Jerzy Dzik (ur. 25 lutego 1950 w Jedliczach k. Zgierza) – polski paleontolog, biolog ewolucyjny, profesor i dyrektor Instytutu Paleobiologii Polskiej Akademii Nauk, profesor Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego. Od 1998 członek korespondent, od 2013 członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk.
Odkrycia i badania Absolwent I Liceum Ogólnokształcącego im. St. Staszica w Zgierzu (1968) i studiów biologicznych na Uniwersytecie Warszawskim (1973). Uczestnik, a od 1997 kierownik wypraw badawczych na Antarktydę (1975–1976), nad dolną Lenę (1987), w góry Karatau w Kazachstanie (1994 i 2006), do Chin (1995), północnej Rosji (1997), Jakucji (2001). Z wyjątkiem biologicznej ekspedycji antarktycznej, wszystkie pozostałe poświęcone były badaniom paleontologicznym, przede wszystkim skamieniałości pierwszych zwierząt tkankowych z Ediakaru i eksplozji kambryjskiej oraz kręgowcom jury.
Doktoryzował się w 1979 w Zakładzie Paleobiologii PAN, a w 1986 uzyskał habilitację na Wydziale Geologii Uniwersytetu Warszawskiego. Tytuł profesora nauk biologicznych otrzymał 18 października 1993. W latach 1991–1996 redaktor kwartalnika „Acta Palaeontologica Polonica”, od 1998 redaktor serii monograficznej „Palaeontologia Polonica”. Autor m.in. kilkakrotnie wznawianego podręcznika paleobiologii Dzieje życia na Ziemi (1992, 2003, 2023). Kierownik zespołu, który w Krasiejowie odkrył i przebadał cmentarzysko wielkich płazów i gadów triasowych, w tym najstarszych pradinozaurów na świecie, znane jako stanowisko paleontologiczne w Krasiejowie. W 2006 zespół pod kierownictwem prof. Jerzego Dzika rozpoczął wykopaliska w Lisowicach, zakończone odkryciem w 2008 archozaura (nazwanego później Smok wawelski) oraz dicynodontaJ. Dzik, G. Niedźwiedzki, T. Sulej: Zaskakujące uwieńczenie ery gadów ssakokształtnych. „Ewolucja”, Nr 3 (2008). s. 2–21..
Podstawowym przedmiotem badań prof. Jerzego Dzika są zespoły fauny przełomu prekambru i kambru. Sformułował szereg hipotez o pokrewieństwach fauny ediakarskiej z późniejszymi taksonami fauny i o środowisku, w jakim żyła fauna ediakarska. Dokonał nowych rekonstrukcji ważnych w stratygrafii konodontów, przedstawił monograficzne opracowanie ewolucji łodzikowców i wykazał pokrewieństwo hyolitów i mięczaków.
Honorowy obywatel Zgierza. W 2003 odznaczony Złotym Krzyżem ZasługiPostanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 marca 2003 r. o nadaniu odznaczeń ()., a w 2005 Odznaką Honorową „Za Zasługi Dla Województwa Opolskiego”. Imieniem Jerzego Dzika nazwano nowy rodzaj ordowickiego konodonta Dzikodus (1988) i nowy rodzaj kredowego ślimaka Dzikella (2004).
Wybrane publikacje Podręcznik Dzieje życia na Ziemi. Wprowadzenie do paleobiologii (wyd. I na liście bestsellerów 1992).
Inne książki
Ważniejsze artykuły
Przypisy
Linki zewnętrzne Profil prof. Jerzego Dzika na stronach Instytut Paleobiologii PAN Profil prof. Jerzego Dzika na stronach Instytutu Biologii Ewolucyjnej Uniwersytetu Warszawskiego Prof. Jerzy Dzik – publikacje w serwisie Google Scholar Prof. Jerzy Dzik – artykuły w bibliotece Polona Rozmowa z prof. Jerzym Dzikiem w ramach Copernicus Festival 2023 (serwis YouTube)
Kategoria:Absolwenci Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Członkowie rzeczywiści PAN Kategoria:Honorowi obywatele Zgierza Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Osoby upamiętnione nazwami taksonów biologicznych Kategoria:Polscy badacze jury Kategoria:Polscy badacze rejonów polarnych Kategoria:Polscy biolodzy XX wieku Kategoria:Polscy biolodzy XXI wieku Kategoria:Polscy biolodzy ewolucyjni Kategoria:Polscy paleontolodzy Kategoria:Polscy redaktorzy Kategoria:Pracownicy instytutów naukowych PAN Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Urodzeni w 1950