Józef Bielak herbu Bielak (ur. 1741 w Łowczycach pod Nowogródkiem, zm. 11 czerwca 1794) – generał major wojsk litewskichHenryk P. Kosk, Generalicja polska, t. I, Pruszków 1998, s. 59., członek Sztabu Generalnego Wojska Wielkiego Księstwa Litewskiego w 1792 rokuCiąg dalszy Kalendarzyka narodowego i obcego na rok ... 1792 czyli II część, z konstytycyami od roku 1788 dnia 6 października do roku 1791 dnia 23 grudnia przez daty oznaczonemi, , s. 546., Tatar litewski, muzułmanin, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Tatar litewski ze starej rodziny tatarskiej w Rzeczypospolitej Obojga Narodów – był synem Osmana i Reginy z Rudnickich. W 1761 został rotmistrzem w pułku gen. Czymbaja Murzy Rudnickiego, który to pułk był przydzielony do dworu saskiego do 1764 roku. Walczył w armii saskiej na Śląsku, w Saksonii i w Czechach w czasie wojny siedmioletniej. W 1763 został awansowany na pułkownika. W latach 1764–1794 był dowódcą 4 pułku litewskiego przedniej strażyPrzegląd Tatarski, 4/2010, s. 15 i 16. W czasie konfederacji barskiej walczył po stronie konfederatów, pod komendą Kazimierza Pułaskiego przeciwko Rosjanom. W 1771 przeszedł jednak na stronę króla. Jednak już wkrótce powrócił do konfederatów i wziął udział w bitwie pod Stołowiczami. W 1772 został generałem majorem wojsk litewskich. Po upadku konfederacji powrócił do Koszoł, które w 1763 nadał mu król August III za zasługi wojenne. W latach 1788–1789 tłumił bunty chłopskie na Ukrainie. Odznaczył się w wojnie polsko-rosyjskiej 1792, dowodząc litewskim korpusem straży przedniej. Brał udział m.in. w bitwach pod Mirem, Zelwą i pod Brześciem. Był jednym z najzdolniejszych dowódców polskich tej kampanii. Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Virtuti MilitariKrzysztof Filipow, Order Virtuti Militari 1792-1945, Warszawa 1990, s. 18..
W czasie insurekcji kościuszkowskiej (1794) stanął na czele korpusu litewskiego sformowanego w Grodnie. Zmarł z przyczyn naturalnych podczas trwania powstania. Został pochowany na mizarze w Studziance.
Z dwóch małżeństw miał trzynaścioro dzieci. Z Urszulą z Łosiów miał syna Abrahama, zaś z Kunegundą z Tuhan-Baranowskich: Samuela – podpułkownika, Mustafę – rotmistrza, Machmeta – porucznika, Albrychta – porucznika, Osmana – chorążego, Solimana – porucznika, Bohdana (zginął w powstaniu listopadowym), Bekiera, Eliasza, Elżbietę, Ewę i Felicjannę.
Przypisy
Bibliografia Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989,
Kategoria:Członkowie Sztabu Generalnego Wojska Wielkiego Księstwa Litewskiego Kategoria:Generałowie majorowie armii Wielkiego Księstwa Litewskiego Kategoria:Konfederaci barscy Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Virtuti Militari (I Rzeczpospolita) Kategoria:Polacy – wojskowi armii saskiej Kategoria:Generałowie powstania kościuszkowskiego Kategoria:Polacy pochodzenia tatarskiego Kategoria:Tatarzy w I Rzeczypospolitej Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-rosyjskiej 1792 Kategoria:Urodzeni w 1741 Kategoria:Zmarli w 1794