Piaskowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, w gminie Szamotuły.

Nazwa Miejscowość ma metrykę średniowieczną i istnieje co najmniej od drugiej połowy XIII wieku. Wymieniona została po raz pierwszy w łacińskim dokumencie z 1388 kiedy odnotowano ją pod zlatynizowaną, staropolską nazwą „Pascowo”, 1389 „Paszkowo”, 1389 „Paszcowo”, 1390 „Paskowo”, 1396 „Piaszcowo”, 1396 [nazwisko:] „Pescoski”, 1396 „Piaskovo”, 1403 „Pyaskowo”, 1410 „Pyasskowo”, 1419 „Pyascowo”, 1421 „Piascowo”, 1422 (wg zachowanej kopii z XV wieku) „Pyaschcowo”, 1423 „Pyaskow”, 1434 (wg zachowanej kopii z XV wieku) „Pyaskowye”, 1435 (wg zachowanej kopii z XV wieku) błędnie „Pyasthowo”, 1510 „Pyaschkowo”, 1563 „Piaskowa”, 1577 błędnie „Piastowo”, 1580 „Piaskowo” .

Od dawnej staropolskiej nazwy miejscowej Piaskowo, pochodzi również polskie, szlacheckie, odmiejscowe nazwisko Piaskowskich, którzy od średniowiecza byli dawnymi właścicielami miejscowości.

Historia Miejscowość historycznie należała do Wielkopolski. Początkowo była wsią szlachecką, własnościąpolskiej szlachty z rodu Piaskowskich zwanych też Paszkowskimi, a później do magnackiego rodu wielkopolskiego Ostrorogów herbu Nałęcz. Od 1320 tereny, na których powstała wieś leżały w Zjednoczonym Królestwie Polskim, a od 1380 w Koronie Królestwa Polskiego. W 1508 miejscowość odnotowana została w powiecie poznańskim województwa poznańskiego Korony Królestwa Polskiego. W latach 1396-1432 była siedzibą własnej parafii, od 1432 leżała w parafii Ostroróg.

W latach 1387-1390 jako właściciel wsi odnotowany został Andrzej Paszkowski lub Piaskowski z Piaskowa ojciec Mikołaja i Zachariasza, który był wicesędzią (łac. „subiudex”) poznańskim w latach 1388-1390 oraz wicepodsędkiem (łac. „vicesubiudex”) poznańskim w 1391 oraz w latach 1388-1391 asesorem sądowym. W 1389 Andrzej Piaskowski toczył spór z Trzebiesławem oraz z Piotrkiem z Jeziorek koło Buku. W 1389 Andrzej wygrał proces z Burnetą wdową po Dziersławie Grocholi kasztelanie santockim o zalanie wodą jego dziedziny Piaskowo. Za Burnetę poręczył jej szwagier Trojan Grochola z Objezierza. W 1390 Andrzej Piaskowski był w sporze z Trojanem o 100 grzywien, a jeśli ten nie stawi się w sądzie, wówczas zastąpi go brat Kielcz.

W 1390 odnotowany został Sędziwój Paszkowski (Pascowski) prawdopodobnie z Piaskowa, który występuje jako współrodowiec Andrzeja Jaskółki z Jaskółek. W latach 1394-1396 w źródłach sądowych występuje pani Piaskowska, wdowa po Andrzeju Piaskowskim. W 1394 wraz z synem Mikołajem lub Zachariaszem toczyła proces z Jankiem Lulińskim o 35 grzywien. W latach 1394-1396 wraz z dziećmi była w sporze: w 1394 z Nosala Słopanowskim, w 1396 z Michałkiem Lubaskim z Lubasza, z którym wygrała proces o prawa do swego wiana zabezpieczonego na Piaskowie. W 1396 Piaskowska procesowała się z Bieniaszkiem prawdopodobnie z Jastrowia. Miała dać młynarzowi konie z tytułu poręczenia, jeśli tego nie uczyni, to konie te straci. Piaskowska ręczyła za owe konie tj. poręczyła za Bieniaszka, że je odda.

