200px|thumb|Fałd 200px|thumb|Fałd obalony, rezerwat przyrody "Ślichowice" w Kielcach 200px|thumb|Fałdy z płynięcia na fyllicie, kop. Dewon, Jarnołtówek, Góry Opawskie 200px|thumb|Fałdy ze zginania, sfałdowany flisz karpacki, odsłonięcie Rudawka Rymanowska n. Wisłokiem, okolice Rymanowa 200px|thumb|Fałdki ptygmatyczne powstałe w ośrodku elastycznym 200px|thumb|Fałdy powstałe wskutek kompresji, kop. Dewon, Jarnołtówek, Góry Opawskie 200px|thumb|Zafałdowane osady dolnego kambru, reprezentowane przez kwarcyty osadowe, kop. Wiśniówka Duża, koło Kielc Fałd – struktura tektoniczna, deformacja ciągła, powstała na skutek wygięcia warstw bez przerwania ciągłości ośrodka skalnego. Wyróżnia się dwa rodzaje fałdów: antykliny i synkliny. Antyklina posiada w swoim jądrze utwory starsze, natomiast synklina – młodsze.
Dawniej te dwa rodzaje fałdów klasyfikowano jako elementy pojedynczego fałdu.
Elementy budowy fałdu jądro – wewnętrzna część fałdu skrzydło fałdu – część fałdu zawarta między powierzchnią osiową fałdu a powierzchnią osiową fałdu przyległego przegub – odcinek warstwy fałdowanej o największej krzywiźnie, zwykle wiąże skrzydła, w wypadku fałdów szerokopromiennych może być trudny do wyodrębnienia
Parametry fałdu oś fałdu – prosta biegnąca wzdłuż największego przegięcia przegubu fałdu powierzchnia osiowa fałdu – powierzchnia łącząca osie fałdu w kolejnych ławicach promień fałdu – odległość między powierzchniami osiowymi sąsiadujących fałdów mierzona prostopadle
Klasyfikacje fałdów Klasyfikacja geometryczno-kinematyczna Uwzględnia położenie skrzydeł względem powierzchni osiowej: fałdy stojące – fałdy o skrzydłach zapadających pod tym samym kątem w nachylone w przeciwnych kierunkach; powierzchnia osiowa pionowa fałdy pochylone – fałdy o skrzydłach zapadających pod różnym kątem w nachylone w przeciwnych kierunkach; powierzchnia osiowa pochylona fałdy obalone – fałdy o skrzydłach zapadających pod różnym kątem w nachylone w jednym kierunku; powierzchnia osiowa pochylona fałdy leżące – fałdy o poziomej powierzchni osiowej; wyróżnia się skrzydła górne (grzbietowe) i dolne (brzuszne) fałdy przewalone – fałszywa synklina, fałszywa antyklina (geometria wskazuje na obecność np. antykliny, strukturalnie jest to synklina)
Klasyfikacja ze względu na symetrię fałdu symetryczne – skrzydła fałdu są symetryczne względem powierzchni osiowej asymetryczne – skrzydła fałdu nie wykazują symetrii w relacji do powierzchni osiowej
Klasyfikacja ze względu na położenie osi fałdu fałdy poziome fałdy pochylone fałdy pionowe
Klasyfikacja ze względu na rozmieszczenie w planie synkliny, antykliny brachysynkliny, brachyantykliny kopuły, niecki
Klasyfikacja ze względu na stosunek promienia fałdu do wysokości fałdu fałdy szerokopromienne fałdy średnopromienne fałdy wąskopromienne
Klasyfikacja geometryczno-morfologiczna fałdy zygzakowate (zębate, szewronowe, dachowe) fałdy grzebieniowate fałdy hiperboliczne fałdy paraboliczne fałdy półkoliste fałdy skrzynkowe fałdy wachlarzowe
Klasyfikacja ze względu na kąt zbieżności fałdu fałdy normalne (otwarte; kąt zbieżności > 0°) fałdy izoklinalne (zamknięte; kąt zbieżności = 0°) fałdy wachlarzowe (kąt zbieżności < 0°)
Klasyfikacja strukturalna fałdy koncentryczne fałdy symilarne fałdy dysharmonijne
Genetyczna klasyfikacja fałdów fałdy ze ścinania fałdy ze zginania fałdy z płynięcia fałdy o genezie mieszanej
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Struktury tektoniczne