Stanisław Chodecki z Chodcza herbu OgończykUrzędnicy centralni i nadworni Polski XIV-XVIII wieku. Spisy”. Oprac. Krzysztof Chłapowski, Stefan Ciara, Łukasz Kądziela, Tomasz Nowakowski, Edward Opaliński, Grażyna Rutkowska, Teresa Zielińska. Kórnik 1992, s. 161. (ur. przed 1474, zm. 20 kwietnia 1529) – hetman polny koronny w latach 1492–1499 i 1501–1505Poczet hetmanów Rzeczypospolitej. Hetmani koronni pod redakcją Mirosława Nagielskiego, Warszawa 2005, s. 391., marszałek wielki koronny w latach 1505–1529, kasztelan lwowski w latach 1495–1505, starosta kamieniecki w latach 1495–1510, starosta generalny ruski w latach 1501–1529Urzędnicy województwa ruskiego XIV-XVIII wieku. (Ziemie halicka, lwowska, przemyska, sanocka). Spisy. Oprac. Kazimierz Przyboś. 1987, s. 151., starosta trembowelski w latach 1502–1506, starosta lubaczowski w latach 1503–1529, starosta halicki w latach 1488–1502.
Został dowódcą wojsk ziemskich na Rusi w 1492 i na Podolu w 1494. Był dowódcą obrony potocznejZdzisław Spieralski i inni, Zarys dziejów wojskowości. s. 300. w latach 1492–1499, 1501–1505Urzędnicy podolscy XIV-XVIII wieku. Spisy”. Oprac. Eugeniusz Janas, Witold Kłaczewski, Janusz Kurtyka, Anna Sochacka. Kórnik 1998, s. 195.. Był świadkiem wydania przywileju piotrkowskiego w 1496 rokuJan Wincenty Bandtkie, Ius Polonicum: codicibus veteribus manuscriptum et editionibus quibusque collatis, Warszawa 1831, s. 359..
Brał udział w wyprawie mołdawskiej króla Jana Olbrachta. W 1498 bronił linii Sanu przed Tatarami. 13 kwietnia 1501 mianowany został starostą lwowskim i starostą generalnym Rusi.
6 maja 1499 roku podpisał w Krakowie akt odnawiający unię polsko-litewskąAkta unji Polski z Litwą, 1385-1791, wydali Stanisław Kutrzeba i Władysław Semkowicz, Kraków 1932, s. 121.. Podpisał konstytucję Nihil novi na sejmie w Radomiu w 1505 rokuVolumina Legum, t. I. Petersburg 1859, s. 140..
W 1506 został marszałkiem wielkim koronnym, organizując obrady sejmu elekcyjnego. Podpisał dyplom elekcji Zygmunta I Starego na króla Polski i wielkiego księcia litewskiegoLudwik Finkel, Elekcya Zygmunta I. Sprawy dynastyi Jagiellońskiej i Unii Polsko-Litewskiej, Kraków 1910, s. 215. na sejmie w Piotrkowie 8 grudnia 1506 rokuCorpus iuris Polonici. Sectionis 1, Privilegia, statuta, constitutiones, edicta, decreta, mandata regnum Polniae spectantia comprehendentis. Vol. 3, Annos 1506-1522 continentis, Kraków 1906, s. 10, 12.. W 1509 bronił Kamieńca Podolskiego i Halicza przed wojskami mołdawskimi. W 1510 roku brał udział w rokowaniach w Kamieńcu Podolskim, zakończonych podpisaniem traktatu pokojowego z przedstawicielami hospodara mołdawskiego Bogdana IIIZdzisław Spieralski, Awantury mołdawskie, Warszawa, 1967, s. 71.. W 1512 odniósł świetne zwycięstwo nad Tatarami w bitwie pod Wiśniowcem. Od czasu zjazdu wiedeńskiego 1515 stał się stronnikiem Habsburgów. W 1518 kierował uroczystą koronacją królowej Bony. W tym roku poniósł druzgocącą klęskę w bitwie pod Sokalem. W czasie wojny pruskiej w 1520 przyprowadził do Wielkopolski posiłki ruskie. Był sygnatariuszem aktu traktatu krakowskiego w 1525 rokuCodex diplomaticus Regni Poloniae et Magni Ducatus Lituaniae, wydał Maciej Dogiel, t. 4, Wilno 1764, s. 231..
Przypisy
Bibliografia Andrzej Grabski, Zdzisław Spieralski i inni, Zarys dziejów wojskowości polskiej do roku 1864 T. 1. Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej. Warszawa 1966.
Literatura dodatkowa Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989, .
Stanisław Chodecki Kategoria:Dyplomaci I Rzeczypospolitej Kategoria:Elektorzy Zygmunta I Starego (1506) Kategoria:Hetmani polni koronni Kategoria:Kasztelanowie lwowscy Kategoria:Senatorowie świeccy I Rzeczypospolitej Kategoria:Senatorowie za panowania Zygmunta I Starego Kategoria:Starostowie haliccy Kategoria:Starostowie kamienieccy (województwo podolskie) Kategoria:Starostowie lubaczowscy Kategoria:Starostowie generalni Rusi (I Rzeczpospolita) Kategoria:Starostowie trembowelscy Kategoria:Sygnatariusze konstytucji sejmowej Nihil novi 1505 Kategoria:Sygnatariusze traktatu krakowskiego 1525 Kategoria:Sygnatariusze unii krakowsko-wileńskiej 1499 Kategoria:Świadkowie przywileju piotrkowskiego 1496 Kategoria:Uczestnicy walk z najazdami tatarskimi na I Rzeczpospolitą Kategoria:Urodzeni w XV wieku Kategoria:Wojskowi obrony potocznej I Rzeczypospolitej Kategoria:Zmarli w 1529