Żurawica – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie sandomierskim, w gminie Obrazów. Ma status sołectwa.
+Integralne części wsi Żurawica SIMC Nazwa Rodzaj 0801160 Kolonie część wsi
Prywatna wieś szlachecka Żórawice położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie sandomierskim województwa sandomierskiegoWojewództwo sandomierskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz.1, Mapy, plany, Warszawa 1993, k. 3.. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa tarnobrzeskiego.
Przez miejscowość przebiega droga krajowa nr 77 z Lipnika do Przemyśla.
Miejsce urodzenia Jakuba Parkoszowica – autor pierwszego traktatu o ortografii polskiej z ok. 1440 r., profesor i rektor Akademii Krakowskiej. Dzięki niemu wieś Żurawica nosi miano kolebki ortografii polskiej.
Stara wieś położona w pobliżu Sandomierza w dolinie małej rzeczki Żurawki - dopływu Koprzywianki. Wieś położona w malowniczej dolinie.
Pierwsze źródła wymieniają Żurawicę w XIII w. W XV w. początkowo jako Zorawica, Żórawica, Żórawice. Żurawica była własnością Wilhelma Parkosza herbu Godziemba. Parkoszowie zamieszkiwali w XIV i XV w. Żurawicę. Z Żurawicy pochodził polski gramatyk Jakub Parkocz z Żurawicy- szlachcic herbu Godzięba, zmarły w 1455 r. Był on m.in. Proboszczem Kościoła na Skałce w Krakowie oraz rektorem Akademii Krakowskiej
Na początku XVIII w. wieś należała do rodu Sapiehów. W 1781 r. wieś, z rąk Elżbiety Branickiej, księżnej Sapieżyny, przechodzi do Jana Olechowskiego.
W XIX wieku dobra Żurawica należały do Ludwika Paszkiewicza (1837-1901), absolwenta Instytutu w Marymoncie (1858F. Erlicki, Rys historyczny instytutów rolniczo-leśnych w Królestwie Polskiem, 1877, s. 127). Żona Ludwika Paszkiewicza, Emilia Maria z Kotkowskich (1847-1915), pochodziła ze znanego na Sandomierszczyźnie rodu Kotkowskich, właścicieli Bodzechowa. Emilia Paszkiewiczowa z Żurawicy była ciotką Antoniny z Kotkowskich Gombrowiczowej - matki pisarza Witolda Gombrowicza. Epitafium Ludwika i Emilii z Kotkowskich Paszkiewiczów znajduje się w kościele parafialnym w ObrazowieSłowo nr 178 z 6 sierpnia 1901, s. 4Żurawica Dawniej i Dziś [dostęp 2021-08-01]A. Boniecki, Herbarz Polski, t. 11, 1907, s. 381J. Siedlecka, Jaśnie Panicz. O Witoldzie Gombrowiczu, 2011, s. 30. W 1904 roku wdowa po Ludwiku Paszkiewiczu, Emilia z Kotkowskich Paszkiewiczowa, sprzedała majątek Żurawica inżynierowi Franciszkowi Świeżyńskiemu za 46 000 rubliKurjer Warszawski nr 296 z 1904 r., s. 7.
Ostatnimi - przed reformą rolną - właścicielami Żurawicy byli Świeżyńscy.
Po drugiej wojnie światowej dobra Świeżyńskich zostały upaństwowione. Przez wiele lat (od 1956 r.) działała tu Stacja Nasienno - Szkółkarska. Gospodarstwo nazywane „majątkiem” funkcjonowało do 1989 r. Po 1989 roku zostało podzielone i wydzierżawione przez kilku prywatnych właścicieli. Ze starego majątku pozostały jedynie zabudowania gospodarcze, w miejscu dworku Świeżyńskich wybudowany został blok mieszkalny dla pracowników stacji nasienno-szkółkarskiej. Tereny sadów zostały wydzierżawione i wykupione przez kilku sadowników.
W Żurawicy funkcjonował w przeszłości klub sportowy LKS „Żurawica”.
Przypisy Strona gminy, sołectwa
Linki zewnętrzne
Żurawica Dawniej
Kategoria:Obrazów (gmina) Kategoria:Wsie szlacheckie I Rzeczypospolitej (województwo sandomierskie)