Pikule – wieś sołecka w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie janowskim, w gminie Janów Lubelski.
Krótki opis W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie tarnobrzeskim. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 30 mieszkańców i była najmniejszą miejscowością gminy Janów Lubelski.
Znajduje się tu pomnik poświęcony pomordowanym wzniesiony w 1967 r. W pobliżu wsi w lesie znajduje się stanowisko archeologiczne w miejscu cmentarzyska z I wieku p.n.e. Są to najstarsze ślady pozostawione przez człowieka w Lasach Janowskich.
Historia Już w 1652 roku istniał tutaj młyn należący do proboszcza bialskiego. Prowadziła go rodzina Pikulów. W II połowie XVIII wieku rozwinęła się wokół młyna osada rolnicza. Chłopi zostali osadzeni na działkach czynszowych wnosząc opłaty proboszczowi bialskiemu, który był właścicielem wsi. W I połowie XIX wieku na miejscu młyna zbudowano folusz, był też staw rybny i karczma. W roku 1882 wieś liczyła 12 domów 85 mieszkańców na 183 morgach gruntu. W 1914 roku wskutek walk frontowych spłonęła cała wieś. W 1921 roku Pikule liczyły 14 domów i 84 mieszkańców.
W październiku 1942 roku partyzanci z Chłopskiej Organizacji Wolności „Racławice” stoczyli walkę z Niemcami. W odwecie okupanci dokonali okrutnej pacyfikacji Pikul. Rozstrzelano 51 osób i spalono 13 zabudowań. W 1967 roku ku czci ofiar wzniesiono pomnik. W lipcu 1943 roku oddział GL "Szymona" współdziałając z plutonem GL Franciszka Bielaka dokonał udanej akcji odbicia konwoju ok. 70 więźniów zmierzającego do JanowaJózef Bolesław Gargas „Oddziały Gwardii Ludowej i Armii Ludowej 1942 – 1945” Wydawnictwo MON 1971 str. 160. W 1990 roku w okolicach wsi dokonano odkrycia ciałopalnego cmentarzyska z okresu kultury przeworskiej.
Przypisy GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
Bibliografia Baranowski Z.:Rys historyczny miejscowości powiatu janowskiego, Stalowa Wola 2001, . Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej, t. IV, Województwo lubelskie, Warszawa 1924, str. 37. Stworzyński M., Opisanie historyczno-jeograficzne ordynacji zamojskiej z 1834 r., Janów Lubelski, str. 97. Naumiuk J.: Z dziejów GL i AL w powiecie kraśnickim, w: Z dziejów powiatu kraśnickiego, Lublin 1964, str. 256. Hirsz Z. J.: Położenie chłopów w kluczu janowskim w drugiej połowie XVIII w., Lublin 1962, str. 44. Garbacz K: Nowo odkryte cmentarzysko kultury przeworskiej w Pikulach, gm. Janów Lubelski, woj. Tarnobrzeg, Sprawozdania Archeologiczne 1991, str. 199-226. Fajkowski J., Religa J.: Zbrodnie hitlerowskie na wsi polskiej 1939-1945, Warszawa 1981, str. 397. Gronczewski E.: Kalendarium walk Gwardii Ludowej i Armii Ludowej na Lubelszczyźnie (1942-1944), Lublin 1964, str. 50. Bartyś J.: Sukiennictwo w ordynacji zamojskiej w I połowie XIX w., Przegląd Historyczny 1958, str. 502. Akta wizytacji kościelnej, sygn.: 58, 24-28. (mikrofilmy w ABMK Lublin). Archiwum Ordynacji Zamojskiej, sygn.: 2035,158v; 3268, 20v-21,28, 174-175; 3196; 16197. Komenda Powiatowa Janów, sygn.: 153,26-27. Starostwo Powiatowe Janowskie, sygn.: 17,8. Rząd Gubernialny Lubelski, Spisy, sygn.: 30.
Kategoria:Janów Lubelski (gmina)