thumb|Opuszczona stacja kolei wąskotorowej w Dobrej Nowogardzkiej Koleje wąskotorowe na Pomorzu Zachodnim – zbiór wszystkich sieci kolei pasażerskiej i towarowej, o rozstawie szyn mniejszym niż 1435 mm, mieszczących się na terenie Pomorza Zachodniego.
Na początku XX wieku istniała sieć kolei wąskotorowych użytku publicznego o łącznej długości 740 km torówDługość ta obejmowała wszystkie 8 kolei. i była jedną z największych tego typu w Europie. W latach 20. i 30. XX wieku niektóre z nich przebudowano na rozstaw toru 1435 mm tak, że w roku 1939 istniało jeszcze około 640 km linii wąskotorowych. Dążąc do centralizacji zarządzania już w 1937 r. utworzono LBD (Landesbahndirektion) z siedzibą w Szczecinie, z której w roku 1940 powstała PLB (Pommersche Landesbahnen). W wyniku tego poszczególne koleje utraciły możliwość zarządzania, a PLB przejęła ich majątek i własność prawną. W 1945 r. koleje te przejęły PKP, jednak ze względu na duże zniszczenia wojenne oraz kradzież infrastruktury niektóre odcinki nie zostały już odbudowane. Na początku lat 50. czynnych było jeszcze około 580 km linii o ujednoliconym rozstawie 1000 mm. Obecnie (2022) – głównie w sezonie letnim – eksploatowane są dwie linie: z Gryfic Wąskotorowych do Pogorzelicy Gryfickiej (o długości około 40 km) i z Koszalina Wąskotorowego przez Manowo do Rosnowa (o długości około 21 km).
Podział Cała sieć podzielona była na 8 części, którymi dawniej zarządzały następujące przedsiębiorstwa: Stargardzka (SKB – Saatziger Kleinbahn AG), Reska (RKB – Regenwalder Kleinbahn AG), Gryficka (GbKB – Greifenberger Kleinbahn AG), Kołobrzeska (KKB – Kolberger Kleinbahn AG), Koszalińska (KBB – AG der vereinigten Kleinbahnen der Kreise Köslin, Bublitz und Belgard), Sławieńska (SchKB – Schlawer Kreisbahn), Słupska (STB – Stolper Kreisbahn/en AG), linia CPO (AG Kleinbahn Casekow – Penkun – Oder).
W tabelach pogrubione zostały stacje węzłowe i końcowe.
Stargardzka Kolej Wąskotorowa
Do Stargardzkiej KW (niem. Saatziger Kleinbahn, Szadzka Kolej Wąskotorowa, od nazwy powiatu), zbudowanej przez przedsiębiorstwo Lenz & Co., należało 119,6 km torów o szerokości 1000 mm i 2 km linii normalnotorowej łączącej stację początkową z koleją państwową. Pierwsza linia otwarta w dniu 14 stycznia 1895 połączyła Stargard przez Starą Dąbrowę, Kozy Pomorskie z Ińskiem i w miejscowości Trąbki przecięła w poziomie normalnotorową linię Szczecin – Gdańsk. Linia była budowana dalej i wkrótce dotarła do Ziemska, a w dniu 12 maja 1895 otwarto odcinek do Kani, przedłużony w listopadzie do Dobrej NowogardzkiejW rozkładach PKP jako Dobra Nowogardzkie., gdzie łączył się z Reską KW. W dniu 20 sierpnia 1896 otwarto linię z Kóz Pomorskich przez Dobrzany do Poźrzadła Dworu, a rok później, w dniu 1 października 1897, kolejny odcinek z Ziemska do Jankowa Pomorskiego. Ostatnią inwestycją była budowa skrzyżowania z linią Runowo Pomorskie – Szczecinek i przedłużenie torów kolejki do stacji Drawsko Pomorskie Wąsk., co nastąpiło 15 listopada 1910.
