Karbowaniec (również karbowaneć, ukr. карбованець) – jednostka pieniężna Ukrainy w latach 1918–1920, 1942–1944 i 1992–1996.
Historia Historycznie, określeniem „karbowaneć” nieoficjalnie nazywano na terenie Ukrainy rosyjskiego rubla. W okresie Pierwszej Republiki (1917–1920) karbowaneć został oficjalną walutą nowego państwa, wkrótce zastąpiony przez hrywnę (hrywnia).
W ZSRR nazwa „karbowaniec” była używana oficjalnie jako ukraińskojęzyczny odpowiednik słowa „rubel” i widniała na radzieckich banknotach.
thumb|250px|left|Awers banknotu o nominale 100 karbowańców emisji z dnia 5 marca 1942 roku Centralnego Banku Emisyjnego dla Ukrainy (Zentralnotenbank Ukraine) W czasie okupacji niemieckiej (Reichskommissariat Ukraine, 1941–1945) Centralny Emisyjny Bank Ukrainy (Zentralnotenbank Ukraine) w stolicy Komisariatu Rzeszy Ukrainy Równem emitował banknoty o nazwie karbowanez (fonetyczny przekaz nazwy ukraińskiej w języku niemieckim). 10 karbowańców według oficjalnego kursu wymieniano na 1 reichsmarkę. W obiegu były nominały 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100, 200, 500 karbowańców.
Po rozpadzie ZSRR, w 1992 roku Narodowy Bank Ukrainy wprowadził do obiegu banknoty (wydrukowane we Francji), nie będące w pełni walutą narodową, lecz zaopatrzone w nazwę „kupon”, czyli dosłownie jako „pokwitowanie na [XXX] karbowańców” (1–1000 karbowańców emisji 1991 i 1992 roku – tylko nazwa „karbowańców”; 5000–1 000 000 karbowańców emisji 1993, 1995 i 1996 roku – „ukraińskich karbowańców”). Powszechnie nazywano te banknoty „kuponami”, gdyż napis „kupon” był bardziej widoczny, niż „karbowaniec”, jednak oficjalna nazwa waluty krajowej była właśnie „karbowaneć”. Zwlekano z wprowadzeniem wydrukowanych i wytłoczonych już w 1992 roku i magazynowanych hrywien ze względu na niestabilność ekonomiczną i hiperinflację. Banknoty karbowańców 1991–1995 były wykonane na prymitywnym poziomie i prawie nie posiadały zabezpieczeń, łącznie z tym, że żaden banknot o nominale poniżej 100 karbowańców (czyli cała emisja 1991 roku) nie posiadał nawet unikatowego numeru bankowego. W ciągu czterech lat (1992–1996) w obiegu były banknoty o nominale 1, 3, 5, 10, 25, 50, 100, 200, 500, 1000, 5000, 10 000, 20 000, 50 000, 100 000, 200 000, 500 000, 1 000 000 karbowańców. W roku 1996, kiedy ministrem finansów był Wiktor Juszczenko, wprowadzono nową walutę, hrywnę, dokonując wymiany karbowańców na hrywnę w przeliczeniu 100000:1.
Banknoty
Emisja 1991 W 1991 r. wprowadzono banknoty o nominałach 1, 3, 5, 10 25, 50 i 100 karbowańców (Zwane również kuponami). Wszystkie banknoty z 1991 r. miały taką samą szatę graficzną. Banknoty nie posiadały numerów seryjnych. W 1992 r. wydano do obiegu banknoty o nominałach 100, 200, 500 i 1000 karbowańców, które już posiadały numery seryjne. WyglądNominałWymiaryKolorOpisDatyAwersRewersAwersRewersDrukuWprowadzeniaWycofaniabezramkibezramki1105 x 54 mmBrązowyŁybedźŁawra Peczerska199110 stycznia 19921 października 1994 bezramkibezramki3Zielonybezramkibezramki5Niebieskibezramkibezramki10Różowybezramkibezramki25Fioletowybezramkibezramki50Zielonybezramkibezramki100Brązowy14 marca 1994Nie wprowadzone do obiegubezramkibezramki250105 x 54 mm8 odmian kolorów (czerwony, pomarańczowy, brązowy,
oliwkowy, turkusowy, niebieski,
niebieski, fioletowy)ŁybedźŁawra Peczerska1991Nie były nigdy w obiegubezramkibezramki|220x220px500
Emisja 1992-1995 AwersRewersNominałRozmiarKolorOpis awersOpis rewersData WprowadzeniaData Wycofaniabezramkibezramki100105 x 54 mmPomarańczowyKij, Szczek i ChorywŁawra Peczerska25 maja 1992 15 maja 1995bezramkibezramki200Brązowy22 czerwca 1992bezramkibezramki500Niebieski1 września 1995bezramkibezramki1000Fioletowy17 września 1996bezramkibezramki2000Niebieski3 marca 1993bezramkibezramki5000Czerwonybezramkibezramki12 lutego 1995bezramkibezramki10 000126 x 56 mmZielonyWzgórze Świętego WłodzimierzaBudynek Narodowego Banku Ukrainy17 listopada 1993bezramkibezramki6 stycznia 1995bezramkibezramki29 stycznia 1996bezramkibezramki20 000Fioletowy17 listopada 1993bezramkibezramki7 października 1994bezramkibezramki6 lutego 1995bezramkibezramki29 stycznia 1996bezramkibezramki50 000Brązowy17 listopada 1993bezramkibezramki7 października 1994bezramkibezramki6 lutego 1995bezramkibezramki100 000Szary17 listopada 1993bezramkibezramki7 października 1994bezramkibezramki200 000BrązowyOpera Kijowska16 maja 1994bezramkibezramki500 000Niebieski9 grudnia 1994bezramkialt=|bezramki1 000 000BrązowyTaras SzewczenkoBudynek Kijowskiego Uniwersytetu Narodowego im. Tarasa Szewczenki12 maja 1995
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Waluty Europy Kategoria:Gospodarka Ukrainy Kategoria:Komisariat Rzeszy Ukraina Kategoria:Historyczne jednostki monetarne Europy