Skulsk – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Skulsk. Siedziba gminy Skulsk.
Dawniej miasto; uzyskał lokację miejską w 1409 roku, zdegradowany w 1870 rokuRobert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 70-71..
Nazwa miejscowości wywodzi się od nazwy własnej Skuła, albo Szkudła, Szkudło, albo od rdzenia -skul. Według dokumentów historycznych miejscowość w XIII wieku zapisywana była jako Scalsko, w XIV wieku Sculsco, Scudelsco, Scudlscho, w XV wieku Sculssco, Sculsko, w XVI wieku Szkulszko, Skolsko, Skòlsko, Skulsko, w XVII wieku Skolsko, Skulsko, w XVIII wieku Skolsko, Szkulsk, w pierwszej połowie XIX wieku Skolsk, od 1889 roku Skulsk.
Historia Pierwsza wzmianka o Skulsku pochodzi z 1249 roku. Był wówczas własnością klasztoru norbertanek w StrzelniePiotr Maluśkiewicz, Województwo konińskie : szkic monograficzny, wyd. 1, Warszawa: Państwowe Wydawn. Nauk, 1983, s. 273-275, ISBN 83-01-00534-3, OCLC 11783554.
Prawdopodobnie w 1384 roku Skulsk otrzymał prawa miejskie.
Prawa miejskie Skulsk otrzymał 22 lipca 1409 r. Odpowie dni akt wystawił wówczas Władysław Jagiełło podczas pobytu w Łęczycy. Monarcha nadał miastu prawo magdeburskie na wzór Radziejowa. Dokument nie zachował się do naszych czasów w oryginale, znany jest z transumptu Stanisława Augusta Poniatowskiego z 1790 r. Pomimo istniejącego w formie transumptu dokumentu lokacyjnego Skulska wystawionego przez Jagiełłę, funkcjonuje w bardzo wielu opracowaniach na temat tej miejscowości stwierdzenie, jakoby Skulsk otrzymał prawa miejskie już znacznie wcześniej, jeszcze w latach 80. XIV w. Najstarszą datą podawaną przez „tradycję” uzyskania przez Skulsk praw miejskich jest rok 1384Adam Kosecki, Miasta kujawskie w średniowieczu. Lokacje, ustrój i samorząd miejski, Kraków 2018, s. 121..
W 1566 roku mieszkało w nim 7 rzemieślników i 7 rybaków. Stanowił wtedy własność królewską, wchodzącą w skład starostwa radziejowskiego.
W połowie XVII wieku miejscowość została zniszczona przez Szwedów.
W 1864 roku mieszkało w niej 696 osób. Sześć lat później, w 1870 roku, Skulsk został pozbawiony praw miejskich.
Skulsk był dawniej jedną z kilku wielkopolskich miejscowości należącej do centrum działalności ludowych malarzy i twórców drzeworytów zwanych obraźnikamiMalarstwo ludowe, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1962.. W latach 1818–1825 w Skulsku było czynnych około 10 warsztatów malarskich. Obrazy były głównie rozprowadzane na terenie wschodniej części Królestwa Polskiego oraz na terenie Białorusi. W drugiej połowie XIX wieku popyt na malowidła zmalał na skutek pojawienia się w sprzedaży tańszych, drukowanych obrazów. Skulscy ochweśnicy przerzucili się wówczas na handel tymi fabrycznie powielanymi wizerunkami świętych oraz różnego rodzaju dewocjonaliami.
Do 1954 roku siedziba gminy Skulska Wieś, następnie do 1972 roku siedziba władz gromady Skulsk. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.
Sanktuarium maryjne W miejscowości znajduje się sanktuarium Matki Boskiej Bolesnej, przy ul. Kościelnej 41. Jego historia i początki zaczynają się w ok. XI w. Uważa się, że skulska parafia jest jedną z najstarszych parafii w diecezji włocławskiej, powstała już za czasów diecezji kruszwickiej.
13 marca 1996 r. papież Jan Paweł II w Rzymie wyraził zgodę na koronację figurki Matki Bożej. 3 czerwca 1997 r. w Gnieźnie, Jan Paweł II ukoronował figurkę.
Demografia Poniższa demografia posiada dane z 2011
Ludzie związani ze Skulskiem
Zobacz też Skulska Wieś Cmentarz żydowski w Skulsku
Przypisy
Linki zewnętrzne Oficjalna strona Skulska
Kategoria:Dawne miasta w województwie wielkopolskim Kategoria:Miasta w Polsce lokowane w XV wieku