Stacje na liniach Stargardzkiej KW km nazwa polska nazwa niemiecka linia Stargard Szczeciński Wąsk. –Stara Dąbrowa – Dobra Nowogardzka0,0Stargard Szczeciński WąskotorowySkrzyżowanie z linią normalnotorową.Stargard (Pommern) Ldb.5,1ŻarowoSaarow (b. Stargard)5,9LubowoLübow (b. Stargard)8,3Małkowiny WąskotoroweMulkenthin12,3Storkówko Pom.Storkow (Kr. Saatzig)14,4Łęczyca Pom.Lenz18,10,0Stara DąbrowaAlt Damerow3,5BiałuńMüggenhall (Kr. Saatzig)5,7Chlebówko WąskotorowySassenhagen9,1ChlebowoSassenburg14,0KaniaKannenberg19,3DobropoleBreitenfelde21,7Zapłocie WąskotoroweHospital Vorweck24,0DobraNowogardzkaDaber(Kr. Naugard) Süd linia Kozy Pom.- Poźrzadło Dwór0,0Kozy Pom.Kashagen2,9Dobrzany WąskotoroweJacobshagen5,2Inica WąskotoroweIhnathal7,6Dolice Wąsk.Konstantinopel10,7Bytowo Wąsk.Butow14,7SulibórzGroß Silber17,4Poźrzadło WieśKlein Spiegel Dorf19,6Poźrzadło DwórKlein Spiegel Gut km nazwa polska nazwa niemiecka linia Stara Dąbrowa – Kozy Pom. –Drawsko Pom. Wąsk.0,0Stara DąbrowaAlt Damerow2,9Nowa Dąbrowa WieśNeu Damerow Dorf3,8Nowa DąbrowaNeu Damerow4,8KrzywnicaUchtenhagen A5,8KępyUchtenhagen B10,1Trąbki Wąsk.Trampke Ldb.12,9MarianowoMarienfließ15,8WiechowoBüche20,1Mosina Pom.Mössin22,3Kępno Pom.Kempendorf24,50,0Kozy Pom.Kashagen2,4Biała IńskaBall5,7LinówkoKlein Lienichen11,9IńskoNörenberg18,3StudnicaGrassee20,1ChworstnoQuost23,0ZiemskoZamzow27,6WolicznoGolz30,7Jankowo Pom. Wąsk.Janikow Ldb.33,2Drawsko Pom. Wąsk.Dramburg Ldb.
Rozebranej przez armię sowiecką w 1945 linii z Dobrzan do Poźrzadła Dworu nie odbudowano i na przełomie lat 1948/1949 oficjalnie ją zlikwidowano. W 1956 zamknięto odcinek z Ińska do Drawska Pomorskiego Wąsk. i wkrótce rozebrano, gdyż wtedy rozbudowywano poligon drawski. W 1989 czynnych było 81,7 km linii (68%). W dniu 1 czerwca 1996 została zamknięta kolejna linia ze Starej Dąbrowy do Ińska i Dobrzan, a w 2001 ostatnia czynna linia ze Stargardu do Dobrej Nowogardzkiej.
Reska Kolej Wąskotorowa Do Reskiej KW należało 52,9 km torów o szerokości 1000 mm. W dniu 26 lipca 1896 r. otwarto linię z Dobrej Nowogardzkiej przez Mieszewo do Łobza oraz z Mieszewa do Żelmowa. W dniu 18 listopada 1907 r. linię przedłużono do stacji Resko Północne, gdzie łączyła się z linią Płoty – Łobez oraz Kołobrzeską Koleją Wąskotorową. W 1912 r. kolejka uzyskała połączenie z powiatową koleją normalnotorową Naugarder Kreisbahn, przez co wzrosły przewozy towarowe i ułatwiono skomunikowania pociągów w ruchu pasażerskim.
Stacje na liniach Reskiej KW km nazwa polska nazwa niemiecka linia Dobra Nowogardzka –Mieszewo – Łobez Wąsk.0,0Dobra NowogardzkaDaber (Kr. Naugard) Süd0,5DobrzankaDaber Freiheit3,4KarniszynCarolinenhöhe5,9 ?Uckleythal6,90,0MieszewoMeesow0,7ZwierzynekSchwerin (Kr. Regenwalde)4,2SielskoSilligsdorf8,8SiedliceZeitlitz10,1Rekowo Wąsk.Reckow (Kr. Regenwalde)12,7DobieszewoDübzow (Kr. Regenwalde)15,2UnimieUnheim18,0ŚwiętoborzecLandgestüt19,1Łobez Płd. Wąsk.Kalksandsteinweiche, Labes Süd20,6Łobez Wąsk.Labes Ldb. km nazwa polska nazwa niemiecka linia Mieszewo- Resko Płn. Wąsk.0,0MieszewoMeesow1,9MieszewkoMeesow Vorwerk4,9DargomyślHoffelde6,6ŻelmowoSallmow9,6GostominJustemin10,6WołkowoWolkow (Kr. Regenwalde)12,6Radowo WielkieGroß Raddow14,6RadowiecGroß Raddow Ziegelei15,4Karnice ReskieKarnitz (Kr. Regenwalde)18,4DorowoDorow19,9Lubień GórnyObernhagen21,7Lubień DolnyNiederhagen25,2Resko Płn. Wąsk.Regenwalde Ldb.
