Philip Milton Roth (ur. 19 marca 1933 w Newark, zm. 22 maja 2018 w Nowym Jorku) – amerykański pisarz żydowskiego pochodzenia, przez wiele lat wymieniany wśród kandydatów do Nagrody Nobla w dziedzinie literatury.
Życiorys Urodził się w mieście Newark w stanie New Jersey w konserwatywnej rodzinie żydowskiej. Większość jego wczesnych powieści i opowiadań rozgrywa się w tamtych okolicach.
W 1955, po ukończeniu Uniwersytetu Bucknella, wstąpił do United States Army, w której służył dwa lata. W 1959 opublikował swą pierwszą powieść Goodbye, Columbus, za którą otrzymał prestiżową National Book Award. Światową sławę przyniosła mu jednak skandalizująca powieść Kompleks Portnoya (wyd. 1969).
Od lat sześćdziesiątych swą literacką karierę łączył z pracą naukową. Od 1988 był profesorem w nowojorskim Hunter College.
Oprócz wyżej wspomnianych, jego najbardziej znane powieści to: Operacja Shylock, Teatr Sabata, Amerykańska sielanka. Bohaterem wielu jego powieści jest Natan Zuckerman, uważany za literackie alter ego pisarza.
Za swą twórczość Roth otrzymał dwukrotnie National Book Critics Circle Award, trzykrotnie nagrodę PEN/Faulkner. W 2006 otrzymał za całokształt twórczości , a w maju 2011 Międzynarodową Nagrodę Bookera.
W 2014 r. wycofał się z życia publicznego.
Twórczość Historie Zuckermana Cień pisarza (The Ghost Writer)* (1979) Zuckerman wyzwolony (Zuckerman Unbound)* (1981) Lekcja anatomii (The Anatomy Lesson)* (1983) Praska orgia (The Prague Orgy)* (1985) * Powyższe tytuły zostały zebrane jako Zuckerman Bound„Bound” w ścisłym tłumaczeniu z języka angielskiego znaczy „związać”, „przywiązywać”. W tym wypadku Zuckerman Bound oznacza serię publikacji ściśle związanych z Rothowskim bohaterem. Przeciwżycie (The Counterlife) (1986) Amerykańska sielanka (American Pastoral) (1997) Wyszłam za komunistę (I Married a Communist) (1998) Ludzka skaza (The Human Stain) (2000) Duch wychodzi (Exit Ghost) (2007)
Cykl Davida Kepesha Pierś (The Breast) (1972) Nauczyciel pożądania lub Dyplom z pożądania (The Professor of Desire) (1977) Konające zwierzę (The Dying Animal) (2001)
Inne utwory Fakty: Autobiografia powieściopisarza (The Facts: A Novelist's Autobiography) (1988) Oszustwo (Deception: A Novel) (1990) Dziedzictwo. Historia prawdziwa (Patrimony: A Memoir) (1991) Operacja Shylock (Operation Shylock: A Confession) (1993) (The Plot Against America) (2004) Goodbye, Columbus (1959) Letting Go (1962) Kiedy była dobra (When She Was Good) (1967) Kompleks Portnoya (Portnoy's Complaint) (1969) Nasza klika (Our Gang) (1971) The Great American Novel (1973) My Life As a Man (1974) Teatr Sabata (Sabbath's Theater) (1995) Everyman (2006) Wzburzenie (Indignation) (2008), wyd. pol. 2011 Upokorzenie (The Humbling) (2009), wyd. pol. 2011 Nemezis (Nemesis) (2010), wyd. pol. 2012
Zbiory Reading Myself and Others (1976) A Philip Roth Reader (1980) Shop Talk (2001)
Nagrody i odznaczenia 1960 National Book Award za Goodbye, Columbus 1986 National Book Critics Circle Award za The Counterlife 1991 National Book Critics Circle Award za Patrimony 1994 PEN/Faulkner Award za Operację Shylock 1994 1995 National Book Award za Teatr Sabata 1998 Nagroda Pulitzera za Amerykańską sielankę 1998 Ambassador Book Award of the English Speaking Union za Wyszłam za komunistę 1998 National Medal of Arts 2001 PEN/Faulkner Award za Ludzką skazę 2001 Gold Medal In Fiction od American Academy of Arts and Letters 2001 Nagroda Franza Kafki 2002 Medal of Distinguished Contribution to American Letters od National Book Foundation 2005 Sidewise Award for Alternate History za Spisek przeciwko Ameryce 2006 za całokształt twórczości 2007 PEN/Faulkner Award za Everyman 2011 Międzynarodowa Nagroda Bookera za całokształt twórczości 2012 Nagroda Księcia Asturii 2013 Komandor Orderu Legii Honorowej (Francja).
Zobacz też Elegia (film 2008) – ekranizacja powieści Konające zwierzę
Przypisy
Linki zewnętrzne The Philip Roth Society Biografia w Literary Encyclopedia
Kategoria:Amerykańscy prozaicy XX wieku Kategoria:Amerykańscy prozaicy XXI wieku Kategoria:Amerykańscy autorzy literatury erotycznej Kategoria:Amerykanie pochodzenia żydowskiego Kategoria:Doktorzy honoris causa Harvard University Kategoria:Komandorzy Legii Honorowej Kategoria:Laureaci Międzynarodowej Nagrody Bookera Kategoria:Laureaci Nagrody im. Karela Čapka Kategoria:Laureaci PEN/Faulkner Award Kategoria:Laureaci PEN/Nabokov Award Kategoria:Ludzie urodzeni w Newark (New Jersey) Kategoria:Odznaczeni National Medal of Arts Kategoria:Zdobywcy Nagrody Pulitzera Kategoria:Laureaci Nagrody Franza Kafki Kategoria:Pisarze postmoderniści Kategoria:Pisarze związani z Nowym Jorkiem Kategoria:Prozaicy anglojęzyczni Kategoria:Urodzeni w 1933 Kategoria:Zmarli w 2018