thumb|Kalafonia thumb|Topnik w formie pasty thumb|
Topnik (odtleniacz) – substancja ułatwiająca lutowanie (miękkie i twarde) poprzez chemiczne oczyszczanie łączonych metali. Powszechnie stosowane topniki to chlorek amonu lub kalafonia do lutowania lutem cynowo-ołowiowym, kwas solny lub chlorek cynku do lutowania powłok ocynkowanych, boraks do lutowania twardego metali żelaznych.
Topnik spełnia cztery funkcje: usuwa tlenki i inne zanieczyszczenia z lutowanych powierzchni; zapobiega powstawaniu nowych tlenków podczas lutowania poprzez odcięcie kontaktu z powietrzem; ułatwia topnienie i zwiększa płynność lutowania; zwiększa zwilżalność lutu na materiale lutowanym.
Pierwszą funkcję można zapisać ogólnym wzorem: tlenek metalu + kwas → sól + woda
Osad i resztki topnika pozostałe po lutowaniu należy usunąć, gdyż mogą powodować korozję. Wyjątkiem od tej reguły jest kalafonia, używana w lutowaniu miękkim. Jej naturalnym składnikiem aktywnym jest kwas abietynowy, który po lutowaniu zostaje „uwiązany” w kalafonii, przez co nie ma bezpośredniego kontaktu z lutem i nie powoduje korozji.
Kategoria:Metalurgia Kategoria:Materiały Kategoria:Lutowanie