Linia z Dobrej Nowogardzkiej do Łobza służyła przewozom pasażerskim jeszcze do 30 czerwca 1991 r., a w 1995 r. odcinek Mieszewo – Łobez został przez PKP rozebrany. Na odcinku Mieszewo – Resko Północne pociągi pasażerskie kursowały do 1959 r., później już jako linia gospodarcza długie lata (do 1995 r.) służyła do przewozu taboru na naprawy z Dobrej Nowogardzkiej i Ińska do Reska. Ostatni pociąg osobowy zorganizowany dla miłośników kolei przejechał trasę Dobra Nowogardzkie – Dorowo i z powrotem w dniu 13 października 2001 r.
Gryficka Kolej Wąskotorowa
thumb|Dawny most kolejowy na Starej Redze przed Robami thumb|Most nad Regą pod Nowielicami na linii Trzebiatów – Pogorzelica
Do Gryfickiej Kolei Wąskotorowej należało łącznie 175,6 km torów. Pierwsza linia z Gryfic Wąsk. do Niechorza została uruchomiona 1 lipca 1896 roku, a 2 lata później 5 października 1898 roku oddano do eksploatacji linię z Gryfic do Dargosławia. Obie linie początkowo miały prześwit toru 750 mm, a bocznicę gryfickiej cukrowni wyposażono w splot 3-szynowy 750/1435 mm. Szybko rosnące przewozy spowodowały, że następną linię, Popiele – Golczewo, a docelowo port w Stepnicy, postanowiono wybudować o szerokości toru 1000 mm. Już 17 sierpnia 1901 roku oddano ją do użytku i natychmiast rozpoczęto przekuwanie toru z 750 na 1000 mm na odcinku Popiele – Gryfice Wąsk., przy okazji zmieniając nieco jego przebieg. Od tej pory wszystkie nowo budowane linie otrzymywały szerokość toru 1000 mm. W dniu 1 grudnia 1903 roku ukończono budowę całej linii przez Łoźnicę, gdzie istniało skrzyżowanie z linią normalnotorową Szczecin – Świnoujście, do portu w Stepnicy. Już wkrótce okazało się, że linia ta ma dla regionu duże znaczenie, więc kontynuowano realizację ambitnych planów i 7 października 1905 roku otwarta została linia z Golczewa do Śniatowa. Tymczasem również w 1905 roku zakończono przekuwanie torów z 750 na 1000 mm na odcinkach Popiele – Niechorze oraz Gryfice Wąsk. – Dargosław i przystąpiono do budowy odcinka Dargosław – Trzebiatów, który 1 listopada 1907 roku oddano do użytku. Dopiero w tym czasie cukrownia Gryfice uporała się z przekuciem swoich torów bocznicowych z 750 na 1000 mm i budową splotu 1000/1435 mm. W dniu 6 września 1911 roku oddano do eksploatacji trasę z Czarnogłów do Rokity, która na pewnym odcinku otrzymała splot 3-szynowy 1000/1435 mm i służyła do transportu dużych ilości wapna z kopalni w Czarnogłowach. W związku z rozwojem turystyki i ruchu plażowego 30 czerwca 1912 roku uruchomiono odcinek z Trzebiatowa do Mrzeżyna, a niecały rok później, 1 maja 1913 roku, ruszyły pociągi z Trzebiatowa do Niechorza. Już wkrótce, 10 października 1913 roku, ukończono budowę krótkiego odcinka Kołomąć – Trzygłów, który służył wyłącznie przewozom okopowizny i cegły z miejscowej cegielni połączonej kolejką gospodarczą ze wsią Waniorowo. W 1920 roku prawdopodobnie w ramach „robót interwencyjnych” wykonano kolejną korektę przebiegu trasy Gryfice Wąsk. – Popiele – Rybokarty, przez co odcinek ten uległ wyprostowaniu i omijał głębokie przekopy.
