thumb|Nieoficjalny herb wsi Kamieniec Kamieniec (niem. Kaminietz, Dramastein 1936–1945Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości ()) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim, w gminie Zbrosławice, o powierzchni 8,30 km².
W latach 1945–1954 i 1973–1977 miejscowość była siedzibą gminy Kamieniec. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kamieniec. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa katowickiego.
Nazwa W łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księdze uposażeń biskupstwa wrocławskiego) z 1295 roku miejscowość wymieniona jest jako Kamen w okręgu Pyskowice i ZbrosławiceLiber fundationis episcopatus Vratislaviensis online..
Z dniem 10 sierpnia 1936 urzędowa nazwa niemiecka Kaminietz została zmieniona na DramasteinAmts-Blatt des Preußischen Regierung in Oppeln, Jg. 121, Stück 34, 22.08.1936, S. 238, No. 508. ('kamień Dramy').
Historia Ze źródeł wiadomo, że nazwa Kamieniec, pochodząca od słowa „kamień”, oznaczała prawdopodobnie miejsce ufortyfikowane kamieniami. Na wzgórzu istniała obwarowana osada obronna kultury łużyckiej (650–400 p.n.e.), w której odkryto chatę odlewnika przedmiotów z brązu. W Kamieńcu istniał najstarszy znany słowiański gród w okolicach Gliwic zbudowany w 1. połowie VIII wieku.
Miejscowość była podobno wzmiankowana już w roku 1279.
Kamieniec administracyjnie był związany z Pyskowicami (pierwotna parafia), Toszkiem i Gliwicami, przynależąc do kasztelanii toszeckiej, księstwa toszeckiego i następnie powiatu toszecko-gliwickiego i gliwickiego (do 1973 r.). W powiecie tarnogórskim Kamieniec znalazł się dopiero w 1999 r. w wyniku ostatniej reformy administracyjnej.
W drugiej połowie XIX w. wieś zajmowała ok. 6 km², obejmowała 42 osady, posiadała 3 młyny wodne, kościół katolicki i szkołę. Parafia w 1869 roku liczyła 1437 katolików, 11 ewangelików i 7 izraelitów. Należały do niej: Księży Las, Nierada, Kamieniec, Łubki.
Cały klucz kamieniecki liczył ok. 40 km² i obejmował następujące miejscowości: Kamieniec, Boniowice, Księży Las, Łubki, Przezchlebie, Świętoszowice i Ziemięcice. Na jego terenie znajdowało się: 7 młynów wodnych, cegielnia i 4 piece wapienne.
Podczas plebiscytu na Górnym Śląsku głosy w Kamieńcu zostały oddane następująco: 218 za Polską, 146 za Niemcami (z czego 73 to głosy emigrantów).
Według legendy tutejszy zamek został założony przez samych templariuszy, którzy mieli ukryć nieopodal zamku skarb.
Zabytki thumb|Kamieniec na XIX-wiecznej litografii z kolekcji Aleksandra Dunckera Kościół Narodzenia św. Jana Chrzciciela z XV wieku, konsekrowany prawdopodobnie w 1417 r. Pałac z początku XVIII wieku. Grodzisko słowiańskie z VIII wieku - wzniesione na krawędzi terasy nadzalewowej rzeki Dramy tworzącej płaski cypel w Kamieńcu koło Zbrosławic. Odkryte w okresie międzywojennym i wielokrotnie badane powierzchniowo. Po wojnie prace wykopaliskowe prowadzone były w latach: 1958, 1964-1965, 1972-1973, 1986-1988 przez Jerzego Szydłowskiego. Badania archeologiczne prowadzone w jego obrębie wykazały, że osada otwarta (wieś) powstała tu już nawet wcześniej, bo na przełomie VII/VIII wieku. W 1. połowie VIII w. została ona ufortyfikowana wałem i fosą. Wał był o konstrukcji drewniano-ziemnej, dodatkowo licowany kamieniami, osłaniał dostęp do osady od niechronionej wcześniej strony południowo-wschodniej, a zapewne również od strony skarpy. Wał był szeroki u podstawy na 7,6 m, a fosa miała szerokość do 9 m i głębokość 2,8 m. Powierzchnia wyżynnego założenia obronnego wynosiła około 0,8 ha. We wnętrzu grodu, na majdanie warstwa kulturowa sięgała grubości 40 cm. Odkryto ślady palenisk oraz słupów, stanowiących pierwotnie elementy konstrukcyjne zabudowy drewnianej, liczne ułamki naczyń glinianych, elementy narzędzi i przedmiotów codziennego użytku w postaci nożyków i kabłąków wiader, uzbrojenia i oporządzenia jeździeckiego, takie jak grot strzały czy fragmenty ostróg, przedmioty żelazne, rogowe, kości zwierząt. Gród w Kamieńcu został zniszczony i spalony nagle w IX w., co wiązać należy z jakimiś niepokojami politycznymi w tym czasie.
Inne obiekty Sanatorium Rehabilitacyjne Neuropsychiatrii Kamieniec-Zbrosławice (istniejący w Kamieńcu mikroklimat sprzyja leczeniu chorób układu oddechowego i nerwowego).
Zobacz też Kamieniec Kościół Narodzenia św. Jana Chrzciciela w Kamieńcu Pałac w Kamieńcu Parafia Narodzenia św. Jana Chrzciciela w Kamieńcu
Przypisy
Linki zewnętrzne