Tuchola – wieś sołecka w zachodniej Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie międzychodzkim, w gminie Sieraków, na południowym brzegu Warty.

W wiosce znajduje się OSP, zajmująca wysokie miejsca na gminnych i powiatowych zawodach sportowo-pożarniczych.

Historia Miejscowość pierwotnie związana była z Wielkopolską. Ma metrykę średniowieczną i istnieje co najmniej od XIII wieku. Wymieniona po raz pierwszy w dokumencie zapisanym po łacinie w 1389 jako „Tuchole", 1398 „Thucholowo", 1400 „Thuchole", 1438 „Thuchola", 1443 „na Tucholu", 1450 „Thucholye", 1475 „Tuchola", 1512 „Tucholya", 1558 „Tucholia".

Miejscowość wspominały historyczne dokumenty prawne, własnościowe i podatkowe. Wieś była własnością szlachecką i należała początkowo do Włosta z Tucholi, którego w 1389 odnotowano w dokumentach procesowych jako świadka. W 1398 Sędka z Tucholi toczyła proces z Dobiesławem Kwileckim o bydło. W początku XV wieku dokumenty sądowe odnotowały kilka procesów toczonych z sąsiadami przez Blizbora z Kurnatowic o dziedziny w okolicach wsi. W 1400 toczył on proces z Janem z Jabłonowa o rozgraniczenie Jabłonowa i Tucholi, w 1401 toczył proces z Sędką z Nienawiszcza o jej ojcowiznę, a w 1403 proces z Szymką z Niezawiszcza zwaną Tucholską o 20 grzywien, które zapłacił za jej ojca.

W 1438 miejscowość była wsią szlachecką i leżała w powiecie poznańskim Korony Królestwa Polskiego. W 1508 leżała w parafii Sieraków. W 1400 wyznaczono granicę z Jabłonowem. W 1418 dziedzice w Tucholi: Dobrogost z Sierakowa oraz Małgorzata (wdowa po jego bracie Bieniaku) zostali pozwani przez dziedziców Lutomia o spiętrzenie wody na młynie tucholskim ponad ustalone znaki i zalanie przez to łąk lutomskich. W 1424 Małgorzata z Sierakowa, Wierzbięta z Rozbitka oraz Dobrogost z Sierakowa zawierają ugodę dotyczącą podziału dóbr w wyniku czego uzgodniono przebieg granic między dziedzinami: struga Klocza z obu brzegami od źródła aż do rzeki Warty miała od tego momentu należeć do wsi Tuchola pana Dobrogosta z Sierakowa. W 1425 woźny zeznał, że usypał kopce graniczne pomiędzy dziedzinami Tuchola i Chojno. W 1438 właścicielem wsi był Wincenty z Sierakowa, syn Dobrogosta, który zapisał swej żonie Barbarze posag i wiano na przypadającej mu części Sierakowa wraz z wsiami, w tym m.in. z Tucholą. W 1563 po raz kolejny wymieniono we wsi młyn.

Wieś szlachecka Tuchole położona była w 1580 roku w powiecie poznańskim województwa poznańskiego w Rzeczypospolitej Obojga NarodówAdolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, t. I, Wielkopolska, Warszawa 1883, s. 35..

Po rozbiorach Polski miejscowość znalazła się w zaborze pruskim. W okresie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815-1848) miejscowość wzmiankowana jako Tuchola Olendry należała do wsi większych w ówczesnym pruskim powiecie Międzyrzecz w rejencji poznańskiej. Tuchola Olendry należała do okręgu sierakowskiego tego powiatu i stanowiła część majątku Sieraków, którego właścicielem był wówczas rząd pruski w Berlinie. Według spisu urzędowego z 1837 roku wieś liczyła 172 mieszkańców, którzy zamieszkiwali 14 dymów (domostw).

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa poznańskiego.

Demografia Według danych Urzędu Gminy w Sierakowie, 1 października 2010 r. Tucholę zamieszkiwały 62 osoby. Powierzchnia wsi wynosi 6,49 km²Dane Urzędu Gminy w Sierakowie. Powierzchnia obejmuje wszystkie obręby wsi sołeckiej, co daje średnią gęstość zaludnienia rzędu 9,5 os. na km² w 2010 r. Tuchola należy do trzech najmniejszych sołectw w gminieObok Chalina (23 os.) i Jabłonowa (63 osoby)..

+ Ludność Tucholi rok 1970 1978 1998 1999 2009 2010 ludność 94 69 44 50 57 62

Niepokojący dla struktury wiekowej ludności wsi jest fakt, dość dużego udziału osób w wieku poprodukcyjnym (17,5% czyli 10 osób) oraz malejący udział dzieci i młodzieży (22,8% czyli 13 osób). Mimo wszystko, ludność wioski wzrosła w przeciągu 12 lat o 18 osób (patrz tabela), czyli w porównaniu z rokiem 1998, o 29%.

thumb|300px|center|Struktura wiekowa wsi Tuchola w roku 2009

Przedsiębiorczość W 2009 roku w Tucholi zarejestrowanych było 8 podmiotów gospodarki narodowej zarejestrowanych w rejestrze REGON. Wszystkie podmioty należały do sektora usług.

+ Podmioty gospodarcze według sekcji Sekcja PKD '07 Liczba % G 3 37,5% J 1 12,5% L 1 12,5% O 1 12,5% Q 2 25% razem 8 100%

Jak na bardzo małą wieś, mieszkańcy Tucholi wykazują się dość dużą przedsiębiorczością, w porównaniu do mieszkańców innych wsi gminy Sieraków. Wskaźnik przedsiębiorczości w 2009 roku wynosił około 7 mieszkańców na 1 podmiot gospodarczy. W dodatku, prowadzone tutaj rodzaje przedsiębiorstw są dość zróżnicowane jak na jednostkę wiejską. Zaskakujący jest spory udział firm związanych z opieką społeczną i zdrowotną (sekcja Q), wynoszący 25%. Przeważającą formą działalności są różne formy działalności handlowej (dział 45, 46 i 47).

+ Wielkość przedsiębiorstw Klasa wielkościowa Liczba %0-9 7 85,5%10-49112,5% razem 8 100%

We wsi dominują przedsiębiorstwa małe, zatrudniające do 9 pracowników (85,5%). Tylko 1 firma zatrudnia więcej niż 10 pracowników.

+ Sektor prywatny Rodzaj Liczba %Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą 6 75%Spółdzielnie112,5%Stowarzyszenia i organizacje społeczne112,5% razem 8 100%

Wszystkie podmioty gospodarcze w wiosce należą do sektora prywatnego. 3/4 firm prowadzone jest jako działalność gospodarcza osób fizycznych. Zarejestrowana jest tu także jedna spółka oraz jedno stowarzyszenie.

Leśnictwo Wieś jest siedzibą leśnictwa Tuchola, będącego jednostką organizacyjną w strukturze Nadleśnictwa Sieraków.

Zobacz też Tuchola Tuchola Żarska

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne Tuchola w „Słowniku historyczno-geograficznym województwa poznańskiego w średniowieczu”

Kategoria:Sieraków (gmina) Kategoria:Miejscowości olęderskie w powiecie międzychodzkim Kategoria:Leśniczówki w powiecie międzychodzkim Kategoria:Wsie szlacheckie I Rzeczypospolitej (województwo poznańskie)