thumb|Pałac w Steinhöfel thumb|Projekt pałacu Paretz, ok. 1800 David Gilly (ur. 7 stycznia 1748 w Schwedt/Oder, zm. 5 maja 1808 w Berlinie) – niemiecki architekt epoki klasycyzmu, działający w Prusach.
Życiorys Gilly był synem hugenockiego imigranta Jacques’a Gilly’ego i jego żony Marii Villemain. Bratem Davida był znany lekarz Charles Gilly.
W 1770, w wieku zaledwie 22 lat, uzyskał stanowisko krajowego mistrza budowlanego. W latach 1772–1782 działał w Stargardzie. Około 1777 poślubił Friederike Ziegenspeck, z którą miał dwoje dzieci – późniejszego znanego architekta Friedricha Gilly’ego i córkę Minnę, żonę polityka Friedricha Gentza. W 1779 został dyrektorem budowlanym Pomorza, w 1782 został przeniesiony do Szczecina. Projektował m.in. porty w Świnoujściu (1785) i Kołobrzegu. W 1783 założył w Szczecinie prywatną uczelnię budowlaną.
W 1788 powołano go do wyższego departamentu ds. budownictwa w Berlinie, w tym samym roku uzyskał tytuł tajnego radcy budowlanego, cztery lata później zaś – wicedyrektora departamentu. W latach 1792–1801 działał przy budowie Kanału Bydgoskiego, projektował rozbudowę i przebudowę portów w Gdańsku i Elblągu.
W 1793 Gilly otworzył swoją uczelnię budowlaną w Berlinie, pięć lat później został współzałożycielem Akademii Budowlanej (późniejszej Technische Hochschule, obecnie Uniwersytet Techniczny w Berlinie).
Po śmierci syna Friedricha (3 sierpnia 1800) David Gilly stracił siły twórcze i zajmował się jedynie mniejszymi pracami. Nie zmieniła tego podróż do Paryża w latach 1803–1804. W 1804 zmarła żona Gilly’ego, po czym poślubił jej siostrę, Juliane. Zmarł w wieku 60 lat w Berlinie.
Działalność Gilly rozwinął teorię i praktykę architektury wiejskiej na terenie Prus, kładąc nacisk na funkcjonalność projektowanych budowli. Jego berlińska Akademia Budowlana, bazująca na modelu École polytechnique w Paryżu, stała się najważniejszym ośrodkiem niemieckiego klasycyzmu. Do uczniów Gilly’ego należał m.in. Karl Friedrich Schinkel.
Wybrane publikacje Handbuch der Landbaukunst, 1797–1811 Sammlung nützlicher Aufsätze und Nachrichten, 1797–1806 Sammlung von Aufsätzen und Nachrichten die Baukunst betreffend (jedno z pierwszych czasopism o budownictwie i architekturze)
Wybrane dzieła Architektura 1796 – domek gotycki w Paretz koło Poczdamu dla króla Fryderyka Wilhelma III 1797–1804 – pałac Paretz 1798 – pałacyk we Freienwalde dla królowej Luizy 1798 – willa dla Karla Friedricha von Beymego w Steglitz 1801 – projekt siedziby wydawnictwa Eduarda Viewega w Brunszwiku 1801 – rozbudowa zamku Steinhöfel dla Ludwiga von Massowa 1802–1804 – Arkadia w Poznaniu 1804 – dom w Owińskach (obecnie szkoła) 1803 – dwupiętrowy budynek więzienia publicznego w Płocku
Urbanistyka Górne Miasto w Poznaniu Nowe Miasto i al. Józefiny w Kaliszu
Kartografia 1802–1803 – mapa Prus Południowych (II zaboru)
Przypisy
Kategoria:Ludzie związani ze Stargardem Kategoria:Ludzie związani ze Szczecinem Kategoria:Niemieccy architekci Kategoria:Urodzeni w 1748 Kategoria:Zmarli w 1808 Kategoria:Ludzie urodzeni w Schwedt/Oder