Łanięta – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim, w gminie Łanięta.
Miejscowość jest siedzibą gminy Łanięta.
W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Łanięta. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.
Przez wieś przebiega droga wojewódzka nr 581 Gostynin – Krośniewice.
Geografia Łanięta są sołectwem gminy Łanięta – najbardziej wysuniętej na północ gminy województwa łódzkiego.
Zgodnie z podziałem fizycznogeograficznym Polski J. Kondrackiego i A. Richlinga zmodyfikowanym w 2018 rokuJerzy Solon et al. Physico-geographical mesoregions of Poland: Verification and adjustment of boundaries on the basis of contemporary spatial data. „Geographia Polonica”. 2 (91). s. 143-170. Łanięta położone są w północno-wschodniej części Wysoczyzny Kłodawskiej – jednym z mezoregionów Niziny Południowowielkopolskiej.
Historia thumb|Pomnik poległych robotników z Łaniąt w trakcie rewolucji 1905 roku na cmentarzu parafialnym w Kutnie Łanięta stanowiły część ziemi gostynińskiej, która po bezpotomnej śmierci księcia mazowieckiego Władysława II w 1462 roku została przyłączona do Korony i wchodziła w skład województwa rawskiego do II rozbioru polski w 1793 rHistoria podziałów administracyjnych ziemi gostynińskiej, [w:] Barbara Konarska-Pabiniak, Tradycja Mazowsza. Powiat gostyniński. Przewodnik subiektywny, Warszawa 2013, s. 17-21.Corona Regni Poloniae. Mapa w skali 1:250 000, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk i Pracownia Geoinformacji Historycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
Prawdopodobnie już w 1416 roku w miejscowości istniał niewielki, drewniany kościółek będący filią parafii w Białotarsku. W 1469 roku wyodrębniono nową parafię z siedzibą w Łaniętach. Nowy drewniany kościół rzymskokatolickiej parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny powstał tego samego roku sumptem ówczesnego właściciela Łaniąt Mikołaja z Kutna i jego żony Barbary. Trzeci, murowany kościół, powstał w 1643 roku, a rozbudowany został w 1866 roku sumptem dziedzica Łaniąt Rudolfa SkarżyńskiegoJanusz Ziemacki, Łanięta – sześć wieków osady i parafii, „Biblioteka Kuriera Niebieskiego”, 3, Kutno 2001..
W marcu 1905 roku, w trakcie rewolucji lat 1905–1907, doszło w Łaniętach do masakry robotników folwarcznych. Żołnierze 192 wawerskiego pułku piechoty pod dowództwem kapitana Griba otworzyli ogień do bezbronnego tłumu strajkujących, zabijając dwanaście i raniąc piętnaście osób. W 1950 odsłonięto we wsi pomnik upamiętniający strajk robotników rolnych. Pomnik-kamień ku czci pomordowanych robotników folwarcznych znajduje się także na cmentarzu parafialnym w Kutnie.
Osoby związane z miejscowością prof. Bogdan Michalski, nauczyciel akademicki Uniwersytetu Warszawskiego, znawca prawa prasowego.
Zabytki mały|245x245px|Zameczek w parku dworskim Według rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są obiekty: kościół parafialny pw. Wniebowzięcia NMP, 1643, 1866-68, nr rej.: 456 z 16.09.1978 dzwonnica, nr rej.: j.w. cmentarz kościelny zespół dworski, 1 poł. XIX: Dwór neogotycki, nr rej.: 414 z 11.07.1967 Zameczek romantyczny (oficyna). Pierwotnie dwór murowany z XVI lub początku XVII wieku, którego pozostałości znajdują się w murach obecnej budowlihttps://rcin.org.pl/Content/225393/WA308_250963_P330_Z-problematyki_I.pdf. W 1 połowie XIX wieku wzmiankowany jako lamus, przebudowany w stylu neogotyckim w 2 połowie XIX wieku i rozbudowany o wieżę z krenelażem. W piwnicach sklepienia kolebkowe, także część parteru posiada sklepienia kolebkowe. Nr rej.: 413 z 11.07.1967. park, nr rej.: 519 z 12.01.1980
Przypisy
* Kategoria:Wsie szlacheckie I Rzeczypospolitej (województwo rawskie)