Głęboczek – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Murowana Goślina, 7 km na wschód od Murowanej Gośliny, pośród lasów Puszczy Zielonki, nad jeziorem Głęboczek, nad rzeką Trojanką. W XV-XVI w. samodzielne miasto.

Nazwa Miejscowość ma metrykę średniowieczną i istnieje co najmniej od drugiej połowy XIV wieku. Pierwszy zachowany zapis o wsi pochodzi z łacińskiego dokumentu z 1354 kiedy to zanotowana została pod zlatynizowaną, staropolską nazwą „Glamboczyecz”, 1368 „Glamboczko”, 1387 „Glamboczecz”, 1388 „Glamboczsko”, 1398 „Gløboczecz”, 1429 „Glambeczetz”, 1434 „Glembocica”, 1440 „Glamboczech”, 1448 „Glamboczek”, 1453 „Glaboczecz”, 1454 „Glambocecz”, 1458 „Glamkoczecz”, 1463 „Blumboczerz”, 1509 „Glamboczek” .

Od nazwy miejscowej wsi Goślina Długa, pochodzi polskie, szlacheckie, odmiejscowe nazwisko Głębockich, którzy od średniowiecza byli dawnymi właścicielami miejscowości.

Miejscowość zwana była niegdyś Głębodziec, Mniszek, Księży Borek i Obroczne.

Historia Miejscowość pierwotnie związana była z Wielkopolską i początkowo była wsią szlachecką, należącą do polskiej szlachty z rodu Głębockich. Od 1320 tereny, na których powstała wieś leżały w Zjednoczonym Królestwie Polskim, a od 1380 w Koronie Królestwa Polskiego. W 1469 miejscowość leżała w powiecie poznańskim w Koronie Królestwa Polskiego. Od 1423 była siedzibą własnej parafii. Od 1406 była siedzibą własnej parafii, a w 1510 należała do dekanatu Oborniki.

Pierwszy zapis historyczny wspominający wieś pochodzi z 1354 biskup poznański Wojciech Pałuka dał cystersom z opactwa w Łeknie dziesięciny ze stołu biskupiego m. in. w Głęboczku. W 1453 wzmiankowany jest jako kasztelan rogoziński Piotr z Głęboczka herbu Łodzia.

W 1368 dziedzicem we wsi był Sędziwój Głębocki, który zastawił za 20 grzywien Mikołajowi Kerstanowi mieszczaninowi z miasta Poznania 4 łany osiadłe, z których miejscowi kmiecie płacili czynsz. W 1387 Halszka córka Sędziwoja Głębockiego pozwała Mirosława Tuleckiego oraz Paszka z Tulec z powodu zabójstwa jej brata Jana. Mirosław zeznał, że zabił go w czasie wojny domowej w Wielkopolsce zwanej wojną Grzymalitów z Nałęczami jako swego wroga, a świadkowie zeznali, że przyczyną zabójstwa była kradzież.

W latach 1388-1407 odnotowano Boguchwała (oryg. „Bogufał”) Głębockiego z Głębocka. W latach 1388-1391 pozywał on Piotrka z Urbanowa zwanego Borzysławskim. W 1388 Boguchwał ręczył za Piotrka Naramowi na sumę 20 grzywien i poniósł z tego powodu szkodę. W 1391 Piotrek zastawił Boguchwałowi Urbanowo, ale nie uwolnił go od roszczeń innych osób. W latach 1388-1398 Boguchwał Głębocki był w sporach sądowych z Marcinem Zwanowskim ze Zwanowa w powiecie gnieźnieńskim, (obecnie to Dzwonowo). W 1388 procesował się o 10,5 grzywny i 28 ćwiertni mąki z racji poręki. W 1401 Boguchwał zapisał czynsz w kwocie dwóch grzywien od sumy głównej 20 grzywien na Głęboczku dla wikariuszy katedry poznańskiej. W 1405 i 1407 w sporach sądowych o Boduszewo zastąpiła go Dorota Pniewska. W latach 1406-1407 Boguchwał był w sporach z Siechną z Raszkowa (obecnie to Roszkowo koło Skoków w powiecie gnieźnieńskim). W 1406 procesował się o 100 grzywien i o dziedzinę Zielonka oraz o dziedzinę Wierzchowiska, o której Siechna zeznała, że ona nie ma do niej prawa, lecz jej dzieci. W 1407 wspomniana Siechna wraz z córkami Małgorzatą, Siechną i Przechną wygrała proces o Zielonkę i Wierzchowiska, jednakże część w Wierzchowiskach przysądzono też Boguchwałowi Głębockiemu.

W latach 1409-1422 odnotowano Dobrogosta Głębockiego z Głęboczka. W 1416 wraz z bratem Pietraszem zapisali oni czynsz w kwocie dwóch grzywien od sumy głównej 25 grzywien na wsi Głęboczek dla wikariuszy katedry poznańskiej. W 1421 Dobrogost posiadał Wiesiołowo i prowadził spór z plebanem w Tulcach o dziesięciny z Wiesiołowa. W 1412 wspomniany został Ozjasz z Głęboczka w sporze z Jarosławem i Wacławem z Jagodna o 20 grzywien poręki. W 1415 jako świadka odnotowano brata Dobrogosta Pietrasza Głębockiego. W 1418 Jan, Małgorzata i Anna (prawdopodobnie dzieci Boguchwała Głębockiego) z Głęboczka były w sporze z Mikołajem z Brudzewa koło Słupcy w powiecie pyzdrskim dowodząc przy pomocy świadków, że Boguchwał nie otrzymał 20 grzywien i 5 groszy wiana posagu dla swej żony Jarosławy, a oni sami nie wzięli od Mikołaja Brudzewskiego 7,5 grzywny.

thumb|250px|Pomnik upamiętniający nadanie praw miejskich w roku 1458 Od 1458 Głęboczek uzyskał prawa miejskie i na wyprawę malborską przeciw zakonowi krzyżackiemu w czasie wojny trzynastoletniej wystawił jednego pieszego woja.

W 1517 jako świadka odnotowano szlachcica Mikołaja Głębockiego. W 1531 dziedzice Głęboczka posiadali także Wiesiołowo. W 1541 nastąpił podział majątkowy Głęboczka pomiędzy Wojciechem Modrzewskim oraz braćmi Wincentym, Maciejem, Stanisławem i Janem Budziszewskim synami Piotra Budziszewskiego.

Miejscowość odnotowały także zapisy podatkowe z XVI wieku. W 1509 odnotowano pobór z 1,5 łana, młyna wodnego o 3 kołach wodnych z czego dwa koła były młyńskie, a trzecie foluszowe, młyna zwanego Wiesiołowski oraz z folusza zwanego Góra koło Góry. W 1510 miał miejsce pobór od dwóch łanów. W 1514 poddani kapituły katedry poznańskiej z Trojanowa pracowali w Głęboczku co miało miejsce jak uważają historycy prawdopodobnie jako ekwiwalent za korzystanie z pastwisk i lasu. W 1563 odnotowano pobór z Głęboczka od zagrodnika, trzech karczm i dwóch młynów wodnych z czego jeden o dwóch kołach, a drugi o jednym kole. W 1575 Głęboczek należał do Wincentego Budziszewskiego. W 1577 pobór zapłacił Stanisław Budziszewski. W 1580 również on zapłacił pobór od 5 zagrodników i młyna o dwóch kołach.

W XVI wieku należał do Strykowskich, h. Korzbok i Rej, w XVIII w. do bu . Pod datą 1580 wzmiankowany jest również kościół parafialny obejmujący zasięgiem wsie Wiesiołowo, Worowo i Zielonka. W 1628 roku w wyniku wizytacji stwierdzono, że kolatorem był kalwin Rej, a kościół stał w ruinie nieużytkowany od 12 lat. Dekretem z dnia 15.06.1739 roku parafię zlikwidowano, a następnie po roku 1744 świątynię rozebrano.

Jako wieś szlachecka Głęboczek leżał w 1580 roku w powiecie poznańskim województwa poznańskiego w Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Wskutek II rozbioru Polski w 1793, miejscowość przeszła pod władanie Prus i jak cała Wielkopolska znalazła się w zaborze pruskimAdolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, t. I, Wielkopolska, Warszawa 1883, s. 12..

W latach 1793–1807 i 1815-1918 Głęboczek wchodził w skład Prus. Według danych z 1841 r. właścicielem Głęboczka był Ferdynand Luther.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Zabytki Owalne grodzisko stożkowe zwane Pańskim Dworem z prowadzącą do niego poprzez łąkę groblą. Znaleziono tu ceramikę wczesnośredniowieczną. Ślady cmentarzyska kultury łużyckiej z epoki brązu. Nie zachowały się cechy miejskiego rozplanowania przestrzennego.

Transport Najbliższe stacje kolejowe i przystanki autobusowe znajdują się w Łopuchowie (5 km) i Murowanej Goślinie (7 km, częste połączenia autobusowe z Poznaniem). Oprócz szlaków pieszych przez wieś przebiega konny Wilczy szlak.

Zobacz też Głęboczek Gmina Murowana Goślina Park Krajobrazowy Puszcza Zielonka

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Głęboczek (wieś w powiecie poznańskim) Kategoria:Dawne miasta w województwie wielkopolskim Kategoria:Miasta w Polsce lokowane w XV wieku Kategoria:Puszcza Zielonka Kategoria:Wsie szlacheckie I Rzeczypospolitej (województwo poznańskie)