Osobowość analna – typ osobowości, wprowadzony przez Sigmunda Freuda (obok osobowości oralnej i fallicznej).

Zgodnie z psychoanalityczną koncepcją rozwoju psychoseksualnego, powstaje w wyniku fiksacji podczas fazy analnej w drugim i trzecim roku życia dziecka. Charakterystyczne cechy osobowości analnej skupiają się wokół uporu, uporządkowania i czystości.

Cechy charakteru W zależności od przebiegu fazy analnej cechami osobowości, które mogą się rozwinąć w tej fazie są: oszczędność, skąpstwo i sknerstwo np. odmawianie sobie wielu rzeczy, na które można sobie pozwolić; porządek, rzetelność, punktualność; pedantyzm i sztywność (uznawanie każdej wypowiedzi jako poważną, bez charakteru żartobliwego); upór; skłonność do perseweracji – zaburzenie psychiczne, polegające na powtarzaniu tych samych słów lub ruchów; kolekcjonowanie i przywiązanie do przedmiotów; nieustanna irytacja, brak dobrego nastroju, nieumiejętność cieszenia się życiem; zachowywanie dystansu i podejrzliwości wobec innych ludzi; impulsywność, agresja i sadyzm (społeczny i seksualny); wrogość i opryskliwość; tendencja do tyranii i dyktatury; gloryfikowanie systemu kar oraz dyscypliny; nieumiejętność spontanicznego działania; narcyzm; produktywność i twórczość np. artystyczna, rzeźbiarska; szlachetność, filantropia oraz umiejętność radzenia sobie w realnym życiu.

Przypisy

Kategoria:Psychoanaliza