Nandu, strusie amerykańskie, strusie pampasowe – rząd (Rheiformes) i rodzina (Rheidae) ptaków z podgromady ptaków nowoczesnych Neornithes.

Rozmieszczenie geograficzne Rodzina obejmuje nielotne gatunki lądowe, zamieszkujące Amerykę Południową.

Morfologia Są to szybko biegające nieloty o stosunkowo długich skrzydłach. Długość ciała 92–140 cm, masa ciała 15–25 kg (wyjątkowo do 40 kg). Ciało o jajowatym kształcie, z poziomą postawą. Głowa jest mała; dziób krótki, szeroki i płaski; długa szyja. Długie nogi mają trzy palce. Pióra bez zwartych chorągiewek, brak sterówek; dolna część szyi i górna nóg upierzona; upierzenie szare i brązowe, miękkie i swobodne. Pokrojem przypominają strusie, są jednak od nich mniejsze.

Ekologia Nandu zamieszkują otwarte, zwykle suche siedliska, w tym łąki, zarówno na małych, jak i dużych wysokościach, tropikalne sawanny i otwarte lasy.

Odżywiają się pokarmem mieszanym, w którego skład wchodzi szeroka gama roślin i zwierząt: owocami, orzechami, nasionami, liśćmi, stawonogami i małymi kręgowcami, w tym ssakami, gadami i rybami.

Nandu są poligynandromiczne. Samce budują gniazdo, szorstkie zagłębienie w ziemi, które często pokryte jest wysuszoną roślinnością, i wydzielają haremy samic z większych grup społecznych, kojarząc się z nimi w pobliżu gniazda, aż do zakończenia dużego lęgu. Pojedyncze samice składają do 14 jaj, a gniazdo jednego samca może zawierać do 60 jaj. Samice często podróżują w grupach od haremu jednego samca do innego. Samiec sam wysiaduje jaja przez 35 do 40 dni i zapewnia opiekę rodzicielską. Po kilku dniach pisklęta opuszczają gniazdo wraz z samcem i mogą pozostać z nim przez co najmniej sześć miesięcy, ale często dłużej, odchodząc dopiero po osiągnięciu dojrzałości płciowej w wieku trzech lat.

Systematyka Badania przeprowadzone na początku XXI wieku wykazały, że Rheidae są taksonem siostrzanym w stosunku do wszystkich innych Palaeognathae z wyjątkiem Struthioniformes.

Podział systematyczny Do rodziny należą dwa występujące współcześnie rodzaje: Rhea Brisson, 1760 – jedynym żyjącym współcześnie przedstawicielem jest Rhea americana (Linnaeus, 1758) – nandu szare Pterocnemia G.R. Gray, 1871 – jedynym przedstawicielem jest Pterocnemia pennata (d’Orbigny, 1837) – nandu plamiste

oraz rodzaje wymarłe: Heterorhea Rovereto, 1914 Hinasuri Tambussi, 1995

Status populacji Obydwa występujące współcześnie gatunki – Rhea americana i Pterocnemia pennata – odnotowały gwałtowny spadek populacji na całym swoim zasięgu występowania, z powodu polowań, wybierania jaj z gniazd oraz niszczenia i zmian ich siedlisk.

Uwagi

Przypisy Systematyka i nazwy polskie za: