mały|Szkoła podstawowa mały|Kapliczka przy DK 77 mały|Gminny Ośrodek Kultury mały|Kłokoczka przy DK 77 mały|Dąb, pomnik przyrody Dębno – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leżajskim, w gminie Leżajsk. Ma status sołectwa.

Wieś leży przy drodze krajowej nr 77 Sandomierz – Jarosław, 9 km na południowy wschód od Leżajska. W latach 1975–1998 miejscowość należała do województwa rzeszowskiego.

Integralne części wsi +Integralne części wsi Dębno SIMC Nazwa Rodzaj0653647Na Ozerzeczęść wsi0653660Porębyprzysiółek0653676Stróżeprzysiółek0653653Zabłocieczęść wsi

Historia Wieś lokowana na prawie niemieckim przez sołtysa z Łukowej Stefana w 1397 r. u ujścia Wisłoku do Sanu. Najprawdopodobniej lokacja Dębna nastąpiła w pobliżu istniejącej tu już od dłuższego czasu osady o charakterze obronnym nad ujściem Wisłoku. Wzniesiona osada na wysokim brzegu Wisłoku – Stróża, do dziś będąca przysiółkiem Dębna, oddalona około 1,5 km na południowy wschód, pełniła prawdopodobnie rolę punktu obronnego na terenach granicznych między Polską a Rusią w okresie o wiele wcześniejszym.

Przydatnym źródłem archiwalnym do poznawania historii z XVI i XVII wieku są regestra poborowe, które zapisali poborcy podatkowi ziemi przemyskiej. Dębno zapisano w 1515 roku (wieś posiadała 19 łanów gruntów rolnychDębno w Regestrze poborowym z 1515 roku, i w 1589 roku (wieś posiadała 18 łanów, cerkiew). Wzmiankowana jest Tenuta Jana Chmieleckiego (2 łany)Aleksander Jabłonowski Źródła Dziejowe. Tom XVIII. Część I. Polska XVI wieku pod względem Geograficzno-Statystycznym. Tom VII. Część I. Ziemie Ruskie. Ruś Czerwona (Dębno w Regestrze poborowym z 1589 roku) (str. 23) [Dostęp 2017-07-06]. W 1589 roku wieś królewska Dembna była położona w starostwie niegrodowym leżajskim, w województwie ruskim. W 1674 roku Dembno posiadało 106 domów (wieś - 82 domy i folwark z tenutą - 24 domy)Zdzisław Budzyński i Kazimierz Przyboś. Polska południowo-wschodnia w epoce nowożytnej. Źródła dziejowe. Tom I, część 4. Rejestr pogłównego ziemi przemyskiej 1674. (str. 16). Wydawnictwo WSP. Rzeszów 2000 W latach 1628, 1651 i 1658 wzmiankowano w rejestrach poborowych: Advocatia in villa Dębno...a caldeari vini cremati. W 1674 roku zapisano: Dembno: a curia cum advocatia fl. 24, a personis subditor[um] n[umer]o facit [fl.] ........106/0., a w I poł. XX wieku było 374 domy.

W 1939 roku w Dębnie mieszkało 1950 Ukraińców, 440 rzymskich katolików i 50 żydówApokryf Ruski/Nadsanie/Dębno. W lutym 1945 roku wysiedlono na Ukrainę 1719 osób z 387 domów.

22 grudnia 1949 roku powstała we wsi spółdzielnia produkcyjna. Obecnie jest to Rolniczo-Wytwórczy Kombinat Spółdzielczy im. Antoniego Paśki, posiadający 730 ha ziemiRolniczo-Wytwórczy Kombinat Spółdzielczy im. Antoniego Paśki w Dębnie.

Kościół Cerkiew Greckokatolicka

W 1397 roku król Władysław II Jagiełło wydał akt lokacyjny parafii w Dębnie. Murowaną cerkiew pw. Świętego Jerzego Męczennika wzniesiono z fundacji Alfreda Potockiego i jego żony Marii z Sanguszków oraz Lubomirskich w 1864 rokuMarta Baran. Historia budowy cerkwi greckokatolickiej w Dębnie k/ Leżajska.. W 1894 roku parochia była wizytowana przez Eparchę przemyskiego Juliana Pełesza.

Kościół rzymskokatolicki

W 1934 roku ks. Czesław Broda uzyskał pozwolenie na odprawianie nabożeństw dla Polaków w szkolnej sali. W 1935 roku rozpoczęła działalność ochronka sióstr służebniczek starowiejskich.

W 1945 roku budynek cerkwi przejął kościół rzymskokatolicki. Parafia od 26 sierpnia 1945 roku po ogłoszeniu przez bpa Franciszka Bardę nosi nazwę pw. Podwyższenia Krzyża Świętego. W 1979 kościół został gruntownie odrestaurowany. Przy kościele rośnie okazały dąb o blisko 6-metrowym obwodzie, będący pomnikiem przyrody.

Oświata

Początki szkolnictwa parafialnego w Dębnie są datowana na początek XIX wieku, gdy przy miejscowej cerkwi powstała szkoła parafialna (Schola parochialis), która istniała już jakiś czas przed 1830 rokiem.

W 1864 roku zbudowano drewniany budynek szkolny. W latach 1908–1914 kierownikiem szkoły był Ludwik Maciejowski, który następnie w latach 1914–1931 był w wojsku polskim, a po osiedleniu się na Wołyniu wzięty do sowieckiej niewoli i w 1940 roku rozstrzelany w CharkowieBiografia Ludwika Maciejowskiego.

W 1934 roku w szkole uczyli nauczyciele polscy. Podczas II wojny światowej uczyli ponownie nauczyciele ukraińscy. W 1945 roku uruchomiono polską szkołę, której nauczycielami zostało małżeństwo: Tadeusz i Izabela Wiatr. W 1965 roku zbudowano nowy budynek szkolny, a 23 maja 1976 roku szkole nadano imię Marii Konopnickiej.

Zobacz Gromada Dębno

Osoby związane z miejscowością Mychajło Kaczkowśkyj

Uwagi

Przypisy Strona gminy, sołectwa Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ()

Bibliografia Historia Dębna - strona internetowa. Marta Baran. Historia budowy cerkwi greckokatolickiej w Dębnie k/ Leżajska. Mariusz Moszkowicz. Ksiądz Nikita Bułyk ostatni proboszcz greckokatolickiej parafii w Dębnie k/ Leżajska

Linki zewnętrzne

Mapa katastralna wsi Dębno z 1855 roku

Kategoria:Dębno (województwo podkarpackie) Kategoria:Wsie starostwa leżajskiego Kategoria:Wsie w powiecie leżajskim