Konstancja Zofia z Czartoryskich Poniatowska (ur. 19 lutego 1695 w Warszawie, zm. 27 października 1759 w Malczycach) – polska arystokratka, starsza córka Kazimierza Czartoryskiego i Izabeli Elżbiety Morsztyn. Matka króla Polski Stanisława Augusta Poniatowskiego.
Życiorys 16 września 1720 w kościele św. Jana w Warszawie poślubiła Stanisława Poniatowskiego. Z małżeństwa Konstancji i Stanisława pochodziło dziewięcioro dzieci: Kazimierz, podkomorzy koronny, Franciszek, kanonik i proboszcz katedry krakowskiej, Aleksander, adiutant księcia Karola Lotaryńskiego, Ludwika Maria, żona Jana Jakuba Zamoyskiego, Izabella, żona Jana Klemensa Branickiego, a po jego śmierci Andrzeja Mokronowskiego, Stanisław August, król Polski, Teodor Feliks, zmarły w dzieciństwie, Andrzej, feldmarszałek austriacki, Michał Jerzy, ostatni prymas Polski przed rozbiorami.
Konstancja Poniatowska opisywana była jako osoba niezwykle inteligentna i ambitna, lecz zarazem cechowała ją religijność granicząca z dewocją. Najprawdopodobniej to za jej przyczyną jej drugi syn Franciszek został w młodym wieku przeznaczony do stanu duchownego wysłany do seminariumK. Zienkowska, Stanisław August Poniatowski, Wrocław 2004, ss. 9–10.. We wrześniu 1733 Konstancja wraz z dziećmi wyjechała do Gdańska, gdzie mieszkała przez kolejne sześć lat, dbając o wszechstronną edukację swoich dzieci. W 1739 wróciła do Warszawy, gdzie trwała budowa pałacu Poniatowskich przy Krakowskim Przedmieściu projektu Jana Zygmunta DeyblaK. Zienkowska, Stanisław August Poniatowski, Wrocław 2004, ss. 16–17, 25–26.. Początkowo współpracująca wraz z braćmi w ramach stronnictwa Familia, pod koniec życia Konstancja wycofała się z życia politycznego i pokłóciła z rodzeństwemK. Zienkowska, Stanisław August Poniatowski, Wrocław 2004, ss. 68–69.. Została pochowana w kościele w Janowie (obecnie Iwano-Frankowe), gdzie istniał jej nagrobek z epitafią na tablice marmurowejSadok Barącz, Pamiątki jazłowieckie, Lwów, 1862, s. 175 (przyp.). [dostęp 2017-03-01].
Przypisy
Bibliografia Zienkowska K., Stanisław August Poniatowski, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 2004, , ss. 9–11, 15–17, 25–30, 66–70.
Konstancja Czartoryska Kategoria:Ludzie związani z Warszawą (I Rzeczpospolita) Konstancja Kategoria:Urodzeni w 1695 Kategoria:Zmarli w 1759 Kategoria:Żony senatorów I Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie