thumb|Kościół św. Wojciecha Biskupa i Męczennika w Grodźcu Grodziec, dawn. Grójec wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, siedziba gminy GrodziecRozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ()

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Grodziec. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego. W 2014 liczyła 1668 mieszkańców.

Według dokumentów historycznych miejscowość w XIV wieku zapisywana była jako Grodzecz, w XV wieku Grodzecz, Grodzecz Wyschinsky, Minori Grodziecz, w XVI wieku Grodzyecz, Grodziecz, w XVIII wieku Grodziec, w pierwszej połowie XIX wieku Groydzice, Groiec, od 1881 roku Grodziec.

Historia Pierwsze wzmianki archiwalne o istnieniu wsi pochodzą z 1394, kiedy była własnością Jana de LichinJ. Skuratowicz, 1976. Potem przeszła w posiadanie Grodzieckich (1488–1586). Przez kolejne lata aż do 1639 jest w rękach Ciświckich, następnie Jaskólskich, A. Kożuchowskiego i innych. Od roku 1872 Grodziec był własnością rodu Kwileckich.

W drugiej połowie XVII wieku we wsi funkcjonowała kuźnica. Produkcja kuźnicy była oparta na miejscowych złożach rudy darniowej, której pokłady występują w okolicach GrodźcaPiotr Maluśkiewicz, Województwo konińskie : szkic monograficzny, wyd. 1, Warszawa: Państwowe Wydawn. Nauk, 1983, s.161-163, ISBN 83-01-00534-3, OCLC 11783554. W czasie III Wojny Północnej wojska szwedzkie Karola XII zdobyły miejscowy zamek po długiej walce o czym opowiada wiersz Władysława Bełzy Zamek grojecki

Pierwsi ewangelicy (olędrzy) pojawili się we wsi na początku lat 70. XVIII wieku, na zaproszenie kasztelana sieradzkiego i miecznika wieluńskiego Józefa Wężyka herbu Wąż, właściciela dóbr grodziecko-królikowskich. W styczniu 1797 na mocy porozumienia między właścicielem dóbr grodzieckich hrabią Franciszkiem Stadnickim i przedstawicielami okolicznych wsi, założonych po 1772 na prawie olęderskim (Borowiec, Konary, Grądy, Wielołęka, Orlina i Białobłoty), erygowano parafię ewangelicką. Dziedzic zobowiązał się do przekazania gruntu i dostarczenia budulca pod budowę świątyni, szkoły i pastorówki oraz przekazywać na potrzeby pastora coroczny deputat w naturze (zboże, drewno, piwo), zastrzegając dla siebie prawo opiniowania kolejnych duszpasterzy parafii. Pierwszy kościół pod wezwaniem Piotra i Pawła, ukończono wraz z drewnianą pastorówką, domem kantora i budynkami gospodarczymi w roku 1803. W 1834 podjęto decyzję o budowaniu bardziej okazałego kościoła. Kamień węgielny wmurowano 9 sierpnia 1846 roku z udziałem superintendenta diecezji kaliskiej A. von Modla. Pierwsze nabożeństwo odbyło się w Święto Zesłania Ducha Świętego w 1852 r. Pastorem był wówczas ks. Karl F. Orive (+1876r.) ze Stawiszyna. Budowę ukończono we wrześniu 1866 roku, a w miejscu po rozebranym starym kościele wybudowano nową pastorówkę i kantorówkęTajemnicze ruiny starego kościoła. Jego tragiczna historia sięga prawie 200 lat wstecz. Co wydarzyło się w Grodźcu?.

W czasie okupacji niemieckiej miejscowość nosiła nazwę Großdorf. W 1940 roku Niemcy utworzyli we wsi getto dla Żydów z ówczesnego powiatu konińskiego. Przebywało w nim około 2000 osób. Część z nich wywieziono w marcu 1941 roku do Generalnej Guberni, a pozostałych, w październiku 1941 roku, okupanci niemieccy zamordowali w Lesie RudzickimMarek Kaźmierczak, Znak, ideologia, zapomnienie – Uwagi o grobie upamiętniającym zagładę Żydów w lesie Niesłusz-Rudzica, Pamiętnik Literacki CIV 2013, z. 4, s. 228, PL ISSN 0031-0514.

Na przełomie 1942 i 1943 roku Niemcy urządzili we wsi obóz pracy dla Żydów. W końcu 1944 roku teren gminy stał się miejscem działań radzieckich grup partyzanckich zrzucanych na tyły frontu. W drugiej połowie stycznia 1945 roku połączone grupy partyzanckie, pod dowództwem Sergiusza Iliaszewicza i Mikołaja Kozubowskiego zajęły Grodziec. Wkrótce potem do wsi wkroczyły oddziały Armii CzerwonejPiotr Maluśkiewicz Konin i okolice, Wydawnictwo Poznańskie 1979, , s. 75.

W okresie PRL-u we wsi powstał zakład rolny należący do PGR Maliniec, Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna, baza maszynowa Spółdzielni Kółek Rolniczych oraz Zasadnicza Szkoła Rolnicza.

Zabytki Kościół neogotycki z końca XIX wieku. Ruiny kościoła ewangelickiego z 1866 (spalonego w 2000 roku). Zespół pałacowo-parkowy: pochodzi z drugiej połowy XVIII wieku; jego ostatnim właścicielem był Stanisław Kwilecki; powierzchnia parku wynosi 11,1 ha.

Wspólnoty wyznaniowe Kościół rzymskokatolicki: parafia św. Wojciecha Biskupa i Męczennika Świadkowie Jehowy: zbór Grodziec.

Ludzie związani z Grodźcem Alfons Erdman – poseł na Sejm Ustawodawczy arcybiskup Bronisław Dąbrowski. Stefan August Loth – polski piłkarz, pomocnik oraz trener, długoletni zawodnik warszawskiej Polonii, podpułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego. Józef Spleszyński (1806-1879), w l. 1832-1839 proboszcz parafii luterańskiej w Grodźcu, potem superintendent generalny kościoła ewangelicko-reformowanego w Królestwie Polskim

Przypisy