Czachowo () – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim, w gminie Radowo Małe. Aktualnie sołtysem jest Marieta Pancerz.

Położenie geograficzne Miejscowość położona na Pomorzu Zachodnim, leży około 3 km na wschód od Radowa Małego, 10 km na zachód od miasta Łobez i 66 km na północny wschód od stolicy regionu – Szczecina. Sąsiadujące miejscowości to Radowo Małe, Borkowo Wielkie, Rekowo, Meszne i Strzmiele.

Rys historyczny Historia miejscowości jest ściśle powiązana z historią regionu, z historią Pomorza Zachodniego. Miejscowość wzmiankowana po raz pierwszy w latach, 1262 jako Zcachowe, w 1348 jako villa Zachow i villa Sachow, in Sachow. Na mapie Lubinusa (Wielka Mapa Księstwa Pomorskiego) z roku 1618 miejscowość oznaczono jako Sachow. W latach 1818-1945 miejscowość znajdowała się w powiecie reskim z siedzibą do 1860 w mieście Resko, a następnie w mieście Łobez. Do 1945 miejscowość była w III Rzeszy, a od roku 1945 miejscowość jest w Polsce, a od 1947 nosi polską nazwę Czachowo1947, Zachow-Czachowo, czachowski MPol XXV nr 111. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego. Od 1999 miejscowość jest w województwie zachodniopomorskim, a od 2002 w powiecie łobeskim. W latach 1999–2002 wieś należała do powiatu gryfickiego.

Historia W 1620 roku Zachow został włączony w proces sądowy przeciwko Sidonii von Borcke. Aby zabezpieczyć swoją pozycję w opactwie Marienfließ, otrzymywała dochody z Zachow od rodziny, ponieważ jej krewni posiadali majątek Stramehl wraz z przynależnością do Zachow. Jej kuzyn, Jost von Borcke, został w tym roku mianowany zarządcą opactwa Marienfließ i pragnął przekazać dochody z Zachow do swojego majątku Stramehl. Osiągnięto to poprzez późniejsze działania prawne, które zakończyły się egzekucją Sidonii na zamku Rabenstein w Szczecinie. W 1742 roku radca trybunału Löper nabył wieś. Założył tam kilka gospodarstw rolnych i rozwinął majątek Zachow na tych ziemiach. Początkowo zarządzany jako przynależność do Stramehl, majątek uzyskał później pełną niezależność. W 1828 roku majątek rycerski należał do rodziny von Conring, w 1832 roku do rodziny Jädeke, a w 1842 roku ponownie do rodziny Löper. Od 1851 roku był własnością żony von Dewitz. W 1862 roku Zachow miał następujące dane statystyczne: Dwór – 12 budynków mieszkalnych i 9 budynków gospodarczych, zamieszkiwanych przez 25 rodzin i 158 mieszkańców. Dwór zajmował powierzchnię 2447 akrów ziemi i był bardzo produktywny. Wieś Kościelna – 8 gospodarstw rolnych, jeden gospodarz kościelny i jeden chałupnik. Było tam 18 budynków mieszkalnych, budynek szkoły i 30 budynków gospodarczych z domem kościelnego i szkołą. We wsi mieszkały 22 rodziny i 133 mieszkańców. 20 właścicieli posiadało 99 posesji o łącznej powierzchni 1545 akrów ziemi. W 1871 roku Zachow – Wieś: 19 budynków mieszkalnych z 22 gospodarstwami i 124 mieszkańcami; w 1867 roku było ich 133. Zachow – Dwór: 13 budynków mieszkalnych z 27 gospodarstwami i 162 mieszkańcami; w 1867 roku było ich zaledwie 158. Wszyscy byli wyznania protestanckiego. W 1920 roku mapa topograficzna przedstawia zwarty majątek ziemski z domkami robotników rolnych na wschodzie oraz długą, liniową wieś z zagrodami i domami. W 1925 roku Zachow liczył łącznie 311 mieszkańców. Do 1945 roku Zachow był gminą wiejską w powiecie Regenwalde w województwie pomorskim. W 1933 roku gmina liczyła 283 mieszkańców, a w 1939 roku 287. Oprócz samego Zachow, w skład gminy wchodziły przysiółki Fischerkaten i Vorwerk.

Kalendarium Autorem kalendarium jest Siegfried HannemannKalender Zachow-Czachowo, Łobez, 18.01.2018. 1262 Miejscowość to Zcachowe, własność rodu Borcke. Następnie innych rodów jak Conring, Dewitz, Edling, Loeper, Wartenberg. 1348 Wzmiankowana villa Zachow, villa Sachow, wzmiankowany dominus Johannes (Borke) in Zachow. 1385 Jest wzmianka, Henning Runge van Zachow. XV/XVI w. Zbudowano kościół z kamienia narzutowego bez wieży, otynkowany pod koniec XIX w., obecnie ruina wpisana do rejestru zabytków wraz z cmentarzem. 1583 Miejscowość miała nazwę Zachow, 10 rolników, właściciele to Ulrich von Borcke, Georg von Borcke, Henning von Borcke. 1597 Wzmiankowana wieś Zachow, właściciel Ulrich von Borcke. 1620 Majątek związany z procesem Sydonii von Borcke, dla jej ochrony w klasztorze w Marianowie, właścicielem jej kuzyn Jost von Borcke. 1628-33 Wzmiankowane Zachow. Christian von Borcke z Regenwaalde sprzedaje 3 gospodarstwa rolne. do 1637 Wieś w Księstwie Pomorskim. 1666 Ród Borcke właścicielem Zachow. Znani mieszkańcy wsi to Michel Rohloff, Joachim Rohloff, Jacob Börike, Peter Völz der Ältere, Peter Völz der Jüngere, Hannß Bölicke, Paul Schulz, Gürgen Wendland, Jacob Deßmar, Jost Brod, Märten Jaggow, Drewes Deßmar. 1680 Wieś to Zacho, właścicielami byli Matz i Jürgen Heinrich von Borcke. 1682-86 Wieś wzmiankowana jako Sachow, Zacho. 1693 Kościół właścicielem 85 mórg ziemi. do 1742 – Majątek własnością rodu Borcke. Ostatnim właścicielem był Georg Friedrich von Borcke. 1742 Jan Fryderyk Loeper właścicielem majątku, początkowo z Stramehl. 1775 Hans von Loeper właścicielem majątku. 1784 Johann Georg von Loeper właścicielem majątku. Jest 8 rolników, 1 chałupnik i 1 rolnik kościelny. koniec. XVIII w. Założono park dworski. XIX w. Rozbudowa parku dworskiego. 1804 Johann Friedrich von Löper z Stramehl i Johann Georg von Löper właścicielami majątku. 1821 Wybudowano szkołę. 1821 Ród von Conring właścicielem majątku. 1826-1939 Wzmiankowana rodzina Schlüter. 1827 Wieś z folwarkiem miała 117 mieszkańców. 1833 Friedrich Jödecke (Jädtke/Jädeke) właścicielem majątku. 1840 Ufundowano 2 dzwony do kościoła, wykonał Voß w Szczecinie. 1842 Herman von Loeper właścicielem majątku. Następnie majątek należał do rodu Dewitz (August von Dewitz). 1850 Urodził się Otto von Dewitz (zm. 1926, fot.), późniejszy oficer, adwokat, landrat (Landkreis Prüm), od 1903 parlamentarzysta Preußischen Abgeordnetenhaus z ramienia Freikonservativen Partei. II poł. XIX w. Z tej wsi do Ameryki, Brazylii emigrowały osoby z rodzin Brehmer (statek „Minnesota”), Schlüter (Ameryka i Brazylia), Seeger, Utech. 1852 August von Dewitz właścicielem majątku. 1855 Jednego dnia utopiło się 8 dzieci i 1 osoba dorosła. Okoliczności nie są znane. 1860 Urodził się Leopold von Dewitz (zm. 1931), później kapitan, dowódca grenadierów w Szczecinie. 1862 Uprawą folwarku zajmowało się 158 osób mieszkających w 12 domach, majątek kościelny to 8 gospodarstw, wieś miała 133 mieszkańców, 22 rodziny, 20 właścicieli 99 działek o powierzchni 1 545 mórg. 1866 Do szkoły uczęszcza 26 chłopców i 24 dziewczynki. 1867 Wieś miała 133 mieszkańców, majątek 158. 1871 Wieś miała 124 osoby mieszkające w 19 domach, majątek 162 osoby mieszkające w 13 domach, 161 protestantów, 1 katolik, folwark Friedrichsruth miał 10 mieszkańców. 1874 Majątek miał 158 mieszkańców, 25 rodzin, 12 budynków mieszkalnych, kościół miał 8 gospodarstw rolnych, 1 chałupnika i 1 kościelnego. 1880-1945 Wzmiankowana rodzina Pribbernow. 1884 Bodo von Dewitz właścicielem majątku. 1902-45 Nauczycielem był Paul Gienow. 1904-45 Georg Munkel właścicielem majątku 572 ha (od 1911) i dworu (fot.). 1910 Wieś miała 141 mieszkańców, majątek 186. 1910 Gospodę prowadził i handlem się zajmował J. Mewes. 1913 W Zachow mieszkało 298 osób. 1917 Większy z dzwonów kościelnych przekazany na cele wojskowe. 1918-44 Wybudowano 25 mieszkań. 1920 Ufundowano dzwon do kościoła, w 40% rodzina Munkel. 1925 Wieś miała 293 mieszkańców, 285 protestantów, 3 katolików. 1928 Majątek połączono z wsią. 1930 Zachow, Fischerkaten i Vorwerk w Gminie Zachow. 1932 Sołtysem był rolnik Jandrey. 1933 Wieś miała 283 mieszkańców. 1935-45 Sołtysem był rolnik Ernst Ninnemann (ur. 1911). 1939 Do wsi należały miejscowości Zachow, Fischerkaten i folwark Friedrichsruh, później Sułkowo. 1939 Wieś miała 287 mieszkańców w tym 145 kobiet, 65 gospodarstw domowych. Z rolnictwem związanych jest 241 osób, z przemysłem i leśnictwem 9, z handlem i usługami 9 osób. Jest 1 majątek ziemski powyżej 100 ha (Georg Munkel 572 ha) i 19 mniejszych gospodarstw. Największe gospodarstwa rolne posiadali Gustav Altmann 20 ha, Lydia Frömming 22 ha, Otto Jandrey 42 ha, Otto Joecks 27 ha, Hermann Leddin 21 ha, Ernst Ninnemann 26 ha, Adolf Pribbernow 27 ha, Otto Schlüter 21 ha, Elise Schmidt 26 ha, Wilhelm Zimdars 32 ha. Istniała gorzelnia. 1940 Pastorem był Rudolf Hensel z Groß Raddow (parafia), sołtysem był rolnik Ernst Ninnemann, nauczycielem Paul Gielow. 1945 Zdewastowano kościół i wysadzono w powietrze. 1945-46 Wieś w Obwodzie Ławiczka, III Okręg (Pomorze Zachodnie), od 1946 w województwie szczecińskim. Pełnomocnikiem Rządu RP na Obwód Ławiczka był Leopold Płachecki. 1945-70 Wybudowano 3 mieszkania. 1947 Wieś ma nazwę Czachowo, wcześniej Zachow. 1948 Istniało Szkolne Gospodarstwo Rolne założone przez Powiatowy Inspektorat Oświaty Rolniczej. 1954 Istniała Spółdzielnia Produkcyjna. 1954-72 Wieś w Gromadzie Radowo Małe. 1957 Dzieci narodowości ukraińskiej z Czachowa uczą się w szkole w Łabuniu Wielkim, kierował szkołą Aleksander Hnatiuk. 1959-64 Istniała szkoła z językiem ukraińskim, nauczyciele Aleksander Hnatiuk, Maria Hnatiuk, Edward Nakonieczny, Józef Pałychata, Daria Jaremowicz-Hlib. 1964-66 Istniał Państwowy Zakład Wychowawczy, kierował zakładem Piotr Dzwinka, opiekunowie Lidia Hubner i Daria Jaremowicz-Hlib. 1965 Miejscowi strażacy OSP wygrali zawody powiatowe w Łobzie. do 1970 Ukończono oświetlenie wsi. 1971-88 Wybudowano 0 mieszkań. 1979 Park dworski wpisano do rejestru zabytków, dwór został zdewastowany. 1988 Wieś miała 97 mieszkańców w tym 51 kobiet, 28 gospodarstw domowych, 28 mieszkań, 0 osób z wyższym wykształceniem, 8 osób miało średnie wykształcenie. W roku 2018 wieś miała 89 mieszkańców w tym 41 kobiet. 1989 Kościół (ruina) wraz z cmentarzem przykościelnym wpisano do rejestru zabytków.

Zabytki park pałacowy, ruina kościoła.

Osoby urodzone lub związane z Czachowem Enno von Conring (ur. 17 maja 1829 w Czachowie, zm. 28 maja 1886 w Wiesbaden) — był pruskim generałem-majorem, Otto von Dewitz (ur. 16 października 1850 w Zachow, powiat Regenwalde, zm. 12 kwietnia 1926 w Berlinie) — był niemieckim posłem, oficerem, prawnikiem administracyjnym i starostą (Landrat), Gustav von Eisenhart-Rothe (ur. 23 sierpnia 1855 w Zachowie powiat Regenwalde, zm. 11 kwietnia 1936 Putbus na wyspie Rugia) — był pruskim urzędnikiem królewskim, a następnie starostą (Landrat).

Zobacz też Czachowo Czachów

Przypisy

Kategoria:Radowo Małe (gmina)