km nazwa polska nazwa niemiecka linia Gryfice Wąsk.- Rewal- Trzebiatów Wąsk. (zachodnia)0,0Gryfice Wąsk.Greifenberg (Pommern) Ldb.4,1PopieleChausseehaus b. Greifenberg (Pom.)8,6RybokartyRibbekardt10,4WilczkowoVölschenhagen12,4NiedźwiedziskaMedewitz (Kr. Greifenberg Pom.)16,5ModlimowoMuddelmow18,7PaprotnoParpart22,7Karnice Wąsk.Karnitz (Kr. Greifenberg Pom.) Ldb.26,7DreżewoDresow29,5TrzęsaczHoff (Pommern)30,9RewalRewahl Seebad32,3ŚliwinSchleffin35,5Niechorze Wielkie (ob. Niechorze Latarnia)Groß Horst36,4NiechorzeHorst Seebad37,4Liwia ŁużaHorst Liebelose39,4Pogorzelica Gryf.Fischerkathen42,3RogozinaMittelhagen44,3SadlnoZedlin47,4WłodarkaVoigtshagen50,8Trzebiatów MokreTreptow (Rega) Badstübertor53,0Trzebiatów Wąsk.Treptow (Rega) Ldb. linia Popiele- Golczewo Wąsk.- Stepnica0,0PopieleChausseehaus b. Greifenberg (Pom.)1,8RzęsinRensin4,3KołomąćKoldemanz7,6ŚwieszewoSchwessow10,2WołowiecRavenhorst11,6UpadłyHenkenhagen (bei Greifenberg)14,2Golczewo Gaj –16,4Golczewo Wąsk.Gülzow Ldb.18,3Golczewo MłynObermühle20,0KłębyKlemmen22,6Kłodzino KamieńskieKlötzin25,0Buk KamieńskiBöck (Kr. Cammin)25,9CzarnogłowyZarnglaff29,4TrzechelTrechel31,4ŻychlikowoSiegelkow36,8Łoźnica Wąsk.Kantreck Ldb.38,7DzisnaDischenhagen40,9BabigoszczHammer (Kr. Cammin)42,8BorowiceWächtershöhe45,4WidzieńskoHohenbrück47,6Rogów KamieńskiRehbockNazwa wsi i prawdopodobna nazwa stacji.50,1ŚwibinSchiebenhorst52,2BogusławieBirkenwalde54,0StepnicaStepenitz km nazwa polska nazwa niemiecka linia Gryfice Wąsk.- Brojce- Trzebiatów Wąsk. (wschodnia)0,0Gryfice Wąsk.Greifenberg (Pommern) Ldb.1,0Gryfice CukrowniaGreifenberg (Pommern) Zuckerfabrik4,9LubieszewoLübsow7,5PrzybiernowoWendisch Pribbernow9,9TąpadłyDummadel11,6StołążStölitz14,8BrojceBroitz18,0StrzykocinStreckenthin20,2DargosławDargislaff20,9DarżewoDarsow23,0UniestowoNestau24,8SiemidarżnoZimdarse27,7GosławGützlaffshagen29,7PaliczynoJungfernbrück33,1WarcisławGrünhaus36,2Trzebiatów Wąsk.Treptow (Rega) Ldb. linia Trzebiatów Mokre – Mrzeżyno Gryfickie0,0Trzebiatów MokreTreptow (Rega) Badstübertor0,8NowieliceNeuhof (Kr. Greifenberg)2,6Trzebusz GryfickiTriebs7,1RobyRobe10,8Mrzeżyno GryfickieDeep linia Roby – Kępa Nadmorska (Rogowo)0,0RobyRobe5,6Kępa Nadmorska Wąsk.Kamp linia Kołomąć – Trzygłów0,0KołomąćKoldemanz3,8TrzygłówTrieglaff linia Golczewo Wąsk. – Śniatowo0,0Golczewo Wąsk.Gülzow Ldb.2,4Samlino OdgałęzienieZemlin3,9GadomWildenhagen5,5OcimNemitz Schäferei6,8NiemicaNemitz8,5KoplinoKopplin10,7ŚniatowoSchnatow linia Czarnogłowy – Rokita0,0CzarnogłowyZarnglaff1,3Czarnogłowy WieśZarnglaff Langendorf7,4RokitaRackitt
thumb|Stacja w Gryficach