W latach 1394-1411 wspomniany został Mikołaj Paszkowski dziedzic w Piaskowie, syn Andrzeja] Piaskowskiego, brat Zachariasza, bratanek Stanisława Rudzkiego, zaufany starosty generalnego wielkopolskiego Sędziwoja z Ostroroga z jego ramienia wicestarosta w Poznaniu w 1411. W 1394 Mikołaj Paszkowski pozwany został o 17,5 grzywny i o inne 17,5 grzywny z tytułu poręczenia. W latach 1396-1404 Mikołaja odnotowano jako świadka. W latach 1398-1399 toczył on proces z Przecławem Lutomskim; jeśli Mikołaj Paszkowski nie stawi się w sądzie, wówczas zastąpi go stryj Stanisław Rudzki. W 1404 Mikołaj Paszkowski odnotowany został w sporze z Dawidem Żydem poznańskim. W latach 1404-1405 wraz z bratem Zachariaszem przegrali proces z Szymonem Żydem poznańskim o długi i odsetki. W 1408 wraz z bratem Zachariaszem i siostrą przegrali proces z Nitartem z Górzycy (obecnie to Gorzyca koło Międzyrzecza o Górzycę.

W latach 1394-1443 dziedzicem w Piaskowie był Zachariasz Piaskowski zwany też Paszkowskim, z Biezdrowa, Ćmachowa i Komorowa koło Szamotuł. Był on synem Andrzeja, bratem Mikołaja, zaufanym starosty generalnego Wielkopolski, Sędziwoja z Ostroroga oraz z jego ramienia burgrabią w Kościanie w latach 1419-1426 i wicewojewodą w Poznaniu w latach 1430-1440. W latach 1394-1396 notowany był z matką Piaskowską. W latach 1404-1408 z bratem Mikołajem. W 1423 miał on zapłacić Piotrowi Słapowi z Dąbrówki 5 grzywien groszy praskich i 3 grzywny monety obiegowej. W 1423 Zachariach Piaskowski naganiał szlachectwo Święszka Piotrkowskiego z Piotrkowic koło Czempinia. W latach 1424-1426 Zachariasz odnotowany został w sporach sądowych. W 1424 w sporze z Parysem Pożarowskim o budowę młyna w Biezdrowie. W 1426 zeznał on, że nie jest winien Wierzbięcie z Rozbitka 11 grzywien reszty nie dopłaconej za dziedzinę Biezdrowo.

W latach 1428-1443 Zachariasz Piaskowski z Piaskowa odnotowany został w kolejnych procesach sądowych. W 1428 toczył proces z klasztorem dominikanek św. Katarzyny w Poznaniu. W 1428 Zachariasz był jednym z sędziów polubownych w sporze Bieniaka z Bytynia z jego bratem Piotrem. W 1434 sprzedał on podkomorzemu kaliskiemu Dobrogostowi z Szamotuł Komorowo za 1000 grzywien. W 1435 Zachariasz Piaskowski kupił od Szymona, Piotra i Jana synów zmarłego Mikołaja z Pożarowa 1/4 Biezdrowa za 200 grzywien. W 1437 zastąpił w sądzie Małgorzatę żonę Strączka z Osiecznej i Annę z Nowego Miasta nad Wartą żonę Dobrogosta z Ostroroga. W 1443 naganił szlachectwo Andrzeja Dokowskiego.

W początku XVI wieku właścicielami całości wsi stali się Ostrorogowie. W 1510 kasztelan kaliski Wacław Ostroróg oraz Stanisław Ostorogowie posiadali po połowie wsi Piaskowo.

Miejscowość wspominały również historyczne rejestry podatkowe. W 1508 miał miejsce pobór podatków z Piaskowa. W 1510 pobrano podatki z opuszczonego Piaskowa. W 1510 w Piaskowie było 10 łanów. W latach 1563-1582 pobrano podatki z folwarku piaskowskiego.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa poznańskiego.

Wieś sołecka, położona 2 km na południowy wschód od centrum Szamotuł.

W XIX w. należało do rodu Żółtowskich jako folwark dóbr Kąsinowo. Później przeszło w ręce rodziny Henclewskich. W 1926 r. właścicielem Piaskowa był Piotr Henclewski, a majątek liczył 214 ha.

Zabytki Dwór przypominający miejską willę został zbudowany w 1897 r. (jak na to wskazuje data na chorągiewce na wieży). Czerwona cegła ścian łączona jest z tynkowanym dekoracyjnym detalem. Bryła jest częściowo piętrowa z obszerną werandą i wieżą krytą namiotowym dachem. Obok rozciąga się mały parkR.Krygiel, P.Mordal, Vademecum Krajoznawcze Ziemi Szamotulskiej, PTTK Oddział w Szamotułach, Szamotuły 2002, s. 96. Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Szamotuły (gmina)