mały|Polski pawilon na Wystawie Światowej w Paryżu, 1937 mały|Dom Bohdana Lacherta w Warszawie, ul. Katowicka 9, 1929 thumb|Bohdan Lachert (pierwszy z lewej) ze współpracownikami z Biura Odbudowy Stolicy (1945) mały|Powszechna Kasa Oszczędności w Warszawie, 1948. Przebudowa ruin XIX-wiecznej kamienicy zniszczonej w czasie II wojny światowej. Bohdan Kazimierz Lachert (ur. 13 czerwca 1900 w Moskwie, zm. 8 stycznia 1987 w Warszawie) – polski architekt, przedstawiciel modernizmu.

Życiorys Urodził się w Moskwie, w rodzinie Wacława Wiktora Lacherta, zarządcy koncernu, do którego należały fabryki tekstylne, kopalnie węgla i antracytu oraz szyby naftowe, i Wandy z domu Lipskiej. Miał czworo rodzeństwa: Marię (ur. 1901), Zygmunta (1904–1988), Czesława (ur. 1906) i Annę (ur. 1908). Po wybuchu rewolucji w Rosji, w 1918 roku rodzina Lachertów w tajemnicy opuściła Moskwę i udała do swojego majątku w Ciechankach na LubelszczyźnieDr J. Ewa Leśniewska, Lachertowie w Ciechankach, [w:] Historia Rodu Lachertów i Reytanów, Cross-border Cooperation Programme Poland-Belarus-Ukraine 2014–2020, s. 18–21..

W 1919 roku rozpoczął studia na Wydziale Prawa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego, po roku przerwał je, wstąpił do 2. Pułku Ułanów i wyjechał na front. Podczas wojny polsko-bolszewickiej trafił do niewoli, aresztowany przez CzeKa został osadzony w więzieniu z niezatwierdzonym wyrokiem śmierci. Wykupiony z niewoli przez ojca wrócił do kraju w październiku 1921 rokuEwa Lachert-Stryjkowska, Okoliczności/Etapy powstania Dworu Lachertów,, [w:] Historia Rodu Lachertów i Reytanów, Cross-border Cooperation Programme Poland-Belarus-Ukraine 2014–2020, s. 13–17.. W listopadzie rozpoczął studia na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej, gdzie poznał Józefa Szanajcę, z którym później współpracowałAnna Cymer, Bohdan Lachert, Culture.pl.. W 1926 roku obronił dyplom i założył z Szanajcą autorską pracownię architektoniczną. Był współtwórcą Stowarzyszenia Architektów Polskich (potem Stowarzyszenia Architektów Rzeczypospolitej Polskiej) oraz współtwórcą i członkiem grupy architektonicznej PraesensKatarzyna Uchowicz, Bohdan Lachert, życie, twórczość, działalność w grupie architektonicznej Praesens, w latach 1926–1939, [w:] Historia Rodu Lachertów i Reytanów, Cross-border Cooperation Programme Poland-Belarus-Ukraine 2014–2020, s. 3–9.. Dzieła Lacherta zaliczane są do podręcznikowych przykładów awangardy architektonicznej okresu II Rzeczypospolitej. Poza architekturą projektował wnętrza, meble, kominki, obwoluty książek, neony, plakaty, fotomontaże oraz założenia pomnikowe. W 1937 roku za projekt pawilonu gospodarczego na paryskiej wystawie „Sztuka i technika w życiu współczesnym” otrzymał grand prix. Wykładał na Politechnice Warszawskiej, jednak w 1937 roku stracił etat w związku ze swoim sprzeciwem wobec getta ławkowegoMonika Sznajderman „Tato, opowiedz o dziadku Izaaku” „Gazeta Świąteczna” 17–18 grudnia 2016 r..

W okresie okupacji niemieckiej, w latach 1940–1944, uczył architektury na tajnych kompletach w Miejskiej Szkole Budowlanej. Brał udział w przygotowywaniu teoretycznych studiów odbudowy Warszawy w ramach „Piątki konspiracyjnej” (1941). Prowadził także z żoną punkt konspiracyjny, ratował Żydów z warszawskiego getta, m.in. sześcioro dzieciOlga Szymańska, Lachert, Sądy na Lesznie i Saska Kępa, Żydowski Instytut Historyczny 8 stycznia 2018.. Jednym z nich był syn architekta Maksymiliana Goldberga.

