Robert Bernard Altman (ur. 20 lutego 1925 w Kansas City, Missouri, zm. 20 listopada 2006 w Los Angeles) – amerykański reżyser, scenarzysta i producent filmowy. Laureat honorowego Oscara za całokształt twórczości w roku 2006.
Życiorys Urodził się w Kansas City (Missouri) jako syn Bernarda „B.C.” Altmana, sprzedawcy ubezpieczeń i Helen Mathews Altman. Był potomkiem jednego z pasażerów na statku Mayflower. Robert i jego dwójka młodszego rodzeństwa cieszyli się wygodnym i stabilnym wychowaniem, w dużej mierze dzięki prowadzeniu ręką matki. Ich ojciec był alkoholikiem, który miał reputację miłośnika romansów i awantur. Matka, Helen Altman, nieco powściągliwa kobieta, przyjęła katolicką wiarę swojego męża, i to ona utrzymywała porządek w domu. Jednak jej najstarsze dziecko od najmłodszych lat wykazywało buntowniczość ojca, a uczęszczanie do lokalnych katolickich szkół podstawowych nie wpływało na jego zachowanie. Podobnie jak jego ojciec, lubił pić i imprezować, a wykazywał poważne zainteresowanie tylko jedną czynnością: oglądaniem filmów.
Uczęszczał do szkół jezuitów. Mimo to, został ateistą. Studiował inżynierię na University of Missouri. W czasie II wojny światowej przez krótki czas był drugim pilotem bombowca B-24. Tuż po wojnie pracował jako dziennikarz i pisał scenariusze do słuchowisk radiowych. W 1947 r. zajmował się realizacją filmów dokumentalnych i instruktażowych w wytwórni Calvin Company. W Paryżu mieszkał przez 10 lat, gdzie zrealizował kilka filmów. Gdy nie kręcił filmów, pracował w teatrze i w operze. W 2006 r. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej przyznała mu honorowego Oscara za całokształt twórczości.
Zmarł na białaczkę w wieku 81 lat. Zwłoki reżysera zostały skremowane, a prochy rozsypane do morza. Miał pięcioro dzieci z trzema żonami.
Charakterystyka twórczości Debiutem filmowym był niskobudżetowy kryminał Młodociani przestępcy (1957). Później realizował filmy dokumentalne oraz telewizyjne między innymi Alfred Hitchcock przedstawia. Pierwszy sukces odnotował reżyserując MASH (1970). W krytyczny sposób przedstawił obraz wojny w Korei. Obnażył głupotę wojskowego reżimu i biurokracji, które prowadzą do absurdu. W tej komedii wyraźnie wprowadził zasadę zbiorowego portretu: jest wielu bohaterów pierwszoplanowych, a fabuła składa się z dużej ilości wątków. Rozwiązania te Altman wykorzystywał w następnych swoich filmach Nashville (1975), Dzień weselny (1978).Często korzystał z konwencji kina gatunkowego: thrillera Gracz (1992), westernu McCabe i pani Miller (1971), czy kryminału Długie pożegnanie (1973). Burzył jednak konwencję, wprowadzał ton prześmiewczy, aby podkreślić dramatyczną sytuację bohaterów. Altman stawiał swoją diagnozę, ośmieszał mity, które przeczyły prawdzie.
Nagrody Nagroda Akademii Filmowej 2006: Oscar Honorowy za całokształt twórczości Złoty Glob 2001: Najlepszy reżyser za Gosford Park Nagroda BAFTA 1993: Nagroda im. Davida Leana za najlepszą reżyserię Gracz 2001: Nagroda im. Alexandra Kordy dla najwybitniejszego brytyjskiego filmu roku za Gosford Park Nagroda na MFF w Cannes 1970: Złota Palma za MASH 1992: Złota Palma dla najlepszego reżysera za Gracza Nagroda na MFF w Berlinie 1976: Złoty Niedźwiedź za Buffalo Bill i Indianie 1985: Nagroda Międzynarodowej Federacji Krytyki Filmowej (FIPRESCI) za Secret Honor 2006: Nagroda Specjalna za Ostatnia audycja Nagroda na MFF w Wenecji 1993: Złoty Lew za Na skróty 1996: Honorowy Złoty Lew za całokształt twórczości Primetime Emmy 1988: Najlepsza reżyseria serialu dramatycznego za Tanner '88
Przypisy
Bibliografia Rafał Syska, Zachować dystans. Filmowy świat Roberta Altmana, Rabid, Kraków 2008.
Linki zewnętrzne
Kategoria:Amerykańscy reżyserzy filmowi Kategoria:Amerykańscy reżyserzy teatralni Kategoria:Amerykańscy producenci filmowi Kategoria:Amerykańscy scenarzyści XX wieku Kategoria:Artyści związani z Kansas City (Missouri) Kategoria:Laureaci Honorowego Złotego Lwa Kategoria:Laureaci Honorowego Złotego Niedźwiedzia Kategoria:Laureaci nagrody BAFTA za najlepszą reżyserię Kategoria:Laureaci Oscara honorowego Kategoria:Laureaci Złotego Globu za najlepszą reżyserię Kategoria:Laureaci Złotej Palmy dla najlepszego reżysera Kategoria:Ludzie urodzeni w Kansas City (Missouri) Kategoria:M*A*S*H Kategoria:Urodzeni w 1925 Kategoria:Zmarli w 2006 Kategoria:Laureaci nagrody Primetime Emmy