Tapinella E.-J. Gilbert (ponurnik) – rodzaj grzybów należący do rodziny ponurnikowatych (Tapinellaceae), którego gatunkiem typowym jest ponurnik bocznotrzonowy (Tapinella panuoides).
Taksonomia Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Tapinellaceae, Boletales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Protoplastą tego rodzaju jest takson wyodrębniony przez Eliasa Friesa w pierwszym tomie „Systema mycologicum” z 1821 r., jako ówczesne plemię Tapinia w serii Derminus rodzaju Agaricus. Zaliczył do niego 8 gatunków: A. fragilis, A. cupularis, A. hirneolus, A. tricholoma, A. strigiceps, A. subreflexus, A. lepista i A. involutus, z których jednak żaden nie należy obecnie do rodzaju Tapinella. W „Epicrisis systematis mycologici” z 1838 Fries włączył to plemię do rodzaju Paxillus i zawarł w nim 6 gatunków: P. involutus, P. filamentosus, P. atrotomentosus, P. griseotomentosus, P. crassus i P. panuoides. Petter Karsten w 1879 podniósł to plemię do rangi rodzaju, zaliczając do niego jeden gatunek, Tapinia panuoides, obecny typ nomenklatoryczny. W międzyczasie (1841) Ernst von Steudel pod tą nazwą opisał rodzaj roślin nanerczowatych (Anacardiaceae), dlatego dopiero nazwa Tapinella, użyta przez Edouarda-Jeana Gilberta w trzecim tomie „Les Livres du Mycologue” z 1931, jest poprawną w świetle kodeksu ICN.
Synonimami tego rodzaju są: Agaricus trib. Tapinia Fr., Serpula sect. Tapinella (E.-J. Gilbert) Zmitr., Tapinia (Fr.) P. Karst. i prawdopodobnie Sarcopaxillus Zmitr. et al. (2004).
Nazwę polską nadał F. Kwieciński w 1896 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym rodzaj ten opisywany był też jako krowiak.
Gatunki Tapinella atrotomentosa (Batsch) Šutara 1992 – ponurnik aksamitny Tapinella corrugata (G.F. Atk.) E.-J. Gilbert 1931 Tapinella curtisii (Berk.) Dörfelt & Ruske 2014 Tapinella lamellosa (Sowerby) E.-J. Gilbert 1931 Tapinella panuoides (Fr.) E.-J. Gilbert 1931 – ponurnik bocznotrzonowy Tapinella polychrous (Singer) C. Hahn 2012. Nazwy naukowe według Index Fungorum. Nazwy polskie na podstawie rekomendacji Komisji ds. Nazewnictwa Grzybów przy Polskim Towarzystwie Mykologicznym.
Przypisy Według Index Fungorum takson niepewny.
Kategoria:Ponurnikowate