Kwas magiczny – mieszanina pentafluorku antymonu () i kwasu fluorosulfonowego (), zaliczana do superkwasów. Jest ok. 1013 razy mocniejszy od 100% kwasu siarkowego, . W temperaturze pokojowej ma moc w skali Hammetta od −23 do −26,5 w zależności od stężenia w mieszaninie. Ten układ superkwasowy został wytworzony po raz pierwszy w laboratorium George’a Olaha na Uniwersytecie Ohio w latach 60. XX wieku.
W wyniku reakcji kwasu fluorosulfonowego z pentafluorkiem antymonu powstają jony , które są odpowiedzialne za tak dużą moc tego kwasu.
Mieszanina ta może sprotonować alkohole i alkeny generując karbokationy o znacznym stężeniu. Reakcje tego kwasu z alkoholami były dowodem na rzeczywiste istnienie karbokationów. W 140 °C przekształca metan w trzeciorzędowy karbokation tert-butylowy:
Za metodę otrzymywania karbokationów z wykorzystaniem superkwasów George Olah otrzymał w 1994 roku Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii.
Nazwa „kwas magiczny” powstała, gdy jeden z asystentów Olaha umieścił w mieszaninie świecę, która uległa roztworzeniu, wskazując na zdolność tego superkwasu do protonowania węglowodorówNobel Lecture in Chemistry, 1994, .
Przypisy
Linki zewnętrzne Popularnonaukowy artykuł na stronie ChemFan
Magiczny kwas