Zaręba (niem. Lichtenau) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie lubańskim, w gminie Siekierczyn.
Położenie Zaręba to duża wieś łańcuchowa o długości około 3,0 km położona na Pogórzu Izerskim, pomiędzy Wysoczyzną Siekierczyńską na północnym zachodzie a Wzgórzami Zalipiańskimi na południu, na wysokości około 220–250 m n.p.m.
Podział administracyjny W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa jeleniogórskiego. W latach 1945–1954 wieś była siedzibą Gminy Zaręba.
Historia Zaręba jest jedną z najstarszych wsi w regionie, ale jej wczesne dzieje są słabo znane. Prawdopodobnie została założona przez kolonistów niemieckich w XIII lub XIV w. W 1346 r. wzniesiono tu kościół, który w 1427 r. zniszczyli husyci. Po zakończeniu wojny trzydziestoletniej Zaręba znacznie rozwinęła się, co było związane z osiedleniem dużej grupy eskulantów z Czech. W 1825 r. w miejscowości były 182 domy, w tym: kościół, szkoła ewangelicka wraz z nauczycielem, cztery młyny wodne, trzy tartaki, wiatrak i olejarnia. W drugiej połowie XIX w. w przeciwieństwie do okolicznych wsi, które podupadały po zaniku tkactwa chałupniczego, Zaręba zaczęła się szybko rozwijać jako ośrodek wydobycia węgla brunatnego. W 1865 r. przez miejscowość przeprowadzono linię kolejową ze Zgorzelca do Lubania co umożliwiło dalszy rozwój przemysłu między innymi kopalni węgla brunatnego i bazaltu.
Po 1945 r. Zaręba pozostała dużą wsią rolniczo-przemysłową, wzrosła liczba mieszkańców co było związane z rozbudową kopalni, dla której zbudowano osiedle robotnicze. W 1978 r. było tu 218 indywidualnych gospodarstw rolnych, w 1988 r. ich liczba zmalała do 101.
Zabytki Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisany jest: Pałac w Zarębie Dolnej, ul. Bazaltowa 3 z XVIII w., przebudowany w 1849 r. Inne zabytki: kościół parafialny pw. Wniebowzięcia NMP pochodzący z 1684 r., przebudowany w 1797 i 1870 r., Pałac w Zarębie Górnej pochodzący z końca XIX w., liczne domy mieszkalne i gospodarcze pochodzące z XIX i XX w.
Kultura W Zarębie działa osiedlowy dom kultury.
Sport We wsi znajduje się klub sportowy LZS Zaręba posiadający drużynę piłki nożnej.
Zobacz też Zaręba (stacja kolejowa) Siekierka (dopływ Kwisy)
Przypisy GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262)
Bibliografia Słownik geografii turystycznej Sudetów. Marek Staffa (redakcja). T. 2: Pogórze Izerskie (M-Ż). Wrocław: Wydawnictwo I-BiS, 2003, .
Kategoria:Zaręba (województwo dolnośląskie)