Hieronim Bużeński herbu Poraj (ur. ok. 1513, zm. 26 listopada 1580 w Krzeczowie) – sygnatariusz konfederacji warszawskiej, kasztelan sieradzki w 1579 roku, podskarbi wielki koronny w latach 1569–1578,burgrabia krakowski w latach 1559–1566, żupnik krakowski w latach 1552–1577, sekretarz królewski ok. 1552 roku, starosta krzeczowski w latach 1558–1580, starosta brzeziński i dobczycki w 1569 rokuUrzędnicy województwa krakowskiego XVI–XVIII wieku. Spisy". Oprac. Stanisław Cynarski i Alicja Falniowska-Gradowska. Kórnik 1990, s. 215..
Życiorys Przed 1542 rokiem był skarbnikiem biskupa poznańskiego Sebastiana Branickiego, w 1550 roku skarbnikiem królowej Bony. Dworzanin Zygmunta I Starego, służący w 5 koni od 1546 roku i w 6 koni w 1547 roku. Dworzanin konny królowej Barbary RadziwiłłównyAgnieszka Marchwińska, Królewskie dowry żon Zygmunta Augusta, Toruń 2008, s. 182., 23 kwietnia 1552 roku został żupnikiem krakowskim i sprawował tę funkcję do 2 marca 1577 roku. Jednocześnie był sekretarzem królewskim. W 1559 roku został burgrabią krakowskim. W latach 1569–1578 był podskarbim wielkim koronnym. Po złożeniu przez Bużeńskiego funkcji król Stefan Batory wynagrodził jego służbę roczną pensją z żup w wysokości 1500 zł i w dowód uznania nadał w 1579 kasztelanię sieradzką. Okres gospodarowania przez niego w żupach krakowskich należał do okresów największej prosperity.
Bużeński porzucił katolicyzm i przeszedł na kalwinizm, przez pewien czas sympatyzował też z braćmi polskimi. Utrzymywał stosunki z wybitnymi teologami szwajcarskimi. Zamienił na zbór świątynię katolicką w Żabnie, zbudował też zbór kalwiński w Wieliczce.
Był uczestnikiem zjazdu w Knyszynie 31 sierpnia 1572 rokuKarol Sienkiewicz, Skarbiec historii polskiej. t. II, Paryż 1840, s. 40.. Podpisał konfederację warszawską 1573 rokuJózef Siemieński, Drugi akt Konfederacji Warszawskiej 1573 r. : przyczynek archiwalny do historji ustroju Polski, w: Rozprawy Polskiej Akademii Umiejętności t. Kraków 1930, seria II, t. 42, s. 10 .. W 1573 roku potwierdził elekcję Henryka Walezego na króla PolskiŚwiętosława Orzelskiego bezkrólewia ksiąg ośmioro 1572–1576, Kraków 1917, s. 150.
Przypisy
Bibliografia Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989,
Hieronim Bużeński Kategoria:Członkowie dworu Stefana Batorego Kategoria:Dworzanie Barbary Radziwiłłówny Kategoria:Dworzanie Zygmunta I Starego Kategoria:Elektorzy Henryka III Walezego Kategoria:Kasztelanowie sieradzcy Kategoria:Podskarbiowie wielcy koronni Kategoria:Sekretarze Zygmunta II Augusta Kategoria:Senatorowie świeccy I Rzeczypospolitej Kategoria:Senatorowie za panowania Zygmunta II Augusta Kategoria:Senatorowie za panowania Stefana Batorego Kategoria:Starostowie dobczyccy Kategoria:Starostowie krzeczowscy Kategoria:Sygnatariusze konfederacji warszawskiej 1573 Kategoria:Szlachta kalwińska w Polsce (I Rzeczpospolita) Kategoria:Uczestnicy zjazdu w Knyszynie 1572 Kategoria:Urzędnicy polskich królowych Kategoria:Zmarli w 1580 Kategoria:Żupnicy krakowscy