Cała Polska czyta dzieciom – kampania społeczna, rozpoczęta w czerwcu 2001 przez Fundację „ABCXXI – Cała Polska czyta dzieciom” (do roku 2005 działającą jako: Fundacja „ABCXXI – Program Zdrowia Emocjonalnego”), mająca na celu propagowanie codziennego czytania dzieciom jako skuteczną, tanią i przyjazną metodę wspomagania ich wszechstronnego rozwoju – psychicznego, umysłowego, społecznego i moralnego – oraz budowania zasobów wewnętrznych dziecka: kompetencji emocjonalnych i intelektualnych. Poprzez nadawanie spotów reklamowych w mediach i inne działania promocyjne, edukacyjne i organizacyjne, Fundacja przekonuje, że czytanie dziecku dla przyjemności – 20 minut dziennie. Codziennie! – jest mądrym sposobem spędzania czasu z dzieckiem i najlepszą inwestycją w jego przyszłość.

Cele kampanii Kampania „Cała Polska czyta dzieciom” (CPCD) zachęca rodziców, wychowawców i innych dorosłych, do codziennego, co najmniej 20-minutowego czytania dzieciom. Jednocześnie, Fundacja przypomina o potrzebie kontrolowania ilości i jakości oraz gier komputerowych, które w życiu współczesnego dziecka zajmują więcej czasu niż szkoła.

Organizatorzy kampanii Inicjatorką kampanii społecznej „Cała Polska czyta dzieciom”(CPCD) była Irena Koźmińska, założycielka i prezes Fundacji ABCXXI – Cała Polska czyta dzieciom, której misją jest wspieranie zdrowia psychicznego, umysłowego i moralnego dzieci i młodzieży poprzez działania oświatowe, edukacyjne, organizacyjne, promocyjne oraz lobbingowe. Kampania prowadzona jest obecnie w całym kraju przez 6376 wolontariuszy – Liderów i Koordynatorów (dane z lipca 2011 roku). Do ogłoszonych przez Fundację programów: „Czytające Szkoły” oraz „Czytające Przedszkola” przystąpiło ponad 2350 szkół i ponad 2300 przedszkoli (dane z lipca 2011 roku)Informacja na stronie Fundacji https://web.archive.org/web/20131112152505/http://www.calapolskaczytadzieciom.pl/o-jubileuszu..

Placówki, które wprowadziły codzienne głośne czytanie dzieciom obserwują wzrost zrozumienia tekstów i poleceń, poprawę koncentracji, łatwość wypowiedzi ustnych i pisemnych, wzrost motywacji do nauki i chęci do współpracy, powstawanie więzi pomiędzy uczniami oraz pomiędzy uczniami i czytającym nauczycielem, wzrost czytelnictwa wśród dzieci, a także poprawę zachowaniaRaport z badań efektywności programów „Czytające szkoły” i „Czytające przedszkola” https://web.archive.org/web/20110904042025/http://www.cpcd.pl/badania-i-publikacje..

Historia kampanii Kampania rozpoczęła się w czerwcu 2001 reklamowym spotem nadawanym w TVP, w którym wystąpił Krzysztof Stelmaszyk. Humorystyczna scena, w której dziecko podchodzi do oglądającego telewizję ojca i pyta: „Tato, a czy ty umiesz czytać”, odniosła zamierzony skutek i do kampanii CPCD zaczęli się zgłaszać wolontariusze – nauczyciele, bibliotekarze, rodzice. Kampanię wsparli także artyści, dziennikarze, wydawcy, księgarze, sportowcy, politycy.

W czerwcu 2002 Fundacja zorganizowała I Ogólnopolski Tydzień Czytania Dzieciom (OTCD), w którym wzięło udział ponad 150 miejscowości. Rok później w II OTCD uczestniczyło 300, w roku 2004 – ponad 1000, zaś w VIII OTCD w 2010 roku – ponad 2500 miejscowości. W 2003 r. Fundacja rozpoczęła dwa nowe programy edukacyjne: „Czytające szkoły” i „Czytające przedszkola”, z sukcesem promujące wprowadzenie głośnego czytania dzieciom w szkołach i przedszkolach. Wkrótce pojawili się koordynatorzy na poszczególne województwa, miasta, gminy, a także liderzy – w szkołach, przedszkolach, bibliotekach oraz innych placówkach i instytucjach współpracujących z Fundacją.

Do kampanii CPCD dołączyły się m.in. instytucje z Wrocławia pod hasłem „Cały Wrocław czyta dzieciom”. Organizatorami i koordynatorami tej akcji byli metodycy Wrocławskiego Centrum Doskonalenia Nauczycieli. Akcja została rozpisana jako konkurs dla szkół podstawowych i gimnazjalnych oraz dla przedszkoli.

