mały|250px|Prom na Wiśle w Janowie, w tle zamek w Gniewie Janowo (niem. Johannisdorf) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kwidzyńskim, w gminie Kwidzyn. Leży przy skrzyżowaniu dróg wojewódzkich nr 518 i 525.
Wieś ma status sołęctwa.
Do 1954 roku miejscowość była siedzibą gminy Janowo. W latach 1954–1971 wieś należała i była siedzibą władz gromady Janowo, po jej zniesieniu w gromadzie Korzeniewo. W latach 1975–1998 należała administracyjnie do województwa elbląskiego.
We wsi znajdowała się przeprawa promowa na trasie Kwidzyn – Gniew.
Historia W 1901 r. zbudowano przez wieś wąskotorową linię kolejową, łączącą stolicę powiatu – Kwidzyn – z Gniewem po zachodniej stronie Wisły. Została ona zlikwidowana skutek przecięcia przez granicę polsko-niemiecką w r. 1920.
W 1920 roku podczas plebiscytu na Powiślu wysoki procent miejscowej ludności opowiedział się za Polską. Janowo (48% głosów polskich) wraz z paroma okolicznymi wioskami wchodzącymi w skład dzisiejszego sołectwa (Bursztych, Kramrowo, Nowe Lignowy i Pólko Małe) zostało przyznane Polsce i stworzyło enklawę na wschodnim brzegu Wisły, potocznie nazywaną Małą Polską (do Polski należał także mały prawobrzeżny skrawek obszaru naprzeciw Kuchni). Granica polsko-niemiecka przebiegała zaledwie 1,5 km na wschód od wsi. Specyfikę tę utrzymano nawet po wojnie, kiedy z trzech gromad (Bursztych, Janowo i Małe Pólko) utworzono gminę Janowo, która pomimo braku łączności lądowej (brak mostu przez Wisłę) należała do lewobrzeżnego powiatu tczewskiego, a nie do komunikacyjnie bardziej dogodnego powiatu kwidzyńskiego.
W okresie międzywojennym ulokowana była tu placówka Straży Celnej „Janowo”.
W sierpniu 1939 roku do Janowa zostały symbolicznie skierowane dwa plutony wojska (jeden z armii czynnej i drugi z formacji Obrony Narodowej). Po wysadzeniu przez wojsko polskie mostów tczewskich i stoczeniu krótkiej walki obronnej oddziały polskie zostały ewakuowane na zachodni brzeg Wisły. Niemcy po wkroczeniu do Janowa rozstrzelali 13 Polaków (wśród nich działaczy plebiscytowych). Na cmentarzu w Janowie znajduje się symboliczna mogiła poświęcona ofiarom zbrodni.
Zabytki Według rejestru zabytków NID na listę zabytków wpisane są: kościół pw. św. Jana Chrzciciela, 1867–1872, nr rej.: 332/94 z 14.02.1994 cmentarz przykościelny, nr rej.: j.w. brama, nr rej.: j.w.
Kościół z końca XIX w. został zbudowany w stylu neogotyckim, z wieżyczką nadwieszoną nad fasadąPiotr Skurzyński "Warmia, Mazury, Suwalszczyzna" Wyd. Sport i Turystyka - Muza S.A. Warszawa 2004 s. 49 .
Urodzeni w Janowie Teofil Kuczyński
Zobacz też Gniew Gurcz Nicponia Szadówko
Przypisy Strona gminy, sołectwa GUS. Wyszukiwarka TERYT Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ()
Kategoria:Janowo (powiat kwidzyński)