Cesarze bizantyńscy

Cesarze bizantyńscy – chronologiczna lista władców Cesarstwa Wschodniorzymskiego.

Lista cesarzy bizantyńskich Dynastia teodozjańska Władca Wizerunek Czas panowania Data urodzin i śmierci KomentarzeArkadiuszFlavius Arcadius100px 395–408 377–408 Najstarszy syn Teodozjusza I, brat cesarza zachodniorzymskiego Honoriusza i Gallii Placydii. 16 stycznia 383 przyjął tytuł Augusta.Teodozjusz IIFlavius Theodosius100px 408–450 401–450 Koregent Arkadiusza 402–408MarcjanFlavius Marcianus100px 450–457 392–457 Syn trackiego żołnierza. 25 sierpnia 450 w obecności senatu, przez wojsko i lud obwołany Augustem.

Dynastia leońska Władca Wizerunek Czas panowania Data urodzin i śmierci KomentarzeLeon IFlavius Valerius Leo100px 457–474 401–474 Urodzony w Tracji. Jako pierwszy panujący został koronowany przez patriarchę Konstantynopola.Leon IIFlavius Leo100px 473–474 467–474 Nieletni wnuk Leona I, syn Zenona.ZenonFlavius Zeno100px 474–475 421–491 Wcześniej regent za panowania syna – Leona II 473–474Marcian 474 469–484 UzurpatorBazyliskusFlavius Basiliscus100px 475–476 430–476 Przez niektórych uznawany za uzurpatora.Marcus 100px 475–476 ?–476 Koregent i syn Bazyliskusa, początkowo jako Cezar, później AugustZenonFlavius Zeno100px 476–491 421–491 ponownieLeoncjusz I 100px 484–488 ?–488 UzurpatorAnastazjusz IFlavius Anastasius100px 491–518 430–518 Wskazany na następcę cesarza przez wdowę po Zenonie, którą pojął za żonę. Dynastia justyniańska Władca Wizerunek Czas panowania Data urodzin i śmierci KomentarzeJustyn IFlavius Iustinus100px 518–527 450–527 Urodzony w pobliżu Skopje jako syn chłopa. Krótko przed śmiercią ogłoszony Augustem (1 sierpnia 527).Justynian I WielkiFlavius Petrus Sabbatius Iustinianus100px 527–565 483–565 Pochodzenie chłopskie. Zanim objął władzę, był oficerem konnej straży przybocznej cesarza, tzw. Scholae Palatinae. 525 poślubił Teodorę. Koronowany razem z Teodorą w Hagia Sophia. Przyjął tytuł Basileus (autokrata). Przyczynił się do rozwoju kulturalnego i klasyfikacji praw. Wydał „Kodeks Justyniana” (Corpus iuris civilis, 528–534). Budował świątynie w prowincjach, np. Kościół San Vitale w Rawennie.Justyn IIFlavius Iustinus Iunior100px 565–578 520–578 Syn Wigilancji, siostrzeniec cesarza Justyniana I. Jego żoną była Zofia, siostrzenica małżonki cesarza – Teodory.Tyberiusz II KonstantynFlavius Tiberius Constantinus100px 578–582 520–582 MaurycjuszFlavius Mauricius Tiberius100px 582–602 539–602

Bez dynastii Władca Wizerunek Czas panowania Data urodzin i śmierci KomentarzeFokasFlavius Phocas100px 602–610 570–610 Dynastia heraklijska Władca Wizerunek Czas panowania Data urodzin i śmierci KomentarzeHerakliuszFlavius HeracliusἩράκλειος100px 610–641 574–641 Zastąpił cesarski tytuł caesar imperator augustus greckim terminem basileusKonstantyn IIIΚωνσταντῖνος Oficjalnie: Heraclius Novus Constantinus (Herakliusz nowy Konstantyn)100px 641 612–641 Koregent i syn Herakliusza 613–641. Od 641 współrządził z bratem Heraklenasem.HerakleonasἩρακλεωνάς Oficjalnie: Konstantyn Herakliusz100px 641 626–641 Koregent i syn Herakliusza 638–641. Od 641 współrządził z bratem Konstantynem III.Konstans IIΚώνστας Β΄100px 641–668 630–668 Konstantyn IVΚωνσταντίνος Δ΄ ο νέος100px 668–685 649–685 Koregent Konstansa II 654–668Herakliusz 659–681 Koregent Konstansa IITyberiusz 659–681 Koregent Konstansa IIJustynian II RhinotmetosΙουστινιανός Β΄100px 685–695 669–711 Koregent i syn Konstantyna IV od wiosny 685. Samodzielny cesarz od września 685. Usunięty w 695. Bez dynastii Władca Wizerunek Czas panowania Data urodzin i śmierci KomentarzeLeoncjusz IIΛεόντιος100px 695–698 660–706 Usunięty w 698Tyberiusz IIIΤιβέριος Γ100px 698–705 ?–705