W 1944 roku rozpoczął pracę w Biurze Planowania i Odbudowy przy PKWN w Lublinie. Został powołany przez Główną Komisję Badania Zbrodni Niemieckich w Polsce na stanowisko biegłego do oceny zniszczeń stolicy. W latach 1945–1948 pracował jako kierownik Wydziału Architektury i Inżynierii w Biurze Odbudowy Stolicy, opracował architektoniczno-urbanistyczną koncepcję Muranowa Południowego. Pełnił także rolę konsultanta w Biurze Studiów i Projektów Typowych Budownictwa Miejskiego w Warszawie oraz Biurze Projektów Miastoprojekt Bydgoszcz. W latach 1947–1948 był członkiem Polskiej Partii Robotniczej, od 1948 roku należał do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Od 1948 roku był profesorem Politechniki Warszawskiej. Związany z Wydziałem Architektury PW jako dziekan (1950–1954), kierownik Katedry Projektowania Architektury Przemysłowej (1945–1960) oraz Katedry Projektowania Zespołów Mieszkaniowych (1960–1970). Profesor nadzwyczajny (1948) i zwyczajny (1966). Był promotorem blisko 100 prac dyplomowych.

Publikował m.in. w „Architekturze”, „Kamenie” i „Przeglądzie Artystycznym”.

Pełnił funkcję prezesa Oddziału Warszawskiego oraz wiceprezesa Zarządu Głównego SARP.

Zmarł w Warszawie, pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera B23-10-12).

Życie prywatne Od września 1922 roku był mężem Ireny z Nowakowskich (1899−1949), z którą miał dwóch synów: Krzysztofa (1923−2012) i Rudolfa Jana (1926−2018).

Projekty

Projekt konkursowy na siedzibę Ligi Narodów w Genewie, 1927Z Józefem Szanajcą. Willa Szyllera w Warszawie, 1928 (zburzona w 2002) Dom własny w Warszawie przy ul. Katowickiej (Saska Kępa), 1928–1929 Pawilon Centrocementu na Powszechnej Wystawie Krajowej w Poznaniu, 1929 Budynek mieszkalny wielorodzinny, ul. Francuska 12 (1934, z Józefem Szanajcą, 2010 nadbudowany za zgodą Konserwatora Zabytków) Kamienica Państwowego Zakładu Ubezpieczeń Wzajemnych Pracowników Umysłowych, ul. Mickiewicza 17/19 (z Józefem Szanajcą, 1935) Kamienica Funduszu Emerytalnego Banku Gospodarstwa Krajowego, ul. Frascati 3, 1936 Kamienica braci Ordowskich, ul. Berezyńska 28 (1936) Pawilon Polski na Wystawie Światowej w Paryżu (1937, m.in. z Bohdanem Pniewskim, Stanisławem Brukalskim i Józefem Szanajcą) Budynki na osiedlu Żoliborz, lata 30. XX wieku Kamienica dochodowa w Warszawie ul. Okolska 3 (z Józefem Szanajcą, 1938) Rzeźba portretowa Józefa Szanajcy (w okresie wojennym, ku czci poległego przyjaciela) Poczta przy ul. Targowej 73 w Warszawie, 1946 (realizacja przedwojennego projektu) Budynek Chmielna 2 róg Nowego Światu (z Julianem Putermanem-Sadłowskim) 1948–1949 Gmach PKO w Warszawie, 1948 Osiedle Muranów Południowy w Warszawie wraz z kinem „Muranów”, 1948−1956 Cmentarz Mauzoleum Żołnierzy Radzieckich w Warszawie, 1949–1950Z Władysławem Niemirskim. Budynki mieszkalne i przedszkole, ul. Nowolipie 14/15 (1951) Dom mieszkalny, ul. Piękna 16a (1957)

Ordery i odznaczenia Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1966) Złoty Krzyż Zasługi Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955) – Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/201 – na wniosek Ministra Szkolnictwa Wyższego. Złota Odznaka Odbudowy Warszawy Krzyż Oficerski Orderu Legii Honorowej (Francja, 1939)

Nagrody

Państwowa Nagroda Artystyczna I stopnia w dziale architektury za projekt cmentarza Żołnierzy Radzieckich w Warszawie (1950) Honorowa Nagroda SARP za całokształt działalności (1984)

Upamiętnienie W 2015 roku nakładem wydawnictwa Czarne ukazała się biografia Bohdana Lacherta (wspólnie z Józefem Szanajcą) autorstwa Beaty Chomątowskiej pt. Lachert i Szanajca. Architekci awangardy. W 2016 roku z inicjatywy Stowarzyszenia ŁADna Kępa ustanowiona została Nagroda im. Bohdana Lacherta i Józefa Szanajcy Najlepsza architektura Saskiej Kępy. W 2019 roku jego imieniem nazwano skwer znajdujący się po północnej stronie al. „Solidarności”, w pobliżu skrzyżowania z ul. Żelazną.

Uwagi

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Członkowie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej Kategoria:Jeńcy w wojnie polsko-bolszewickiej Kategoria:Laureaci Honorowej Nagrody SARP Kategoria:Ludzie urodzeni w Moskwie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Odznaką Nagrody Państwowej Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polacy – Oficerowie Legii Honorowej Kategoria:Politycy PPR Kategoria:Polscy architekci Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1900 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Politechniki Warszawskiej Kategoria:Zmarli w 1987