Salmeterol – organiczny związek chemiczny (syntetyczna amina), w pulmonologii stosowany jako lek u pacjentów z astmą oskrzelową i przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP).
Mechanizm działania Salmeterol został zakwalifikowany do leków: przeciwastmatycznych, β-sympatykomimetycznych i rozszerzających oskrzela (łac. antiasthmaticum, β-sympathicomimeticum, bronchodilatans), a także do grupy farmakoterapeutycznej selektywnych długo działających agonistów receptora β2-adrenergicznego (LABA).
Salmeterol wykazuje wybiórcze, długotrwałe działanie pobudzające receptory adrenergiczne β2 w dolnych drogach oddechowych, przy małym powinowactwie do receptorów adrenergicznych β1. W wyniku pobudzenia receptory β2, dochodzi do aktywacji enzymu katalizujący syntezę cAMP – cyklazy adenylowej. To z kolei prowadzi do działania rozkurczającego mięśnie gładkie oskrzeli, hamowania degranulacji mastocytów i bazofilów i zapobiegania miejscowemu działaniu substancji biologicznie czynnych, którymi są: histamina, leukotrieny i prostaglandyna D2. Dodatkowo zwiększane jest oczyszczanie śluzowo-rzęskowe i zmniejszana jest przepuszczalność ścian naczyń krwionośnych.
Wskazania Lek jest wskazany w regularnym, przewlekłym, objawowym leczeniu odwracalnej obturacji dróg oddechowych u pacjentów z astmą oskrzelową i przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP). Szczególnie u chorych z dusznościami występującymi w nocy oraz z objawami, które występują w ciągu dnia, a są związane z odwracalną obturacją oskrzeli (np. duszność powysiłkowa, niemożliwy do uniknięcia kontakt z alergenami).
Lek działa po ok. 10–20 min. od podania, szczyt działania osiąga po 3 godzinach i utrzymuje się przez przynajmniej 12 godzin.
Dawkowanie Jest przeznaczony wyłącznie do stosowania wziewnego 2 razy na dobę, rano i wieczorem, w odstępie 12 godzin. Ważne jest żeby salmeterol stosować regularnie dla uzyskania pełnego działania terapeutycznego, które może wystąpić po przyjęciu kilkunastu dawek leku. O zwiększeniu dawki leku lub częstości jego stosowania może decydować jedynie lekarz.
Przeciwwskazania i środki ostrożności Przeciwwskazaniem do stosowania salmeterolu jest nadwrażliwość na ten lek.
Środki ostrożności nie należy stosować do przerywania napadów astmy nie należy stosować u dzieci poniżej 4 roku życia (brak badań w tej grupie wiekowej) nie jest zalecane (lub z dużą ostrożnością) stosowanie w: zawale serca zaburzeniach rytmu serca nadciśnieniu tętniczym nadczynności tarczycy zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania z ketokonazolem lub innymi silnymi inhibitorami CYP3A4
Wpływ leku na ciążę, karmienie piersią i płodność Na podstawie danych dostarczonych przez producenta (GlaxoSmithKline Pharmaceuticals)Charakterystyka produktu leczniczego na stronie producenta GlaxoSmithKline Pharmaceuticals (PDF): nie stwierdzono wpływu leku na wady rozwojowe lub działanie szkodliwe dla płód lub noworodka (na podstawie umiarkowanej liczby badań klinicznych) poza zastosowaniem bardzo dużych dawek, nie wykazano bezpośredniego ani pośredniego szkodliwego wpływ na płodność (np. badań na zwierzętach) zaleca się unikanie stosowania leku w okresie ciąży (ze względu na ostrożność) lek przenika do mleka i z tego względu nie da się wykluczyć zagrożenia dla dziecka karmionego piersią (np. badań na zwierzętach). Decyzja o zastosowaniu leku przy karmieniu piersią musi zależeć od rozważenia korzyści z karmienia piersią dla dziecka i korzyści z leczenia dla kobiety
Klasyfikacja wpływu leków na przebieg ciąży i na płód: kategoria C.
Działania niepożądane Źródło: https://leki.urpl.gov.pl/files/43_Serevent_Dysk_prosz_inh_50mcg_daw_inh.pdf.
Przy stosowaniu standardowej dawki 2 razy na dobę 50 µg. Często Częstość: od 1/100 do 1/10 drżenia mięśniowe bóle głowy uczucie kołatania serca kurcze mięśniowe Niezbyt często Częstość: od 1/1000 do 1/100 nerwowość tachykardia wysypka (świąd i zaczerwienienie) Rzadko Częstość: od 1/10,000 do 1/1000 hipokaliemia zawroty głowy bezsenność Bardzo rzadko Częstość: rzadziej niż 1/10,000 zaburzenia rytmu serca reakcje anafilaktyczne hiperglikemia podrażnienie jamy ustnej i gardła paradoksalny skurcz oskrzeli nudności bóle stawów niespecyficzne bóle w klatce piersiowej
Preparaty w Polsce Nazwy handlowe preparatów salmeterolu dostępnych w Polsce: Pulmoterol (kapsułki utwardzane, proszek do inhalacji) Serevent (aerozol) Serevent Dysk (proszek do inhalacji) Nazwy handlowe preparatów salmeterolu z flutykazonem dostępnych w Polsce: Salmex Asaris Aurodisc AirFluSal Forspiro Comboterol Seretide Fluticomb Duexon Salflumix Easyhaler Symflusal
Zobacz też długodziałające β2-mimetyki formoterol indakaterol olodaterol krótkodziałające β2-mimetyki salbutamol fenoterol
Przypisy (wymaga logowania) (wymaga logowania)
Kategoria:Beta2-mimetyki Kategoria:Fenyloetyloaminy Kategoria:Fenole Kategoria:Alkohole aromatyczne Kategoria:Aminoalkohole Kategoria:Etery Kategoria:Alkohole pierwszorzędowe Kategoria:Alkohole drugorzędowe Kategoria:Diole