Dynastia heraklijska (ponownie) Władca Wizerunek Czas panowania Data urodzin i śmierci KomentarzeJustynian II RhinotmetosΙουστινιανός Β100px 705–711 669–711 PonownieTyberiusz (IV) 706–711 Koregent Justyniana II 706–711 Bez dynastii Władca Wizerunek Czas panowania Data urodzin i śmierci KomentarzeFilipikos BardanesΦιλιππικὸς Βαρδάνης 100px 711–713 ?–713 Anastazjusz IIἈρτέμιος Ἀναστάσιος Β΄100px 713–716 ?–719 UsuniętyTeodozjusz III100px 716–717 ?–754 Usunięty Dynastia izauryjska Władca Wizerunek Czas panowania Data urodzin i śmierci KomentarzeLeon III IzauryjczykΛέων Γ' ο Ίσαυρος100px 717–741 680–741 Konstantyn V KopronimΚωνσταντίνος Ε΄100px 741–775 718–775 Koregent i syn Leona III 720–741ArtabasdesἈρταύασδος 741/742–743 ?–743 Przez niektórych uznawany za uzurpatora.Nicefor 741–743 Koregent i syn ArtabasdesaLeon IV ChazarΛέων Δ΄ ὁ Χάζαρος100px 775–780 750–780 Koregent i syn Konstantyna V 751–775Konstantyn VIΚωνσταντῖνος Ϛ΄100px 780–797 771–797 lub 802 Koregent i syn Leona IV 776–780. Usunięty przez matkę.IrenaΕιρήνη Σαρανταπήχαινα100px 797–802 752–803 Regentka i matka Konstantyna VI 780–797. Usunięta Dynastia Niceforów Władca Wizerunek Czas panowania Data urodzin i śmierci KomentarzeNicefor I GenikΝικηφορος100px 802–811 ok. 760–811 StaurakiosΣταυράκιος100px 811 ?–812 Koregent i syn Nicefora I 803–811. Zmuszony do abdykacji w 811Michał I RangabeΜιχαήλ Α΄ Ραγγαβέ100px 811–813 ?–844 Znany także jako Michał I Rangabeusz. Abdykował w 813 na wieść o buncie wojska.Teofilakt 812–814 Koregent i syn Michała I Bez dynastii Władca Wizerunek Czas panowania Data urodzin i śmierci KomentarzeLeon V ArmeńczykΛέων Ε' ο Αρμένιος100px 813–820 775–820 Obalony i zamordowany przez następcę Symbatios (Konstantyn) 814–820 Koregent i syn Leona V Dynastia amoryjska Władca Wizerunek Czas panowania Data urodzin i śmierci KomentarzeMichał II AmoryjczykΜιχαήλ Β΄ ὁ ἐξ Ἀμορίου100px 820–829 770–829 TeofilΘεόφιλος100px 829–842 813–842 Koregent i syn Michała II 821–829Konstantyn 833–835 ?–835 Koregent i syn TeofilaMichał III MetystesΜιχαήλ Γ΄100px 842–867 833–867

