thumb|Nieoficjalny herb wsi Skrzydlna thumb|250px|Zabytkowy kościół św. Mikołaja Biskupa w Skrzydlnej thumb|250px|Kapliczka w Skrzydlnej Skrzydlna – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Dobra.
+Integralne części wsi Skrzydlna SIMC Nazwa Rodzaj 0424645Drągówkaczęść wsi0424651Działczęść wsi0424668Działyczęść wsi0424674Góryczęść wsi0424680Klinyczęść wsi0424697Krzenowiskaczęść wsi0424705Ługowinaczęść wsi0424711Rynekczęść wsi0424728Sermakówkaczęść wsi0424734Wilkówkaczęść wsi0424740Za Działemczęść wsi
Historia Istnieje legenda, że przez Skrzydlną uciekał przed prześladowaniem święty Wojciech, jednak nie ma żadnych źródeł (poza tradycją mówioną), które potwierdzałyby istnienie wsi w czasach mu współczesnych.
Pierwsze pisemne wzmianki o Skrzydlnej pochodzą z 1296 roku. Wieś posiadała od 1424 prawa miejskie, nadane przez króla Władysława Jagiełłę, które zostały jej odebrane w późniejszym okresieBrak jednak źródeł dotyczących daty ich odebrania.. Okoliczności tych wydarzeń nie są znane, jednak prawdopodobnie upadek miasta nastąpił jeszcze za czasów, gdy wieś była w rękach rodu Ratoldów. W swych Kronikach... Jan Długosz nazywał wieś Crzidlna lub Krzidlna. W późniejszym okresie wieś przechodziła w ręce kolejnych rodów, w tym Pieniążków i Wilkoszewskich.
W 1351 erygowano tu parafię przy istniejącym już wcześniej kościele pw. św. Mikołaja. Parafia ta do XIX w. nosiła wezwanie św. Mikołaja i św. AnnyP. Skoczek, s. 23..
W latach 1850–1862 Skrzydlna była siedzibą niewielkiego powiatu, zwanego bezirkiem.
5 września 1939 niemiecki oddział specjalny zamordował we wsi 9 mieszkańcówJózef Fajkowski, Jan Religa: Zbrodnie hitlerowskie na wsi polskiej 1939-1945. Warszawa: Wydawnictwo Książka i Wiedza, 1981, s. 238. W czasie okupacji hitlerowskiej 20 sierpnia 1944 miała miejsce pacyfikacja, której ofiarą padli mieszkańcy Skrzydlnej mieszkający pod Śnieżnicą. Oddział SS zamordował 23 osoby i spalił 13 zabudowań. Miał to być odwet za opór zbrojny, który stawili okupantom.
Do 1954 wieś była siedzibą gminy Skrzydlna, a do 1972 gromady Skrzydlna. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.
W miejscowości jest przystanek kolejowy Skrzydlna.
Geografia Położenie Miejscowość położona jest w większości na obszarze Beskidu Wyspowego, u źródeł i w kotlinie rzeki Stradomki. W bezpośrednim sąsiedztwie wsi znajdują się szczyty Beskidu Wyspowego: Ciecień, Wierzbanowska Góra, Dzielec i Śnieżnica. Ostatnimi na północ wzniesieniami Beskidu Wyspowego w rejonie Skrzydlnej są Pieninki Skrzydlańskie, na północ od nich znajduje się już Pogórze Wiśnickie, do którego należy północne obrzeże Skrzydlnej. Warunki naturalne Rzeźba terenu w Skrzydlnej ma charakter górzysty. Charakteryzuje się szerokimi garbami i łagodnymi stokami, które przecinają wąskie doliny. Północna i wschodnia część wsi, w dolinie Stradomki, położona jest na terenie równinnym.
Turystyka Turystyka aktywna Położenie Skrzydlnej na terenie malowniczego Beskidu Wyspowego, czyni z niej atrakcyjny cel wyjazdów turystycznych. Stanowi doskonałą bazę wypadową wycieczek pieszych i rowerowych na okoliczne szczyty: Śnieżnicę, Ćwilin, Mogielicę i Ciecień.
Około 5 km od Skrzydlnej znajduje się wyciąg narciarski na Śnieżnicy. Okoliczne zbocza są na tyle łagodne, że stanowią dogodne miejsce do uprawiania trekkingu, narciarstwa biegowego, spacerów itp. W pobliżu znajduje się również rezerwat przyrody Śnieżnica, wyznaczony w celu ochrony buczyny karpackiej.
Zabytki Obiekty wpisane do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego. Kościół parafialny pw. św. Mikołaja, otoczenie, starodrzew. Kościół drewniany z murowanym prezbiterium, jednonawowy, konstrukcji zrębowej pochodzi z XVI w. Został ufundowany przez Prokopa Pieniążka. W wystroju wnętrza dominuje barok. Najcenniejszymi elementami kościoła są: barokowy ołtarz główny z XVII/XVIII w., renesansowy nagrobek rycerski Prokopa Pieniążka (z 1587) oraz krucyfiks na belce tęczowej (z XIV w.). Pozostałe rzeźby i obrazy pochodzą głównie z XVI i XVII w. Są także feretrony z XVII-XVIII w. Część Szlaku Architektury Drewnianej na terenie woj. małopolskiego. Dwór obronny. W parku krajobrazowym znajduje się murowany, piętrowy dwór szlachecki pochodzący z przełomu XVI/XVII w., przebudowany w XVIII w. W zachodniej części parteru, zachowały się sklepienia kolebkowe i krzyżowe. Ogród podworski.W parku podworskim zachowały się cenne okazy starodrzewia.
Inne zabytki Na cmentarzu parafialnym przy starym kościele znajdują się mogiły ofiar pacyfikacji pod Śnieżnicą, oraz groby wysiedleńców z Warszawy i Poznania; kapliczka Chrystus przy słupie z XVIII wieku.
Religia Na terenie Skrzydlnej od XIII w. istnieje parafia Mikołaja Biskupa, której siedziba mieści się w nowym kościele pw. św. Mikołaja. W bliskim sąsiedztwie stoi również zabytkowy kościół drewniano-murowany pod tym samym wezwaniemP. Skoczek, s. 22..
Zobacz też miejscowości w Polsce pozbawione praw miejskich
Przypisy Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ()
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Dawne miasta w województwie małopolskim Kategoria:Miasta w Polsce lokowane w XV wieku Kategoria:Wsie w powiecie limanowskim