Fundacja wyprodukowała reklamy telewizyjne (wspomniane już „Tato, czy ty umiesz czytać?”, „Męskie Rozmowy”, „Czy jest Harry Potter?”, „Rodzinka”, „Strychostrachy”), krótkie filmy z osobistościami czytającymi swoim dzieciom, 11 filmików z aktorami seriali telewizyjnych czytających swoim serialowym dzieciom i teledyski: „Wspomnienia są blisko” w wykonaniu Natalii Kukulskiej, „Cała Polska czyta dzieciom” (w wykonaniu Maryli Rodowicz, Eweliny Flinty, Majki Jeżowskiej, Zbigniewa Zamachowskiego, Piotra Fronczewskiego, Mateusza Damięckiego).

Podobne kampanie społeczne W krajach anglojęzycznych akcja „Get caught reading” („Przyłapani na czytaniu”) rozpoczęta w 1999 r.http://www.getcaughtreading.org/ Programy wzorowane na polskiej kampanii czytania rozpoczęto w Czechach, „Cele Česko čte dětem”, patronuje mu Vaclav HavelWypowiedź I. Koźmińskiej, Polityka nr 48/1.12.07. , na Słowacji (Celé Slovensko čita detiom) oraz na Litwie (Visa Lietuva skaito vaikams). 1 czerwca 2011 roku podczas uroczystej Inauguracji X Ogólnopolskiego Tygodnia Czytania Dzieciom i zarazem I Międzynarodowego Tygodnia Czytania Dzieciom, zorganizowanego we współpracy z czeską Fundacją „Celé Česko čte dětem” w Cieszynie i Czeskim Cieszynie, podpisano proklamację programu „Cała Europa czyta dzieciom” – „All of Europe Reads to Kids”. Wśród sygnatariuszy byli goście z 7 krajów EuropyInformacja na stronie kampanii https://web.archive.org/web/20110826051443/http://www.calapolskaczytadzieciom.pl/x-otcd>.. W 2014 akcja Cała Polonia Czyta Dzieciom zainaugurowała w USA. Jej koordynatorami są m.in. Marta Wesołowski, Aneta Pieróg-Sudoł, Hanna Czuma i Tomasz Moczerniuk.

Nagrody i wyróżnienia

Za swą działalność Fundacja otrzymała nagrody, m.in. w 2003 r. Grand Prix na Festiwalu Komunikacji Społecznej, Nominację do Nagrody Prezydenta RP za Działalność Kulturalną na rzecz Dzieci i Młodzieży, w 2004 r. (na ręce Ireny Koźmińskiej) Kryształowe Zwierciadło, w 2005 r. Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” przyznany przez Ministra Kultury, Honorową Nagrodę Pro Publico Bono oraz Nagrodę Roku za działalność humanitarną Optimus Hominum nadaną przez Polski Komitet Pomocy Społecznej, w 2006 r. Małego Pegaza, nagrodę Targów Książki Dziecięcej oraz prestiżową międzynarodową nagrodę IBBY – Asahi Reading Promotion Award, którą przedstawicielki fundacji odebrały podczas 30. Kongresu IBBY w Makau. W 2006 r. oraz 2011 r. Fundacja otrzymała nagrody Rzecznika Praw Dziecka, w 2007 r. – medal nadany przez Stowarzyszenie Wydawców Polskich, w 2008 r. Nagrodę Ars Polony, w 2011 r. – Medal Komisji Edukacji Narodowej oraz tytuł Organizacji Pozarządowej Roku nadany przez Radę Forum Ekonomicznego w Krynicy. W 2024 roku Fundacja dostała dyplom Kariatydy Czytelnictwa #DobryWzór Non-profit przyznawany przez Fundacja Powszechnego Czytania.

Ambasadorzy kampanii „Cała Polska czyta dzieciom” Ambasadorzy i ambasadorki kampanii to grupa osób publicznych, autorytetów z różnych dziedzin życia społecznego, kulturalnego i sportowego, które dobrowolnie i nieodpłatnie wspierają działania statutowe Fundacji „ABCXXI – Cała Polska czyta dzieciom”. Ich głównym zadaniem jest popularyzacja idei codziennego czytania dzieciom jako kluczowego elementu wspierającego zdrowy rozwój emocjonalny, intelektualny i moralny młodego pokolenia.

Kryteria doboru i rekrutacja Ambasadorzy nie są wyłaniani w drodze otwartego naboru. Fundacja zaprasza do współpracy osoby, które spełniają określone standardy wizerunkowe i etyczne:

Wiarygodność społeczna. Są to postaci cieszące się nieposzlakowaną opinią i zaufaniem publicznym. Spójność z misją. Wielu ambasadorów to aktywni rodzice lub dziadkowie, którzy w życiu prywatnym realizują postulaty kampanii. Reprezentatywność. Fundacja dba o to, by ambasadorzy docierali do różnych grup odbiorców (np. sportowcy do ojców, raperzy do młodzieży, dziennikarze do ogółu społeczeństwa).

Oficjalne powołanie nowych ambasadorów odbywa się zazwyczaj podczas uroczystych balów charytatywnych lub konferencji organizowanych przez fundację.