Dynastia macedońska Władca Wizerunek Czas panowania Data urodzin i śmierci KomentarzeBazyli I MacedończykΒασίλειος ὁ Μακεδών100px 867–886 811–886 Symbatios, współcesarza w latach 869–879 jako KonstantySymbatios (Konstantyn) 869–879 864/866–879 Koregent i syn Bazylego ILeon VI FilozofΛέων ΣΤ΄ ο Σοφός100px 100px 886–912 866–912 AleksanderΑλέξανδρος100px 912–913 870–913 Koregent ojca, później brata 879–912, samodzielny cesarz od 912.Konstantyn VII PorfirogenetaΚωνσταντίνος Ζ΄ ο Πορφυρογέννητος100px 913–959 902–959 Koregent 908–913. Odsunięty od władzy w latach 919–945 przez Romana I i jego synówRoman I LekapenΡωμανός Α΄ Λεκαπηνός100px 919–944 870–948 Formalnie koregent Konstantyna VII. Usunięty przez synów.Krzysztof Lekapen 920–931 ?–931 koregent Romana I i Konstantyna VII.Stefan Lekapen 924–945 ?–963 koregent Romana I i Konstantyna VII.Konstantyn Lekapen 925–945 ?–946 koregent Romana I i Konstantyna VII.Roman II PorfirogenetaΡωμανός Β΄ ο Πορφυρογέννητος100px 959–963 939–963 Koregent i syn Konstantyna VII 945–959Nicefor II FokasΝικηφόρος Β΄ Φωκάς100px 963–969 912–969 Jan I TzimiskesΙωάννης Τσιμισκής100px 969–976 925–976 Bazyli II BułgarobójcaΒασίλειος Β΄ Βουλγαροκτόνος100px 976–1025 958–1025 Koregent kolejnych cesarzy 960–976Konstantyn VIIIΚωνσταντίνος Η΄ ο Πορφυρογέννητος100px 1025–1028 960–1028 Koregent kolejnych cesarzy 961–1025ZoeΖωή Πορφυρογέννητη100px 1028–1050 978–1050 W 1042 rządy samodzielne (patrz niżej)Roman III ArgyrosΡωμανός Γ΄ Αργυρός100px 1028–1034 968–1034 Pierwszy mąż Zoe, z którą współrządził.Michał IV PaflagończykΜιχαήλ Δ΄ ο Παφλαγών100px 1034–1041 1010–1041 Drugi mąż Zoe, z którą współrządził.Michał V KalafatesΜιχαήλ Ε΄ ο Καλαφάτης100px 1041–1042 1015–1042 Adoptowany syn Zoe, z którą współrządziłZoe i Teodora 100px 100px 1042 – Samodzielne wspólne rządyKonstantyn IX MonomachΚωνσταντίνος Θ΄ Μονομάχος100px 1042–1055 1000–1055 Trzeci mąż Zoe, z którą współrządził do 1050.TeodoraΘεοδώρα100px 1055–1056 981–1056 Ponownie, rządy samodzielneMichał VI StratiotikosΜιχαήλ ΣΤ΄ ο Στρατιωτικός100px 1056–1057 ?–1059

