Węgleszyn – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim, w gminie Oksa. Ma status sołectwa.
Do 1954 roku istniała gmina Węgleszyn. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa kieleckiego.
Historia W XIV wieku, wieś Węgleszyn należała do rodu Jelitczyków, pieczętujących się herbem Jelita. Jednakże już w połowie następnego stulecia dobra węgleszyńskie, składające się w tym czasie z trzech wsi: Węgleszyn, Węgleszyn Mały i Rembiechowa, przeszły w ramach sprzedaży (lub wiana) w ręce rodu Oleśnickich herbu Dębno. Początkowo stanowiły własność Jana Głowacza Oleśnickiego (zm. 1460), po nim przeszły w spadku na jego synów i wnuków. W roku 1588 Jan Oleśnicki (zm. 1619) nabył od Kacpra Trojanowskiego części wsi Zakrzów, Zalesie oraz Czekny, co powiększyło dobra węgleszyńskie.
Po śmierci Jana Oleśnickiego, ziemiami gospodarowała jego owdowiała żona, Izabela z Sędziejowic Chycka (zm. 1625–1629), mająca zapis prawa dożywotniego gospodarowania tymi ziemiami. Potem w ramach podziału przejęła je Zofia Straszowa z Oleśnickich (zm. po 1636), średnia córka Jana i Izabeli Oleśnickich, i przekazała w ręce rodu Straszów. Ci zaś, nie będąc zainteresowani gospodarowaniem w dobrach węgleszyńskich, w 1630 r. sprzedali je urodzonemu Feliksowi Majowi (zm. 1634).
W rękach Majów herbu Starykoń Węgleszyn znajdował się co najmniej do lat 70. XVII w., po czym drogą wiana przeszedł do rodziny Bystrzonowskich herbu Starykoń, którzy władali wsią niemal do końca XIX stulecia.
Integralne części wsi +Integralne części wsi Węgleszyn SIMC Nazwa Rodzaj 0256805 Błonie część wsi0256811 Mała Wieś część wsi0256840 Młynek część wsi0256828 Stara Wieś część wsi0256834 Zakarczmie część wsi
Zabytki Kościół parafialny pw. św. Andrzeja z 1367 r., wielokrotnie przebudowywany oraz dzwonnica z I połowy XIX w.; wpisane do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A-130/1-2 z 11.02.1967).
Zobacz też Węgleszyn-Dębina
Przypisy Raport o stanie gminy Oksa w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024 s. 4-5 BIP gminy, sołectwa Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części () GUS. Rejestr TERYT
Bibliografia
Linki zewnętrzne