Role i zadania Aktywność ambasadorów obejmuje kilka kluczowych obszarów:

Działania medialne: Udział w spotach telewizyjnych, radiowych i kampaniach społecznych. Udział w wydarzeniach: Publiczne czytanie literatury podczas „Ogólnopolskiego Tygodnia Czytania Dzieciom” oraz w szpitalach, szkołach i bibliotekach. Wsparcie merytoryczne: Część ambasadorów (psycholodzy, pedagodzy) wspiera fundację merytorycznie, opracowując rekomendacje literackie na „Złotą Listę”. Promocja w mediach społecznościowych: Wykorzystywanie prywatnych kanałów komunikacji do budowania mody na czytanie.

Ambasadorki i Ambasadorzy

Artur Barciś aktor teatralny, filmowy i telewizyjny, reżyser prof. Jerzy Bralczyk językoznawca, członek Rady Języka Polskiego Joanna Brodzik aktorka Radosław Brzózka dziennikarz, reporter, prezenter telewizyjny Katarzyna Burzyńska-Sychowicz dziennikarka i prezenterka telewizyjna Jacek Cygan autor tekstów piosenek Anna Czartoryska-Niemczycka aktorka i piosenkarka Ewa Ewart dziennikarka, reżyserka i producentka filmów dokumentalnych Artur Gębka psycholog, pisarz Anita Głowińska artystka plastyczka, autorka i ilustratorka książek Remigiusz Grzela prozaik, poeta i dramaturg Roksana Jędrzejewska-Wróbel pisarka, scenarzystka, doktor literaturoznawstwa, autorka książek dla dzieci, młodzieży i dorosłych Edyta Jungowska aktorka i znakomita interpretatorka powieści Astrid Lindgren, wydawczyni audiobooków w wydawnictwie Jung-off-ska Kajetan Kajetanowicz wielokrotny rajdowy mistrz Polski i Europy, rajdowy mistrz i wicemistrz świata Grzegorz Kasdepke pisarz, autor scenariuszy, dziennikarz Agnieszka Kobus-Zawojska wioślarka, mistrzyni świata, brązowa medalistka igrzysk olimpijskich Dorota Koman poetka, redaktorka, popularyzatorka literatury dziecięcej i młodzieżowej Małgorzata Kożuchowska aktorka filmowa, teatralna i dubbingowa Antoni Królikowski aktor, reżyser, prezenter telewizyjny Paweł Królikowski (ur. 1961 - zm. 2020) aktor, prezenter i realizator telewizyjny, Ambasador Fundacji 2017-2020 prof. Grzegorz Leszczyński iliteraturoznawca, członek jury Konkursu im. A. Lingren Teresa Lipowska aktorka teatralna, filmowa, telewizyjna i dubbingowa Laura Łącz aktorka teatralna i filmowa, pisarka Andrzej Maleszka pisarz, reżyser, scenarzysta Mikołaj „Mikser” Mądrzyk filozof, raper, freestyler Michał Niemczycki przedsiębiorca i filantrop Michał Nogaś dziennikarz i publicysta Rafał Olbiński malarz, grafik, wybitny przedstawiciel polskiej szkoły plakatu Maciej Orłoś aktor, dziennikarz, autor książek dla dzieci Małgorzata Ostrowska-Królikowska aktorka teatralna i filmowa Piotr Pacewicz dziennikarz i publicysta Andrzej Pągowski wybitny artysta grafik, autor plakatów Renata Piątkowska pisarka, autorka książek dla dzieci Eliza Piotrowska polska autorka i ilustratorka książek dla dzieci, poetka Monika Pyrek lekkoatletka specjalizująca się w skoku o tyczce, czterokrotna olimpijka, medalistka mistrzostwa świata Joanna Racewicz dziennikarka, prezenterka telewizyjna Michał Rusinek literaturoznawca, tłumacz, pisarz i poeta Rafał Rutkowski aktor i komik Henryk Sawka rysownik, satyryk i ilustrator Krzysztof Skórzyński dziennikarz TVN Katarzyna Sokołowska reżyserka pokazów mody, osobowość telewizyjna Katarzyna Stoparczyk dziennikarka radiowa i telewizyjna Marcin Szczygielski pisarz, dziennikarz i grafik Piotr Tołoczko aktor teatralny i filmowy Małgorzata Tomaszewska dziennikarka TVN, osobowość internetowa Adam Wajrak pisarz, dziennikarz, przyrodnik Katarzyna Wasilkowska pisarka, tłumaczka Malina Wieczorek artystka, malarka, działaczka społeczna Łukasz Wierzbicki pisarz, podróżnik Ewa Woydyłło-Osiatyńska doktorka psychologii i terapeutka uzależnień Patrycja Woy-Wojciechowska fotografka, reżyserka, autorka programów telewizyjnych Dorota Zawadzka psycholożka rozwojowa, telewizyjna "Superniania" Magdalena Zawadzka aktorka teatralna i filmowa Rafał Zawierucha aktor filmowy, teatralny i radiowy oraz prezenter telewizyjny Maciej Zawojski wioślarz, medalista mistrzostw Polski i Europy