Skopanie – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie tarnobrzeskim, w gminie Baranów Sandomierski. Ma status sołectwa.
+Integralne części wsi Skopanie SIMC Nazwa Rodzaj 0787514 Firanki część wsi0787508 Góra część wsi0787520 Koniec część wsi0787537 Międzywodzie przysiółek
W 1568 roku Skopanie kupił kasztelan śremski Rafał LeszczyńskiWojewództwo sandomierskie w drugiej połowie XVI wieku. ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 1993, s. 109-110.. W 1629 roku właścicielem wsi położonej w powiecie sandomierskim województwa sandomierskiego był Rafał LeszczyńskiWłasność ziemska w powiecie sandomierskim w roku 1629, w:Przegląd Nauk Historycznych 2012, r. XI, Nr 2, s. 50.. W 1887 roku miejscowość uzyskała połączenie kolejowe z Dębicą i Sandomierzem poprzez wybudowaną linię kolejową nr 25, przy której znajduje się osobowy przystanek kolejowy Skopanie.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) wieś liczyła 2755 mieszkańców.
Nazwa wsi pochodzi najprawdopodobniej od słowa skop.
Miejscowość znajduje się na szlaku COPu. Jej gwałtowny rozwój nastąpił wraz z ulokowaniem na jej terenie inwestycji w ramach Centralnego Okręgu Przemysłowego - fabryki tekstyliów i spadochronów, później przekształconej w fabrykę firanek. W pobliżu fabryki powstało kilka budynków w stylu modernistyczym.
Wieś jest siedzibą rzymskokatolickiej Parafii Miłosierdzia Bożego.
Kalendarium
1938 – rozpoczęto budowę fabryki w ramach tzw. Centralnego Okręgu Przemysłowego przez firmę Krusche i Ender należącą do pabianickich kapitalistów - w zamian za zaległości podatkowe. 1939 – została wybudowana hala produkcyjna, magazyn surowców, portiernia, 3 budynki mieszkalne i fundamenty pod kotłownie. 1941–43 – utworzono na terenie zakładu magazyny zbożowe i warsztaty wojskowe (naprawa samolotów), a następnie filię Zakładów Lotniczych w Mielcu. Wybudowano bocznicę kolejową i rów odwadniający do granic szosy Tarnobrzeg - Mielec. 1955 – zakończono rozpoczętą przed wojną budowę budynku przeznaczonego na hotel robotniczy, nastąpił rozwój życia świetlicowego i sportu. 1956 – dalszy rozwój budownictwa mieszkaniowego. Liczba pracowników Wisanu przekroczyła 1000. 1959 – rozpoczęto budowę ujęcia wody i rurociągu znad Wisły, dróg zewnętrznych i wewnątrz fabryki, żłobka i przedszkola. 1960 – podłączono do instalacji centralnego ogrzewania kolejne cztery bloki na osiedlu przyzakładowym wraz z doprowadzonymi sieciami cieplnymi, wybudowano garaże, uzyskano fundusze i lokalizację pod budowę szkoły. 1962 – utworzono szkołę przyzakładową. Oddano do eksploatacji ujęcia wody pitnej i przemysłowej w Baranowie Sandomierskim. 1964 – wybudowano Zakładowy Dom Kultury. 1984–86 – wybudowano zakładową oczyszczalnię ścieków WSM-400 w Skopaniu.
Gospodarka W Skopaniu znajduje się Fabryka Firanek „Wisan” oraz 12 sklepów.
Fabryka Firanek „Wisan”
Fabryka Firanek „WISAN” SA w Skopaniu jest przedsiębiorstwem o 50-letniej tradycji. Jej budowę rozpoczęto jeszcze przed II wojną światową w ramach Centralnego Okręgu Przemysłowego, ale dopiero w 1951 r. rozpoczęto produkcję tekstyliów: początkowo przędzy bawełnianej, następnie firanek bawełnianych, a od 1968 r. po gruntownej modernizacji rozwinięto produkcję firanek poliestrowych.
Obecnie „WISAN” jest jednym z 5 głównych producentów firanek w Polsce i jednym z największych w Europie. Firanki produkowane przez „Wisan” cechuje duża różnorodność wzornictwa oraz stosowanych technik wytwarzania.
Wyroby „WISAN” można również spotkać w Południowej Afryce, Chile, Nowej Zelandii, USA i Kanadzie. Jedną z form sprzedaży wyrobów spółki jest sprzedaż wysyłkowa za pośrednictwem fabrycznego Domu Sprzedaży Wysyłkowej.
W 1985 Fabryka Firanek im. Małgorzaty Fornalskiej „Wisan” w Skopaniu została wyróżniona wpisem do „Księgi zasłużonych dla województwa tarnobrzeskiego”.
