thumb|Dawny herb miejski Mieszkowa Mieszków – wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie jarocińskim, w gminie Jarocin.

Dawniej miasto; uzyskał lokację w 1777 roku, zdegradowany w 1873 rokuRobert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 50-51.. W latach 1954–1971 wieś należała i była siedzibą władz gromady Mieszków, po jej zniesieniu w gromadzie Mieszków. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

Mieszków leży na obszarze Wału Żerkowskiego, nad rzeką Lubieszką, przy drodze krajowej nr 11 oraz drodze krajowej nr 15, 7 km od Jarocina,

Herb W herbie Mieszkowa znajduje się kościół o trzech wieżach zakończonych krzyżami. Kolory to czerwone tło, białe mury, niebieskie dachy i złote krzyżedr Marian Gumowski, Pieczęcie i herby miast wielkopolskich, wyd. Drukarnia Państwowa, Poznań 1932. Pojawił się na pieczęci pochodzącej z XVIII wieku o owalnym kształcie z napisem częściowo nieczytelnym SIGIL, INHABITATOR... POS... S. OPIDI MISKE...

Historia Kiedy i w jakich okolicznościach powstała osada Mieszków, skąd się wzięła nazwa i jakie miała znaczenie w okolicy – tego nie wiadomo. W Kwartalniku historycznym autor przedstawia relację szwedzkiego kronikarza: „(…) ze Szwecji Styrbjörn walczy z polskim Miszką – Börnem w Jonsburgu nad ujściami Ody. Osiedlili się członkowie rodu Miszków-Bjornów nad Wartą, zakładając osadę Miszków – dziś Mieszków w pow. jarocińskim, rzecz ciekawa między osadami Rusko, Cerekwica z jednej strony a Iwanowem z drugiej (villa Ivani)”. Zagadką jest też Dokument nr 365 z 30 listopada 1257 roku, w którym książę Bolesław Pobożny ustanawia parafię św. Marcina w Jarocinie. Pojawiają się w nim trzy miasta wyliczone jedno po drugim: „...Czelcza et Mireci et Iaroczino civitatem nuncupantur...”, z których jedynie owo zagadkowe Mireci nie zostało jak dotąd zidentyfikowane.

Ze źródeł pisanych wiadomo jak dotąd tylko tyle, że wieś Mieszków istniała już przed rokiem 1282Tygodnik WARTA nr 775, Poznań 26 V 1889, str. 8. W 1290 biskup poznański Jan Gerbicz ustanowił tu parafięPrzewodnik po wystawie przemysłowej w Pleszewie, od 15 sierpnia do 8 września 1912, wyd. K. Świerkowski, Pleszew 1912. Dziedzicami byli kolejno: Mieszkowscy, Hersztopscy i Taczanowscy.

Za proboszcza Jana Cieńskiego w 1654 roku podczas wojen szwedzkich kościół parafialny był całkowicie zrujnowany. Odbudował go dziedzic Stanisław Mięckowski w 1678 roku. Budowę nowego kościoła zapoczątkowaną w 1769 roku ufundował dziedzic Hersztopski.

Nadanie praw miejskich aktem z 16 czerwca 1777 podpisanym przez dziedzica Hersztopskiego zatwierdził król Stanisław August Poniatowski 15 lutego 1781. Około roku 1800 w miasteczku był kościół, klasztor Franciszkanów i 8 wiatraków, a miasto utrzymywało nawet stróża nocnego. Odbywało się tu 9 dorocznych jarmarków. W 1818 Piotr Hersztopski założył w Mieszkowie Bractwo Strzeleckie. W 1826 miasto zostało doszczętnie zniszczone wskutek pożaru. W 1852 roku nawiedziła je epidemia cholery, na którą zmarło 208 osób. Po tych tragediach miasto nie odzyskało już dawnej świetności i utraciło prawa miejskie w 1874 roku. Ks. Stanisław Gibasiewicz, znany ze swojej gospodarności, m.in. założył w Mieszkowie w roku 1902 Bank Ludowy, zaś jego następca ks. Jan Donat (jarociński delegat na Polski Sejm Dzielnicowy) założył w Mieszkowie chór kościelny, a 3 lipca 1927 roku zorganizował tu nawet zjazd chórów kościelnychJan Jajor, Ks. Jan Donat [oprac. w:]Słownik delegatów na Polski Sejm Dzielnicowy http://www.wtk.poznan.pl/old/sd/hasla.html?ctIdHasla=375. Obaj byli zresztą mocno zaangażowani w szeroko rozumianą pracę organiczną.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

Strój Ok. 1876 Oskar Kolberg tak napisał o naszych strojach tradycyjnychOskar Kolberg, Meteryały do etnografii słowiańskiej, wyd. Uniwersytet Jagielloński, Kraków 1876, str. 167-168:

Zabytki mały|Kamienica przy rynku mieszcząca niegdyś szkołę mały|Pomnik Stanisława Taczaka rynek w kształcie kwadratu otoczony zabytkowymi kamieniczkami, m.in. budynkiem, w którym niegdyś mieściła się szkoła oraz ratuszem. Na rynku oprócz figury Najświętszego Serca Pana Jezusa znajduje się ustawiony w 2009 pomnik upamiętniający urodzonego w Mieszkowie gen. Stanisława Taczaka. barokowy, parterowy dworek Herstopskich z drugiej połowy XVIII w., wybudowany na planie prostokąta, kryty czterospadowym dachem mansardowym ze szczytem nad wejściem. rzymskokatolicki kościół św. Wawrzyńca, w którym znajduje się obraz NMP Królowej Nieba pochodzący prawdopodobnie z poprzedniego kościoła pod tym właśnie wezwaniem, o którym wspomina rejestr inwentarza diecezji poznańskiej w 1658 r., zabytkowa plebania, dom katolicki, budynek dawnego szpitala z początku XIX w. rozpadający się młyn. Do niedawna była tu starodawna kuźnia posiadająca miech kowalski i kowadło z wyrytą datą 1853, osadzone na jesionowym pniu. Na północ od wsi znajdował się też cmentarz żydowski.

W zachodniej części wsi, około 1,5 km od rynku, znajduje się stacja Mieszków, położona na liniach kolejowych nr 272 i 369.

Osoby związane z Mieszkowem Heliodor Cepa (1895-1974) – generał, dowódca Wojsk Łączności w 1939 Stanisław Franczak (ur. 1894) – chorąży Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari Władysław Marcinkowski (1858-1947) – rzeźbiarz Stanisław Taczak (1874-1960) – generał, głównodowodzący powstania wielkopolskiego

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Dawne miasta w województwie wielkopolskim Kategoria:Miasta w Polsce lokowane w XVIII wieku