Jan Wyglenda ps. „Traugutt” (ur. 24 listopada 1894 w Brzeźnicy, zm. 28 lutego 1973 w Rybniku) – polski działacz plebiscytowy, uczestnik powstań śląskich, kawaler Orderu Virtuti Militari, oficer Wojska Polskiego.
Życiorys Syn Jana i Janiny z domu Gerlich, urodzony w Brzeźnicy k. Raciborza na Górnym Śląsku. Walczył w wojsku niemieckim podczas I wojny światowej, skąd wrócił jako podporucznik. W styczniu 1919 utworzył oddział polski w rodzinnej Brzeźnicy. W czerwcu 1919 został zastępcą komendanta głównego i kierownikiem Wydziału Wywiadu Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska.
W I powstaniu śląskim dowodził w bitwie pod Godowem i na odcinku Olza-Oświęcim, w II powstaniu śląskim Jan Wyglenda dowodził polską samoobroną w powiecie rybnickim. W III powstaniu śląskim był zastępcą dowódcy i szefem sztabu Grupy „Północ”. Po podziale Górnego Śląska zmuszony został do opuszczenia rodzinnego obszaru przyznanego Niemcom i zamieszkał w polskim województwie śląskim. W Wojsku Polskim został awansowany do stopnia porucznika rezerwy piechoty ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919. W 1923, 1924 był oficerem rezerwowym 24. pułku piechoty w Łucku. Na stopień kapitana został mianowany ze starszeństwem z 19 marca 1939 i 11. lokatą w korpusie oficerów rezerwy piechoty.
W 1927 został naczelnikiem gminy Nowa Wieś – obecnie Wirek, dzielnica Rudy Śląskiej – a następnie starostą powiatowym w Lublińcu i Rybniku. W okresie dwudziestolecia międzywojennego udzielał się społecznie m.in. w Związku Powstańców Śląskich.
W czasie II wojny światowej walczył w kampanii wrześniowej 1939 oraz w Polskich Siłach Zbrojnych. Po powrocie w 1947 do Polski był aktywnym członkiem Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej Zjednoczonej Partii RobotniczejWaldemar Bałda, Historia jednego zdjęcia, Tygodnik Regionalny „Nowiny” nr 2013/32 (2924) [dostęp 8 sierpnia 2019].. Mimo to w okresie stalinowskim został uwięziony (1950–1956) na podstawie fałszywych oskarżeń. Po uwolnieniu pracował jako urzędnik w górnictwie. W 1971 awansowany do stopnia majora.
Zmarł w Rybniku, gdzie go pochowano.
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 7889 – 27 czerwca 1922 Krzyż Niepodległości z mieczami Order Sztandaru Pracy I klasy – 1971 Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – 9 listopada 1932 „za zasługi na polu administracji państwowej oraz na polu pracy narodowej i społecznej”. Krzyż Walecznych Krzyż na Śląskiej Wstędze Waleczności i Zasługi Złoty Znak Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska Kategoria:Członkowie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej Kategoria:Członkowie Związku Powstańców Śląskich Kategoria:Kapitanowie piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Kapitanowie piechoty Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Ludzie związani z Brzeźnicą Kategoria:Ludzie związani z Rybnikiem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości z Mieczami Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy Kategoria:Odznaczeni Złotym Znakiem Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Polacy – żołnierze Armii Cesarstwa Niemieckiego w I wojnie światowej Kategoria:Politycy PPR Kategoria:Polscy działacze narodowi na Śląsku Kategoria:Polskie ofiary represji stalinowskich Kategoria:Starostowie powiatowi II Rzeczypospolitej Kategoria:Uczestnicy I powstania śląskiego Kategoria:Uczestnicy II powstania śląskiego Kategoria:Uczestnicy III powstania śląskiego Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1894 Kategoria:Więźniowie polityczni w Polsce Ludowej 1944–1956 Kategoria:Zmarli w 1973