mały|Tabela zgodności krwinek czerwonych Grupy krwi – zestawy antygenów obecnych na powierzchni krwinek czerwonych i innych komórek krwi. W zależności od układu grupowego brane są pod uwagę różne zestawy antygenów. Niezgodność w obrębie układu grupowego wiąże się z reakcją odpornościową organizmu, polegającą na wytworzeniu przeciwciał skierowanych przeciwko nieprawidłowym antygenom, obecnym na erytrocytach. W ramach tego samego gatunku może istnieć wiele układów grupowych krwinek czerwonych. Zachowanie zasad zgodności w obrębie układów grupowych krwi jest istotne podczas transfuzji krwi, przeszczepiania narządów, a także w ciąży dla uniknięcia choroby hemolitycznej.
Układy grupowe krwi człowieka Ze względu na występowanie na erytrocytach swoistych antygenów wyróżnia się kilka układów grupowych. U człowieka do roku 2014 opisano trzydzieści pięć układów grupowych krwi, do 2025 czterdzieści osiem. Największe znaczenie z punktu widzenia praktyki medycznej mająMateriały dydaktyczne regionalnego centrum krwiodawstwa i krwiolecznictwa w Warszawie, Warszawa 2013, strona 56.: układ AB0/ABO, układ Rh – antygeny C, c, D, E, e, układ Kell – antygen K, k.
Ponadto wyróżnia się następujące układy grupowe: + Układy grupowe antygenów erytrocytarnych Układ Symbol Rodzajantygenu Liczbaantygenów Nazwa genu Lokalizacja genuna chromosomie AB0/ABO AB0/ABO polisacharydy4 AB0/ABO 9 Rh Rh białka D, c, C, E, e 49 RHD, RHCE 1 MNS MNS sjaloglikoproteiny 43 GYPA, GYPB, GYPE 4 P P1 – 1 P1 22 Kell KEL glikoproteiny o charakterze endopeptydaz 28 KEL 7 Lutheran LU glikoproteiny 21 LU/BCAM 19 Lewis LE polisacharydy 6 FUT3 19 Duffy FY glikoproteiny 6 DARC 1 Kidd JK – 3 SLC14A1 18 Diego DI – 21 SLC4A1 17 Yt YT – 2 ACHE 7 Xg XG – 1 XG X Scianna S.C. – 5 ERMAP 1 Dombrock DO – 5 ART4/DO 12 Colton CO – 3 AQP1 7 Landsteiner-Wiener LW – 3 ICAM4 19 Chido-Rodgers CH/RG – 9 C4A, C4B 6 Hh H – 1 FUT1 19 Kx XK – 1 XK X Gerbich GE – 8 GYPC 2 Cromer CROM – 13 DAF 1 Knops KN – 8 CR1 1 Indian IN – 2 CD44 11 Ok OK – 1BSG 19 Raph MER2 – 1 CD151 11 JMH JMH – 1 SEMA7A 15 Ii I – 1 GCNT2 6 Globoside P – 1B3GALT3 3 GIL GIL – 1 AQP3 9 Langereis LAN białko ABCB6 (transporter porfiryn)[Fabijańska-Mitek J., Gieleżyńska A., Koza K. Nowe układy grupowe krwi. Postępy nauk medycznych, 7/2012, s. 576–582]. ? ABCB6 2 Junior JR ABCG2 (transporter, bierze udział w tworzeniubariery między środowiskiem a organizmem) ? ABCG2 4
U innych zwierząt Badania na krwi zwierzęcej wykazały, że wszystkie gatunki zwierząt mają podobną ilość antygenów, co człowiek. Jak dotąd nie wskazano jednak żadnej przyczyny występowania w świecie zwierząt tak dużej liczby złożonych układów grup krwi. Pewne znaczenie może mieć fakt, że niektóre choroby występują u ludzi z określoną grupą krwi częściej (np. choroba wrzodowa dwunastnicy u osób z grupą krwi 0), jednak różnice są na tyle niewielkie, że może nie mieć to żadnego wpływu na dobór naturalny.
Historia Odkrycia grup krwi dokonał austriacki uczony Karl Landsteiner w 1901 roku . Natomiast Ludwik Hirszfeld wraz z Emilem von Dungernem stworzył podstawy nauki o grupach krwi, wprowadzając ich oznaczenie symbolami A, B, AB, i 0, co następnie w 1928 roku przyjęto na całym świecie. Równocześnie pierwszy zajmował się dziedziczeniem zróżnicowania grupowego krwi, co wykorzystał do wykluczania niepewnego ojcostwa.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Odkrycia nagrodzone Nagrodą Nobla