thumb|250px|Kruszarka Kruszarka – maszyna rozdrabniająca wykorzystująca proces kruszenia do wytwarzania kruszywaZdzisław Mączeński - Poradnik budowlany dla architektów. Państwowe Wydawnictwa Techniczne, Warszawa, 1953, s. 138-139, język polski.
W literaturze umownie przyjmuje się, że z kruszeniem mamy do czynienia wtedy, gdy produkt rozdrabniania ma średnicę większą od 1 mm, a z mieleniem, gdy średnicę poniżej 1 mm.
Podział kruszarki szczękowe z dolnym zawieszeniem szczęki ruchomej (typu Dodge) z górnym zawieszeniem szczęki ruchomej kruszarki szczękowe dwurozporowe (typu Blake) kruszarki szczękowe jednorozporowe (typu Dalton) inne specjalnej konstrukcji (np. Rotex, szczękowe udarowe itp) kruszarki stożkowe o stożkach przeciwzbieżnych o stożkach współbieżnych z wałem nieruchomym kruszarki walcowe kruszarki uderzeniowe kruszarki młotkowe kruszarki bijakowe (udarowe) z wałem pionowym (kubizery)- z ang. VSI Zasadniczo, ze względu na charakter pracy, można mówić o kruszarkach obciążonych w sposób cykliczny (kruszarki szczękowe) oraz obciążonych w sposób ciągły (kruszarki walcowe, stożkowe, uderzeniowe).
Budowa Bez względu na rodzaj kruszarek można w nich wyróżnić zespoły: korpus zespół elementów kruszących (roboczych) zespół napędowo-transmisyjny elementy zabezpieczające przed przeciążeniem
Ze względu na mobilność całej maszyny można wyróżnić kruszarki stacjonarne, semistacjonarne, semimobilne na podwoziu kołowym i mobilne na gąsienicowym.
Kruszarki szczękowe Najpowszechniej stosowane na budowach do wstępnego i wtórnego kruszenia materiałów o małej i średniej podatności na rozdrabnianie (granit, bazalt, sjenit, porfir).
W kruszarkach szczękowych rozdrabnianie następuje poprzez zgniatanie, ścinanie i zginanie brył nadawy (podawanego materiału) między szczęką stałą a ruchomą. Ze względu na rozwiązanie napędu szczęki ruchomej wyróżnia się dwa typy kruszarek szczękowych:
dwurozporowe (typu Blake), w których szczęka ruchoma jest zamocowana na stałej osi i napędzana członem połączonym z wałem mimośrodowym; szczęka ruchoma wykonuje ruch prosty wokół stałej osi;
jednorozporowe (typu Dalton), w których szczęka ruchoma jest osadzona bezpośrednio na wale mimośrodowym i wykonuje ruch złożony eliptyczny.
Kruszarki stożkowe Stosowane przeważnie do drobnego kruszenia, produkt kruszenia bardziej regularny niż w przypadku kruszarek szczękowych. Nie stosuje się ich do rozdrabniania materiałów miękkich, lepkich i wilgotnych.
Materiał rozdrabniany jest między stożkami: zewnętrznym stałym i wewnętrznym ruchomym wykonującym ruch mimośrodowy. Są rozwiązania, kiedy stożek zewnętrzny jest ruchomym, wtedy mówimy o kruszarkach stożkowych płaszczowych.
Kruszarki stożkowe są jednopodporowe i dwupodporowe.
Kruszarki walcowe Stosowane najczęściej do kruszenia średniego i drobnego, a także mielenia materiałów średniej i małej twardości.
Materiał jest rozdrabniany przez zgniatanie między przeciwbieżnie obracającymi się walcami (najczęściej dwa, choć są rozwiązania z trzema). Powierzchnie walców mogą być gładkie lub zębate.
Zastosowanie w przemyśle spożywczym: mlewniki i śrutowniki (do rozdrabniania ziarna zbóż i słodu) gniotowniki (walce gładkie) - (przemiał ziarna zbóż, produkcji kasz i płatków) płatkownice (rozdrabnianie nasion roślin oleistych, płatkowanie wytłoków)
Kruszarki udarowe Stosowane są obecnie do wszystkich stadiów kruszenia oraz mielenia. Są obecnie wykorzystywane do kruszenia najtwardszych skał (bazalt, dolomit, wapień, granit itp.) o niewielkiej ścierności (nie nadają się do piaskowców czy kwarcytów). Rozdrabnianie materiału następuje poprzez uderzenie wirującymi elementami roboczymi (rotujące listwy), jak również odbicia od nieruchomych płyt korpusu.
Elementy robocze: młotki (osadzone wahliwie na wirniku) – mówimy o kruszarkach młotkowych; dodatkowo młotki ścierają materiał na ruszcie bijaki (osadzone na sztywno) – kruszarki bijakowe; w dolnej części korpusu brak rusztu.
Przypisy
Kategoria:Maszyny budowlane Kategoria:Maszyny górnicze