1897. Restauracje przeprowadzono także w latach 1949–1951, 1987. W latach 1988–1990 przeprowadzono prace konserwatorskie. W 2008 odrestaurowano południową część kościoła, w którym znajdują się m.in. prezbiterium trójprzęsłowe, zamknięte wielobocznie; nawa szersza od prezbiterium; ołtarz główny o bogatej architekturze i rokokowej dekoracji snycerskiej; ołtarze boczne, dwa przy tęczy i dwa w nawie; rokokowe epitafia z XVII i XIX w. W archiwum parafialnym przechowywane są księgi metrykalne: ochrzczonych od 1760, zaślubionych od 1890, zmarłych od 1760. Do parafii należą: Sancygniów, Biedrzykowice, Iżykowice, Lipówka, Opatkowice, Halinówka, Dropiówka, Podrózie, Stępocice, Świerczyna, Teodorów, Wola Knyszyńska. Wpisany do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A/633 z 21.06.1967). Zespół pałacowy (nr rej.: A/634/1-6 z 26.10.1956, z 19.12.1957, z 15.04.1967 i z 21.06.1967): Ostatnim właścicielem majątku (do 1945 roku) był Andrzej Deskur z Ostrowa. Pałac w Sancygniowie z 1882 r., pozostałości obwarowań z drugiej połowy XVI i XVII w., lamus - dawna renesansowa wieża obronna z połowy XVI w. Pierwotnie zwieńczona attyką. Wewnątrz odkryto dekoracje malarskie z herbami Jelita i Pilawa. Do wnętrza prowadzi portal z herbem Pilawa. Przebudowany w II połowie XVIII w. i 1917 r., park założony w XVI w., przebudowany w II połowie XIX w., brama z herbem Deskur i budynkiem przybramnym z XVI w.
Przypisy Strona gminy, sołectwa Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ()
Bibliografia
Linki zewnętrzne oficjalna strona o Sancygniowie
Kategoria:Sancygniów