Jarosław z Bogorii i Skotnik herbu Bogoria, znany także jako Jarosław Bogoria Skotnicki (ur. ?, zm. 17 września 1376 w Kaliszu) – arcybiskup gnieźnieński.
Życiorys Był synem wojewody krakowskiego Piotra Bogorii. W latach 1316–1322 studiował teologię i prawo w Bolonii. Przez jakiś czas pełnił funkcję rektora lub według innych źródeł syndyka nacji ultramontanów (cudzoziemców). Janko z Czarnkowa w swojej Kronice opisał następujące wydarzenie związane z ówczesną działalnością przyszłego arcybiskupa:
Po powrocie do kraju został kanonikiem krakowskim i kanclerzem biskupa Nankera (1323–1325). W 1326 był już archidiakonem krakowskim, w 1334 kanonikiem kujawskim i kanonikiem gnieźnieńskim. W latach 1331–1337 był kanclerzem kujawskim. Kazimierz Wielki mianował Jarosława swoim pełnomocnikiem w procesie warszawskim z zakonem krzyżackim w 1339. 8 lipca 1342 otrzymał w Awinionie sakrę biskupią z rąk papieża Klemensa VI i nominację na arcybiskupa gnieźnieńskiego. Z ramienia papieża był kolektorem świętopietrza w swojej archidiecezji. Był jednym z autorów pokoju kaliskiego 1343 z Krzyżakami. Zrzekł się wówczas odszkodowań za zniszczenie metropolii gnieźnieńskiej przez napady zakonu. W 1349 brał udział w wytyczaniu granicy pomorsko-krzyżackiej. W latach 1358–1363 dzierżył nadaną mu przez króla kasztelanię nakielską. 17 listopada 1370 koronował w katedrze wawelskiej króla Ludwika Węgierskiego. Pod koniec życia stracił wzrok i w 1371 złożył urząd, przenosząc się do klasztoru w Lądzie. Zmarł 17 września 1376 w Kaliszu.
Działalność legislacyjna Jako prawnik był redaktorem kodyfikacji polskiego prawa karnego i cywilnego dokonanej na polecenie króla Kazimierza Wielkiego. Brał udział w przygotowaniu statutów wiślickich i wielkopolskich. W 1357 zwołał synod prowincjonalny w Kaliszu, w czasie którego uchwalono 16 uchwał dotyczących prawa i bieżących spraw Kościoła, między innymi postanowiono, aby stosować kary kościelne np. interdykt wobec wszystkich występujących przeciw klerowi lub posiadanym przez niego majątkom ziemskimSynody diecezjalne i prowincjonalne gnieźnieńskie w XIV i XV wieku.
Działalność gospodarcza Był świetnym administratorem powierzonej sobie archidiecezji. Rozpoczął akcję przenoszenia starych wsi na prawo niemieckie, zakładał też nowe wsie, sprowadzając kolonistów z Niemiec. Doprowadził do rozkwitu kasztelanię łowicką. Wdał się w ostre zatargi graniczne z biskupem poznańskim, szczególnie na Mazowszu. Doprowadził do konsolidacji dóbr arcybiskupich drogą wykupu coraz to nowych terenów.
Działalność kulturalna Budował kościoły i klasztory, a obiekty już wzniesione hojnie uposażał. Odbudował katedrę gnieźnieńską, ufundował kościoły w Kurzelowie, Opatówku, utworzył kolegiatę w Kamieniu Krajeńskim oraz w Uniejowie i ufundował tam klasztor benedyktynów. Zbudował zamki w Łowiczu, Uniejowie, Kamieniu Krajeńskim i Opatówku, dwory biskupie w Gnieźnie, Kaliszu, Wieluniu i Łęczycy oraz murowany kościół w rodzinnych Skotnikach. Około roku 1355, gdy w miejscu starego grodu w Łowiczu, arcybiskup Jarosław Bogoria Skotnicki wzniósł gotycki murowany zamek, wkrótce stał się rezydencją arcybiskupów gnieźnieńskich. W 1359 arcybiskup Jarosław Bogoria ze Skotnik przyjął w Skierniewicach księcia mazowieckiego Siemowita III. Książę, którego państwo obejmowało swym zasięgiem Skierniewice, potwierdził w nim arcybiskupią własność tych terenów, a mieszkańców wsi obdarzył nowymi przywilejami. Arcybiskup Jarosław Bogoria był prawdopodobnie pierwszym z arcybiskupów gnieźnieńskich, który na stałe przebywał w swoich siedzibach w Łowiczu i Skierniewicach. Za jego panowania Skierniewice i dobra arcybiskupie zaczęły odnotowywać rozwój ekonomiczny, rozrastając się do całkiem dużej osady, którą można było przekształcić w miasto.
Nowo budowane kościoły uposażał ze swoich dóbr stołowych. Szczyt jego działalności budowlanej przypadł w latach 1357–1365.
Upamiętnienie W zewnętrzną ścianę kościoła klasztornego w Lądzie wmurowana jest tablica, upamiętniająca arcybiskupa SkotnickiegoPiotr Maluśkiewicz, Województwo konińskie : szkic monograficzny, wyd. 1, Warszawa: Państwowe Wydawn. Nauk., 1983, s. 215, ISBN 83-01-00534-3, OCLC 11783554.
W 2004 imię Jarosława Bogorii Skotnickiego nadano Gimnazjum w Uniejowie.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Bolonii Kategoria:Biskupi gnieźnieńscy Kategoria:Kanonicy gnieźnieńscy Kategoria:Kanonicy krakowscy Kategoria:Ludzie związani z Gnieznem (Polska średniowieczna) Kategoria:Ludzie związani z Kaliszem (Polska średniowieczna) Kategoria:Ludzie związani z Krakowem (średniowiecze) Kategoria:Ludzie związani z Uniejowem Jarosław Bogoria Kategoria:Polscy prawnicy Kategoria:Ludzie związani z Łowiczem Kategoria:Zmarli w 1376