Artefakt – wytwór ręki ludzkiej, każdy przedmiot wykonany lub zmodyfikowany przez człowieka, a następnie odkryty w wyniku badań archeologicznych.
Podział Artefakty (źródła ruchome) można podzielić na 14 podgrup: Artefakty kultury prawnej Atrybuty władzy (insygnia władców i dostojników świeckich, oraz atrybuty urzędnicze i insygnia uniwersyteckie) Przybory i sprzęty stosowane w praktyce administracyjnej i sądowniczej Urządzenia i przedmioty egzekucyjne Numizmaty (monety, banknoty, monety zastępcze, papiery wartościowe) Archiwalia Artefakty kultury gospodarczej Artefakty dziejów kultury rolniczej, rzemieślniczej i przemysłowej; przedmioty gospodarki rolnej (sprzęty służące do uprawy, wyposażenia rolniczych zabudowań gospodarczych, przedmioty produkcji rzemieślniczej (sprzęty produkcyjne, maszyny, narzędzia, meble w pracowniach), przedmioty gospodarki przemysłowej (sprzęty produkcyjne i urządzenia przemysłowe) Artefakty komunikacyjne Środki komunikacji lądowej (pojazdy kołowe, sanie, elementy pojazdów) Środki komunikacji wodnej (statki wojenne, handlowe, łodzie, tratwy) Środki komunikacji powietrznej (relikty balonów, prototypów samolotów) Artefakty pocztowe (urządzenia pocztowe, obrączki gołębi pocztowych, środki transportu pocztowego) Artefakty kultury handlowej (wzorce miar długości i objętości) Artefakty kultury militarnej Uzbrojenie ochronne Broń biała Broń miotająca Broń drzewcowa Broń obuchowa Broń palna Oporządzenie jeździeckie Artefakty kultury łowieckiej i myśliwskiej Przybory rybackie i wędkarskie Broń myśliwska Sidła i wnyki Artefakty kultury kulinarnej Artykuły spożywcze Przedmioty służące do wyrobu artykułów spożywczych Przedmioty służące do przygotowywania posiłków Przedmioty służące do spożywania posiłków Opakowania żywności Artefakty kultury medycznej Artefakty ściśle medyczne (chirurgiczne, stomatologiczne itd.) Artefakty apteczne (wyposażenie aptek, wagi, naczynia apteczne, moździerze, lekarstwa) Opakowania leków i instrumentów medycznych Artefakty dziejów gospodarstwa domowego Artefakty wyposażenia mieszkania (detale architektoniczne, dekoracje wnętrz, sprzęty służące do ogrzewania mieszkań, meble, artefakty oświetlające, zegary) Sprzęty służące do utrzymania czystości Artefakty sygnalizujące (antaby, dzwonki sygnalizacyjne) Artefakty prywatne Odzież Przybory toaletowe Przybory pisarskie Zegarki Artefakty biżuteryjne Artefakty amuletyczne Klucze Artefakty pisma i piśmiennictwa (rękopiśmienne i drukowane) Artefakty dokumentujące życie polityczne (konstytucje, ustawy, deklaracje, memoriały) Artefakty dokumentujące porządek prawny (testamenty, listy gończe itd.) Artefakty dokumentujące życie gospodarcze (rachunki, weksle, lustracje, inwentarze) Artefakty dokumentujące administrację kościelną (wizytacje biskupie, listy pasterskie, księgi przychodów i rozchodów, księgi metrykalne) Artefakty dokumentujące życie szkolne (świadectwa i programy szkolne) Artefakty korespondencyjne Artefakty komemoracyjne (pamiętniki, dzienniki, kalendarze) Artefakty kultury literackiej i prasowej Artefakty kultury artystycznej Artefakty kultury naukowej Artefakty obrazu i ikonografii Artefakty kultury artystycznej (artefakty informacyjne, artefakty samodzielne o charakterze wyłącznie artystycznym, artefakty niesamodzielne i niesamoistne) Artefakty kultury semiotycznej (artefakty znakowe, artefakty heraldyczne) Artefakty rozrywki i zabawy Rekwizyty gier (bierki domowe, kości do gry, karty do gry, żetony itd.) Zabawki dziecięce Artefakty kultury muzycznej Instrumenty muzyczne Artefakty fajczarskie Fajki Tytoń Pudełka na tytoń Przybory do czyszczenia fajki Artefakty badań naukowych Urządzenia pomiarowe do nauk ścisłych Przyrządy stosowane w geografii i geologii Maszyny liczące Roboty
Istnieje również klasyczny schemat surowcowy dzielący artefakty na: przedmioty wykonane z mas ceramicznych, wyroby metalowe oraz z innych tworzyw (kości, rogów, drewna, kamienia, szkła itd.).
Zobacz też
ekofakt obiekt archeologiczny zabytek
Bibliografia Krzysztof Maciej Kowalski "Artefakty jako źródła poznania", Wydawnictwo UG, Gdańsk 1996 Dorota Ławecka "Wstęp do archeologii", Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa-Kraków 2003 Colin Renfrew, Paul Bahn "Archeologia. Teorie, metody, praktyka", Wydawnictwo Prószyński i S-ka, Warszawa 2002
Kategoria:Konserwacja i ochrona zabytków