Kolno – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie chełmińskim, w gminie Chełmno.

Nazwa Miejscowość wymieniona została po raz pierwszy w łacińskim dokumencie z 1222 jako "Colno, Coln". Po rozbiorach Polski nazwa miejscowości została zgermanizowana i w języku niemieckim nazywano ją "Köln"

W latach 1939–1942 dotychczasową nazwą wsi (i znajdującego się tam majatku) było Kölln, lecz po przeprowadzonej zamianie nazw miejscowości w Okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie, w latach 1942–1945 nazywała się Kölln (Weichsel)Germanizacja nazw miejscowości w Okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie. Wybór źródeł, wstęp i oprac. M. Kubicki, Gdańsk-Warszawa 2022, s. 101..

Historia Wieś leży na pograniczu Mazowsza oraz Pomorza i historycznie była związana z ziemią chełmińską na Pomorzu Nadwiślańskim. Ma metrykę średniowieczną i istnieje co najmniej od pierwszej połowy XIII wieku.

W początku XIII wieku w 1222 we wsi znajdował się gród podlegający władztwu ziemi chełmińskiej pod zwierzchnictwem księcia Konrada I mazowieckiego, który nadał tę ziemię, a wraz z nią "Colno", biskupowi Chrystianowi z Oliwy. W 1223 nadanie to zatwierdził papież Honoriusz III.

Od 1226 po sprowadzeniu na Mazowsze zakonu krzyżackiego przez księcia mazowieckiego Konrada I tereny, na których leży miejscowość w XIII-XV wieku znalazły się we władaniu krzyżaków. W 1322 wieś Kolno stanowiła własność miasta Chełmna i przeznaczona była na pastwiska oraz role, a gospodarstwa nie mogły mieć więcej niż 3 łany powierzchni. We wsi gospodarował wówczas jeden gospodarz („hoffman”) oraz dwóch zagrodników. W miejscowości wolno było także użytkować drewno na opał oraz jako budulec oprócz dębów. Wieś po połowie z miastem mogła także hodować pszczoły. W 1393 zawarty został układ kapituły chełmińskiej z miastem Chełmnem dotyczący korca biskupiego wg którego wieś miała go dawać od jednego pługa.

W drugiej połowie XVI wieku miejscowość była własnością miasta Chełmna i znajdowała się na terytorium biskupstwa chełmińskiego w parafii Chełmno, a administracyjnie leżała w powiecie chełmińskim, województwa chełmińskiego w Koronie Królestwa Polskiego.

Wskutek I rozbioru Polski w 1772, miejscowość przeszła pod władanie Prus i jak cała ziemia chełmińska znalazła się w zaborze pruskim.

Podział administracyjny +Dawne integralne części wsi Kolno SIMC Nazwa Rodzaj1028182 Za Jeziorem część wsi (zniesiona w 2023 r.)

W latach 1939–1945 położona była w okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie, w rejencji bydgoskiej (Regierungsbezirk Bromberg)Germanizacja nazw miejscowości w Okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie. Wybór źródeł, wstęp i oprac. M. Kubicki, Gdańsk-Warszawa 2022, s. 93., w powiecie Chełmno (Kreis Kulm).

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Demografia Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) wieś liczyła 425 mieszkańców. Jest czwartą co do wielkości miejscowością gminy Chełmno.

Zabytki Według rejestru zabytków NID na listę zabytków wpisany jest cmentarz ewangelicki z XIX w., nr rej.: 538 z 1.06.1987.

Zobacz też Kolno Kolnowice

Przypisy Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części () Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2022 r. w sprawie ustalenia, zmiany i zniesienia urzędowych nazw niektórych miejscowości oraz obiektów fizjograficznych ()

Bibliografia

Linki zewnętrzne

http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IV/267

Kategoria:Chełmno (gmina wiejska)