Religia
Biskup tarnowski Jerzy Ablewicz oraz proboszcz parafii Baranów Sandomierski ks. kan. Bolesław Gnat dostrzegając specyfikę osiedla ściśle związanego z fabryką firanek uznali za konieczne stworzenie najpierw ośrodka duszpasterskiego, a następnie placówki duszpasterskiej. Podjęto odpowiednie starania trwające kilka lat. Znajdujące się bowiem w pobliżu złoża siarki stanowiły barierę niemal nie do pokonania ze strony ówczesnych władz, gdy chodziło o zlokalizowanie trwałego obiektu sakralnego. Celem konsolidacji społeczeństwa Skopania-Osiedla wokół tej sprawy bp Ablewicz wydzielił z parafii Baranów Sandomierski samo osiedle jako odrębną placówkę duszpasterską, ustanawiając jej rektorem ks. Wiesława Gucwę.
17 kwietnia 1986 r. rozpoczęto budowę tymczasowej kaplicy. 1 lipca 1986 r. placówka - rektorat uzyskała status parafii, a proboszczem został ks. rektor. Przez dwa lata trwały usilne starania o uzyskanie pozwolenia na budowę kościoła. Zostały uwieńczone powodzeniem i 23 września 1988 roku rozpoczęto wykopy i założono fundamenty kościoła. Kościół projektował mgr inż. Józef Szczebak - architekt i mgr inż. Aleksander Wałęga - konstruktor z Tarnowa. Nadzór budowlany objął mgr inż. Aleksander Wałęga, a kierownictwo budowy miejscowy parafianin Józef Robak. W 1989 r. stanęły mury i strop, a kolejny rok 1990 był czasem prac wykończeniowych.
W dniu 24 grudnia 1990 r. parafianie po raz pierwszy zgromadzili się na sprawowanie Eucharystii podczas pasterki. 27 października 1991 r. bp Józef Życiński dokonał uroczystego wmurowania kamienia węgielnego poświęconego przez papieża Jana Pawła II w Krakowie w 1983 r. W czasie tej uroczystości pobłogosławił również mury nowego kościoła. Tak szybkie wybudowanie kościoła było możliwe dzięki wielkiej pracowitości i ofiarności wszystkich parafian. Na szczególną uwagę zasługuje fakt dużej pomocy finansowej miejscowego zakładu Fabryki Firanek „Wisan”. Dnia 7 czerwca 1992 r. bp Marian Zimałek podczas mszy św. poświęcił dzwony. Parafia posiada akta parafialne od 1787 r.Diecezja Sandomierska: Instytucje Diecezjalne
Edukacja i kultura
Placówki edukacyjne przedszkole szkoła podstawowa
Zakładowy Dom Kultury Zakładowy Dom Kultury otwarty został w 1946 roku. Organizował życie kulturalne dzieci i dorosłych pod patronem fabryki nieprzerwanie do 1997. W pierwszych latach istnienia to właśnie dorośli działali w różnego rodzaju zespołach i sekcjach. Były to zespoły muzyczne i taneczne oraz amatorski zespół teatralny. Największe zasługi w pracy Teatru Amatorskiego miała społeczniczka Czesława Bednarz. To właśnie z Teatru wywodzi się niedziałający już Kabaret „Bretka”.
W 1997 roku w ramach restrukturyzacji „Wisanu” Zakładowy Dom Kultury został nieodpłatnie przekazany władzom miejsko-gminnym w Baranowie Sandomierskim.
Zespół Pieśni i Tańca „Skopanie” mały|Zespół Pieśni i Tańca „Skopanie” w Watykanie – 1995 r. Zespół Pieśni i Tańca „Skopanie” powstał w 1983 roku z inicjatywy Eligiusza Micha jako Zespół Tańca Ludowego „Wisan”. Od 1993 roku prowadzony jest przez Pawła Detkę. Zespół ma na swym koncie szereg nagród zdobytych na różnego rodzaju przeglądach o zasięgu ogólnopolskim, trzy jubileusze, występy na Ukrainie, cztery wymiany zagraniczne z Łotwą oraz Turcją w ramach europejskiego programu „Młodzież w działaniu”, a za swój największy sukces uważa audiencję u papieża Jana Pawła II w marcu 1995 roku.
