thumb|Dawna cerkiew thumb|Stacja kolejowa thumb|Kapliczka thumb|Zrekonstruowana studnia Andrzejówka (dawniej Jędrzejówka, łem. Андриівка) – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Muszyna.

Położenie Miejscowość znajduje się w Paśmie Jaworzyny w Beskidzie Sądeckim i stanowi najbardziej na południe wysunięta jego część. Położona jest w dolinie Popradu nad tą rzeką i w dolinie niewielkiego potoku Andrzejówka będącego jego dopływem. Z trzech stron otoczona jest wzniesieniami Gór Milickich: Stawiska, Obrant (759 m), Skałka (769 m), Prehyba (673 m), Pietrusina (645 m) i Zapała (639 m). Wieś jest podzielona na trzy przysiółki: Ługi, Międzymostki i OśrodekMapa Polski Targeo..

Leży przy drodze wojewódzkiej 971 i przy linii kolejowej 96. Najbliższe miasta to Muszyna (7 km) i Piwniczna-Zdrój (21 km). Do centrum wsi można się dostać tylko jedną drogą.

Historia Miejscowość ma metrykę średniowieczną i istnieje co najmniej od XIV wieku. Odnotowana po raz pierwszy w 1352 roku w dokumencie zapisanym w języku łacińskim jako Andrzejówka, Ondrzejowa, Andrzeiowka.

Wieś lokowana na surowym korzeniu przez króla Kazimierza III Wielkiego w 1352 rokuElżbieta Dybek, Lokacje na prawie niemieckim in cruda radice w południowej części województwa krakowskiego w latach 1334–1434, w: Roczniki Humanistyczne tom XLI, zeszyt 2, (1993), s. 72.. Już od XIV wieku istniała tu parafia rzymskokatolicka. Początkowo była własnością królewską, a od 1391 roku wchodziła w uposażenie biskupstwa krakowskiego. W 1391 roku król polski Władysław Jagiełło nadał biskupowi krakowskiemu Janowi zamek i miasto Muszynę wraz z okolicznymi wsiami w tym Andrzejówką. Miejscowość została wymieniona w historycznych dokumentach własnościowych i podatkowych. W 1529 roku klucz muszyński należał do biskupa krakowskiego, który pobierał we wsi 40 groszy czynszu od kmieci oraz obiedne.

W XVI wieku nastąpił napływ osadników wołoskich wyznania prawosławnego, w późniejszym czasie greckokatolickiego, którzy zbudowali tu pierwszą cerkiewMagdalena i Artur Michniewscy, Marta Duda, Cerkwie Drewniane Karpat. Polska i Słowacja, Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, Pruszków 2003, s. 85, ..

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Budynki użyteczności publicznej Szkoła podstawowa od przedszkola do 3 klasy (nauka dzieci i młodzieży kontynuowana jest w zespole Szkolno-Przedszkolnym w Złockim); peron kolejowy; świetlica wiejska przy wjeździe dla centrum wsi.

Demografia W 1921 r. spośród 403 mieszkańców 27 było wyznania rzymskokatolickiego, 372 greckokatolickiego i 4 mojżeszowego. Narodowość polską zadeklarowały 32 osoby, pozostałe 371 rusińską.

Ludność według spisów powszechnych, w 2009 według PESELSkorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej – Tom XII – Województwo Krakowskie i Śląsk Cieszyński, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1925.Gemeindelexikon der im Reichsrate vertretenen Königreiche und Länder. Bearbeitet auf Grund der Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1900, tom XII, „Galizien”, Wien 1907.Statystyka Polski, t. XXVI, Warszawa 1926, Główny Urząd Statystyczny.Statystyka Polski seria C, z. 88 Warszawa 1938 Główny Urząd Statystyczny..

+ Budynki mieszkalne Rok 1900 1921 1931 2002 Liczba 74 73 88 96+ Zwierzęta hodowlane w 1900 roku Zwierzęta Konie Bydło Owce Świnie Liczba 19 219 57 31

Zabytki Obiekt wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego. Cerkiew, obecnie kościół pw. Uśpienia Bogarodzicy. Zabytkowa dawna cerkiew greckokatolicka z 1864 roku, obecnie kościół filialny. W otoczeniu znajdują się stuletnie lipy (pomniki przyrody).

Inne zabytki Zabytkowe połemkowskie drewniane spichlerze z przełomu XVIII i XIX wieku.

Atrakcje Andrzejówka posiada źródła mineralne. Należą one do szczaw, w skład których wchodzą kwaśne węglany wapnia, magnezu, potasu i sole żelaza. W górnej części wsi na osiedlu Międzymostki znajduje się Źródło Andrzejówka, zwane też źródłem wody kwaśnej.

W miejscowości znajduje się tunel kolejowy. W 2019 roku oddano do użytku ścieżką rowerową w ramach projektu Eurovelo, w budowie znajduje się kładka nad rzeką Poprad w przysiółku Ługi.

Baza noclegowa We wsi, w przysiółku Ługi, znajduje się ośrodek wypoczynkowo-szkoleniowy, położony bardzo blisko rzeki PopradOWS Andrzejówka Żegiestów noclegi Muszyna – Zdrój..

Zobacz też Andrzejówka (przystanek kolejowy) Cerkiew Zaśnięcia Bogarodzicy w Andrzejówce Placówka Straży Celnej „Andrzejówka” Tunel w Żegiestowie

Przypisy

Bibliografia

Antoni Schneider. Encyklopedya do Krajoznawstwa Galicyi. T. 1. Lwów: Drukarnia Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, 1871, s. 70–72.

Linki zewnętrzne Andrzejówka w Słowniku historyczno-geograficznym województwa krakowskiego w średniowieczu (online).

Kategoria:Wsie w Polsce lokowane w XIV wieku Kategoria:Wsie w powiecie nowosądeckim