Kumanowo (, , ) – miasto w północno-wschodniej Macedonii Północnej, nad Kumanovską Reką. Ośrodek administracyjny gminy Kumanowo, drugie co do liczby mieszkańców miasto Macedonii Północnej (wg stanu na 2021).
Historia Uważa się, że powstanie miasta miało związek z osiedleniem się w tych okolicach plemienia Kumanów w średniowieczu. Pierwsze wiadomości o Kumanowie pochodzą z 1519, gdy miasto miało 300 mieszkańców. W XVII wieku Kumanowo było siedzibą władz nahiji, w mieście istniały meczet, medresa i karawanseraj. Po stłumieniu powstania Karposza w 1689 miasto popadło w stagnację, trwającą, mimo pewnego ożywienia pod koniec XIX wieku, aż do II wojny światowej. Pod koniec Wojen serbsko-tureckich w latach 1876-1878 w mieście wybuchło powstanie trwające 4 miesiące, zakończone stłumieniem przez wojska osmańskie Hafiza paszy. Podczas pierwszej wojny bałkańskiej 23/24 października 1912 pod miastem doszło do bitwy wojsk serbskich i tureckich, w której Turcy ponieśli porażkę i zostali zmuszeni do opuszczenia okolicy. Podczas II wojny światowej 11 października 1941 partyzanci rozpoczęli operację w Kumanowie i Prilepie. W 1999 w mieście podpisano Porozumienie z Kumanowa kończące wojnę w Kosowie. W 2001 miało miejsce powstanie albańskie w Macedonii, na skutek którego nastąpił podział systemu edukacji według kryteriów etnicznych. Widoczne są również podziały wpływające na stosunki pomiędzy społecznościami. 27 grudnia 2002 przed liceum im. Goce Dełczewa w Kumanowie wybuchła bomba, zabijając jednego przechodnia i raniąc pięciu innych. Sprawcy zamachu nie są znani, jego motywy również. W 2015 w Kumanowie doszło do starć policji z albańskimi milicjami, w wyniku których zginęło 8 policjantów i 10 terrorystów.
Gospodarka Kumanowo jest ośrodkiem przemysłowym, głównie przemysłu włókienniczego i metalowego. Kumanowo jest węzłem komunikacyjnym – od głównej linii kolejowej Skopje – Nisz odchodzi tu odnoga do Beljakovci w kierunku granicy bułgarskiej. W mieście jest też rozgałęzienie dróg ze Skopje do Kiustendiłu w Bułgarii przez Kriwą Palankę i do Nišu w Serbii.
Kultura Najstarszą zachowaną budowlą Kumanowa jest meczet „Eski” z 1751 w tureckiej dzielnicy Orta Bunar. W okolicznych wsiach zachowało się sporo zabytków z okresu starożytności i średniowiecza, a nawet z czasów prehistorycznych. W miejscu zwanym Kokino, koło wsi Staro Nagoriczane około 30 km na północny wschód od Kumanowa znajduje się stanowisko archeologiczne – pozostałości megalitycznego obserwatorium astronomicznego znajdujące się na liście informacyjnej UNESCO. Koło wsi Kleczowce odkryto pozostałości rzymskiego osiedla Vicianus. W Starym Nagoričane znajduje się cerkiew św. Jerzego z XI/XIV wieku, we wsi Matejče cerkiew Zaśnięcia Matki Bożej z XIV wieku. Co roku w Kumanowie odbywa się międzynarodowy festiwal jazzowy.
Sport W mieście działają kluby piłkarskie FK Kumanowo i FK Miłano oraz klub piłki ręcznej MRK Kumanowo.
Demografia Liczba mieszkańców miasta według spisu z 2002 roku wynosiła 76.262 osoby (63% Macedończyków, 24% Albańczyków, 7% Serbów, 5% Cyganów.
+Populacja miasta Kumanowo w podziale etnicznym w latach 1948-2021Grupa etniczna19481953196119711981199420022021Liczba%Liczba%Liczba%Liczba%Liczba%Liczba%Liczba%Liczba%Macedończycy......1435161,52032366,12878962,13681260,54063462,34284060,54328057,7Albańczycy......9514,118936,2782716,91299721,41561223,91827725,81768523,6Serbowie......17907,728089,137598,142527,050977,847276,743005,7Romowie......18618,0......30136,544157,329874,640425,727683,7Turcy......385816,525128,217913,99361,52410,42560,41250,2Wołosi......120,1............440,1850,11080,2880,1Boszniacy......00,000,000,000,000,0140,0320,0Inni......5162,2322610,511842,613862,35770,95780,86450,9Osoby, których dane zostały pobrane ze źródeł administracyjnych61288,2Razem2024223339307624636360842652337084275051
Miasta partnerskie Varaždin, Chorwacja Vranje, Serbia Bijeljina, Bośnia i Hercegowina Płowdiw, Bułgaria Leskovac, Serbia Nikozja, Cypr Çorlu, Turcja Prozor, Bośnia i Hercegowina Gornji Milanovac, Serbia Kosovska Mitrovica, Serbia/Kosowo Pančevo, Serbia Nikšić, Czarnogóra Čukarica, Serbia
W Kumanowie znajduje się również Konsulat honorowy Rumunii.
Galeria
Ludzie związani z Kumanowem
Przypisy
Linki zewnętrzne Oficjalna strona miasta
Wizualizacja wykopalisk Kokino
Kategoria:Miasta w Macedonii Północnej Kategoria:Miejscowości w gminie Kumanowo