Nowa Wieś – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Wielgie.

Podział administracyjny W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa włocławskiego.

Demografia Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2021 r.) liczyła 638 mieszkańców. Jest drugą co do wielkości miejscowością gminy Wielgie.

Historia Początki wsi są datowane na połowę XVI wieku. W tym okresie miejscowość stanowiła własność kilku rodzin szlacheckich, spośród których największe działy majątkowe należały do Orłowskich oraz Wielickich. Znaczne rozdrobnienie własności ziemskiej na tym terenie uniemożliwiało wykształcenie się trwałego ośrodka dworskiego. Sytuacja uległa zmianie w połowie XVIII wieku, kiedy to wieś została scalona w rękach jednej rodziny Chalińskich herbu Szeliga. Nowi właściciele w pierwszych latach XIX wieku wznieśli w miejscowości skromny, drewniany dwór.

Po 1840 roku dobra ziemskie często zmieniały właścicieli. Majątek przechodził kolejno w ręce m.in. Łempickich herbu Junosza, Strzegowskich, Rutkowskich, Węsierskich oraz Rutkowskich herbu Pobóg. W XX wieku struktura własnościowa nadal pozostawała niestabilna ziemie wielokrotnie licytowano i zmieniali się ich dysponenci. Ostatnimi prywatnymi właścicielami Nowej Wsi była rodzina Konderskich. Podczas II wojny światowej Polacy zostali wysiedleni przez niemieckie władze okupacyjne do Generalnego Gubernatorstwa, a zarządcą komisarycznym majątku został Arnold von Müller.

W 1945 roku, w wyniku reformy rolnej, majątek przeszedł na własność Skarbu Państwa. Grunty dworskie uległy rozparcelowaniu, natomiast sam zespół dworsko-parkowy przekazano na cele opieki społecznej. Dawny dwór do dziś pełni funkcje publiczne i stanowi własność Domu Pomocy Społecznej.

Wspólnoty wyznaniowe Wieś wchodzi w skład parafii Rzymskokatolickiej św. Wawrzyńca w Wielgiem.

Zabytki Według rejestru zabytków NID na listę zabytków wpisany jest zespół dworski, nr rej.: 349/A z 29.06.1994: drewniany dwór z roku 1848, przełom XIX/XX w., lata 1996-1997 spichrz, 1. połowa XIX w. park, przełom XIX/XX w. Do obiektów wpisanych do GEZ na terenie wsi należą:

kapliczka z figurą Najświętszej Maryi Panny z 1945 r.

Zobacz też Nowa Wieś

Przypisy

Kategoria:Wielgie (gmina)