Klub Piłkarski „Wisan” Skopanie Historia
W roku 1955 powstał klub sportowy Włókniarz z sekcją tenisa stołowego. Najpierw były rozgrywki zespołu męskiego w klasie B, później panie okazały się zdecydowanie lepsze doprowadzając swoją sekcję do II ligi. W Skopaniu były organizowane Ogólnopolskie Turnieje Klasyfikacyjne w Tenisie Stołowym oraz mecze międzypaństwowe z Koreą Północną i NRD. Obecność swą zaznaczyły też sekcje piłki siatkowej kobiet i mężczyzn, które grały w klasie A. W klubie nie brakowało też zwolenników gry w szachy, brydża, podnoszenia ciężarów czy sportów wodnych. Piękną kartę zapisała w historii klubu sekcja lekkoatletyczna. Jej zawodniczka Zofia Solarska zdobyła tytuł Mistrza Polski w rzucie oszczepem, a Władysław Ślęzak został Mistrzem Województwa w biegu na 1500m z przeszkodami w kategorii juniorów. Jednak zdecydowanie największą popularnością cieszyła się, powstała w 1959 roku i istniejąca do dziś sekcja piłki nożnej.
W 1988 roku Klub „Włókniarz” zmienił nazwę na „Wisan” co stanowiło swoistą reklamę macierzystej firmy. Sekcja odnosiła szereg sukcesów, z których najbardziej znaczącym jest zdobycie Pucharu Polski na szczeblu okręgu przez seniorów i I miejsca w klasie okręgowej przez drużynę młodzieżową. Aktualnie Klub jest na własnym rozrachunku i działają w nim 4 drużyny piłki nożnej. Seniorzy grają w Klasie A gr. Stalowa Wola I.
Nazwy: Włókniarz Skopanie (1955), Wisan Skopanie (1988)
W drużynie występowali m.in.: Helmut Tobolik, Waldemar Grzanka, Janusz Hynowski, Paweł Pilawiecki, Paweł Szyler.
Sukcesy Najwyższy poziom ligowy - IV Liga III miejsce w IV lidze 1993/94 II Runda Pucharu Polski 1995/96 Zdobycie PP na szczeblu okręgowym 1994/95, 2014/15 I miejsce juniorów w Klasie okręgowej I miejsce juniorów w A klasie (2010/11)
Zajmowane miejsca w rozgrywkach piłkarskich Tabela miejsc w rozgrywkachsezonszczebel rozgrywkowypozycjauwagi2025/2026Klasa A6. miejscesezon obecnie trwa2024/2025Klasa A5. miejsce—2023/2024Klasa A8. miejsce—2022/2023Klasa A4. miejsce—2021/2022Klasa A3. miejsce—2020/2021Klasa A3. miejsce—2019/2020Klasa A15. miejsce—2018/2019 Klasa okręgowa13. miejscespadek do klasy A2017/2018Klasa A3. miejsceawans do klasy okręgowej2016/2017Klasa okręgowa15. miejscespadek do klasy A2015/2016Klasa okręgowa12. miejsce—2014/2015Klasa okręgowa9. miejsce—2013/2014Klasa okręgowa4. miejsce—2012/2013Klasa okręgowa6. miejsce– 2011/2012Klasa okręgowa13. miejsce—2010/2011Klasa A1. miejsceawans do klasy okręgowej2009/2010Klasa A5. miejsce—2008/2009Klasa A4. miejsce—2007/2008Klasa A5. miejsce—2006/2007Klasa A2. miejsce—2005/2006Klasa A8. miejsce—2004/2005Klasa A12. miejsce—2003/2004Klasa A4. miejsce—2002/2003Klasa okręgowa15. miejscespadek do klasy A2001/2002Klasa okręgowa2. miejsce—2000/2001IV liga16. miejscespadek do klasy okręgowej1999/2000IV liga14. miejsce—1998/1999IV liga11. miejsce—1997/1998IV liga5. miejsce—1996/1997IV liga6. miejsce—1995/1996IV liga4. miejsce—1994/1995IV liga5. miejsce—1993/1994IV liga4. miejsceWisan II Skopanie 3. miejsce w klasie B1992/1993Klasa okręgowa1. miejsceawans do IV ligi1991/1992brak danych1990/1991Klasa okręgowa4. miejsce—1989/1990Klasa okręgowa9. miejsce—1985/1989brak danych1984/1985Klasa A2. miejscejako Włókniarz Skopanie1983/1984Klasa A6. miejscejako Włókniarz Skopanie1979/1983brak danych1978/1979Klasa A4. miejscejako Włókniarz Skopanie1977/1978Klasa A10. miejscejako Włókniarz Skopanie1973/1977brak danych1972/1973Klasa A14. miejscejako Włókniarz Skopanie1955/1972brak danych
Zobacz też Cmentarz żydowski w Skopaniu Skopanie (przystanek kolejowy)
Przypisy Strona gminy, sołectwa Raport o stanie gminy Baranów Sandomierski w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024 s. 9 GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r. GUS. Wyszukiwarka TERYT Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ()
Linki zewnętrzne
Sołectwo Skopanie Osiedle
KS Wisan
* Kategoria:Wsie Leszczyńskich herbu Wieniawa (województwo sandomierskie) Kategoria:Wsie w powiecie tarnobrzeskim