Dynastia Komnenów Władca Wizerunek Czas panowania Data urodzin i śmierci KomentarzeIzaak I KomnenΙσαάκιος Α΄ Κομνηνός100px 1057–1059 1005–1061 Dobrowolnie abdykował Dynastia Dukasów Władca Wizerunek Czas panowania Data urodzin i śmierci KomentarzeKonstantyn X DukasΚωνσταντίνος Ι΄ Δούκας100px 1059–1067 1006–1067 Konstantyn DukasΚωνστάντιος Δούκας100px 1060–1078 1060–1082 KoregentEudoksja MakrembolitissaΕυδοκία Μακρεμβολίτισσα100px 1067–1068 1021–1096 Rządy samodzielne, koregentka od 1068Andronik DukasἈνδρόνικος Δούκας100px 1068–1070 1057–po 1081 KoregentRoman IV DiogenesΡωμανός Δ΄ Διογένης100px 1068–1071 1020–1072 UsuniętyEudoksja MakrembolitissaΕυδοκία Μακρεμβολίτισσα100px 1071 1021–1096 Rządy samodzielneMichał VII DukasΜιχαήλ Ζ΄ Δούκας100px 1071–1078 ok. 1050–1090 Koregent 1059–1071. Abdykował po wybuchu buntu.Filaret BrachamiosΦιλάρετος Βραχάμιος 1071–1078 ?–1087 UzurpatorKonstantyn DukasΚωνστάντιος Δούκας 1074–1078 1074–1095 Koregent i syn Michała VIINicefor III BotaniatesΝικηφόρος Γ΄ Βοτανειάτης100px 1078–1081 1001/1002–1081/1082 Usunięty Dynastia Komnenów Władca Wizerunek Czas panowania Data urodzin i śmierci KomentarzeAleksy I KomnenΑλέξιος Α' Κομνηνός 100px 1081–1118 1048–1118 Konstantyn DukasΚωνστάντιος Δούκας 1081–1087 1074–1095 Ponownie, koregent Aleksego IJan II KomnenΙωάννης Β' Κομνηνός 100px 1118–1143 1087–1143 Koregent 1092–1118Aleksy Komnen 1122–1142 1107–1142 Koregent i syn Jana IIManuel I KomnenΜανουήλ Α' Κομνηνός 100px 1143–1180 1118–1180 Aleksy II KomnenΑλέξιος B' Κομνηνός 100px 1180–1183 1167–1183 Andronik I KomnenΑνδρόνικος Α' Κομνηνός100px 1183–1185 1123–1185 Dynastia Angelosów Władca Wizerunek Czas panowania Data urodzin i śmierci KomentarzeIzaak II AngelosΙσαάκιος Β’ Άγγελος100px 1185–1195 ok. 1156–1204 Konstantyn Angelos DukasΚωνσταντίνος Άγγελος Δούκας 1193 1173–? UzurpatorAleksy III AngelosΑλέξιος Γ' Άγγελος 100px 1195–1203 ok. 1153–1211 Usunięty przez wojska IV krucjaty.Izaak II AngelosΙσαάκιος Β' Άγγελος100px 1203–1204 1056–1204 Ponownie. Rządził wspólnie z Aleksym IVAleksy IV AngelosΑλέξιος Δ' Άγγελος100px 1203–1204 1182–1204 Rządził wspólnie z Izaakiem IIAleksy V Dukas, MurzuflosΑλέξιος Ε' Δούκας ο Μούρτζουφλος100px 1204 ?–1205 Usunięty przez wojska IV krucjaty.Konstantyn LaskarysΘεόδωρος Α΄ Λάσκαρις 1204 1170–? Wybrany cesarzem podczas oblężenia Konstantynopola. Dynastia Laskarysów Dynastia Laskarysów panowała tylko w Cesarstwie Nicejskim Władca Wizerunek Czas panowania Data urodzin i śmierci KomentarzeTeodor I LaskarysΘεόδωρος Α΄ Λάσκαρις 100px 1204–1222 1174–1222 Jan III Dukas WatatzesΙωάννης Γ΄ Δούκας Βατάτζης 100px 1222–1254 1192–1254 Teodor II LaskarysΘεόδωρος Β' Λάσκαρις100px 1254–1258 1221–1258 Jan IV LaskarysΙωάννης Δ' Λάσκαρις100px 1258–1261 1250–1305 Usunięty przez Michała VIII Dynastia Paleologów Władca Wizerunek Czas panowania Data urodzin i śmierci KomentarzeMichał VIII PaleologΜιχαήλ Η' Παλαιολόγος100px 1259–1282 1224/1225–1282 Początkowo współrządził formalnie z Janem IV. 25 lipca 1261 odzyskał Konstantynopol.Andronik II PaleologΑνδρόνικος Β' Παλαιολόγος100px 1282–1328 1259–1328 Koregent i syn Michała VIII 1272–1282Michał (IX) Paleolog100px 1294–1320 1277–1320 Koregent i syn Andronika II Andronik III PaleologΑνδρόνικος Γ' Παλαιολόγος100px 1328–1341 1296–1341 Koregent 1325–1328Jan V PaleologΊωάννης Ε' Παλαιολόγος100px 1341–1347 1332–1391 Usunięty Dynastia Kantakuzenów Władca Wizerunek Czas panowania Data urodzin i śmierci KomentarzeJan VI KantakuzenἸωάννης ΣΤʹ Καντακουζηνός100px 1347–1354 1294/1295–1383 UsuniętyMateusz KantakuzenΜατθαίος Ασάνης Καντακουζηνός 1353–1357 1325–1383 lub 1391 Początkowo koregent Jana VI. Zrzekł się władzy i podporządkował Janowi V. Dynastia Paleologów